Τετάρτη 10 Απριλίου 2013

Ανάγκες προβάτων σε ενέργεια

Η ενέργεια προέρχεται κυρίως από τους υδατάνθρακες (ζάχαρο, άμυλο) και τα λίπη που περιέχονται στην τροφή. Τα βακτήρια που βρίσκονται στο στομάχι των ζώων διασπούν το ζάχαρο, τα αμυλούχα λίπη και τις ινώδεις ουσίες σε εύπεπτα λιπαρά οξέα που απορροφούνται και χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ενέργειας. Το λίπος αξιοποιείται ικανοποιητικά για την παραγωγή ενέργειας, αλλά η ποσότητα που είναι δυνατό να περιληφθεί στο σιτηρέσιο είναι πολύ μικρή. Αν προστεθεί, δεν πρέπει να ξεπερνά το 5% γιατί περιορίζει την πέψη της τροφής στο στομάχι.

Αν η τροφή που καταναλώνουν τα ζώα περιέχει υπερβολική ποσότητα ενέργειας, τότε αυτή αποθηκεύεται στο σώμα υπό μορφή λίπους, κυρίως γύρω από τα εσωτερικά όργανα και χρησιμοποιείται από τα ζώα όταν την έχουν ανάγκη ή δεν μπορούν να πάρουν την αναγκαία ποσότητα τροφής για να καλύψουν τις ανάγκες τους σε ενέργεια (ζώα ψηλής γαλακτοπαραγωγής). Τα μηρυκαστικά παίρνουν ένα μεγάλο μέρος της ενέργειας, από τη διάσπαση των φυτικών ινών σε λιπαρά πτητικά οξέα (οξικό, προπιονικό, βουτυρικό), τα οποία οξέα εισέρχονται στο αίμα και αποτελούν το 66% μέχρι το 75% της ενέργειας που προέρχεται από την τροφή. Η υπόλοιπη προέρχεται από την οξείδωση του αμύλου και των λιπών που περιέχονται στη συμπυκνωμένη τροφή.

Τα λίπη όμως έχουν μικρή σημασία στη διατροφή των μηρυκαστικών. Όλες οι τροφές περιέχουν μικρές ποσότητες λίπους και η προσθήκη τους στα σιτηρέσια δεν είναι συνηθισμένη πρακτική. Η ενέργεια, εκτός από τη χρήση της για παραγωγή κρέατος και γάλακτος, χάνεται στα ούρα, στα στερεά απόβλητα και στα διάφορα αέρια που παράγονται κατά την πέψη. Επίσης, μεγάλο μέρος της ενέργειας αναλώνεται για το περπάτημα των ζώων, ανάλογα με την απόσταση που διανύει το ζώο για να βρει τροφή και από το ανάγλυφο του εδάφους.

Ζωοτροφές πλούσιες σε ενέργεια είναι το κριθάρι και το καλαμπόκι. Οι ζωοτροφές αυτές έχουν ψηλή περιεκτικότητα σε άμυλο που είναι το κύριο συστατικό των σπόρων για την παραγωγή ενέργειας και είναι πολύ εύπεπτο, ενώ το ποσοστό της πρωτεΐνης είναι χαμηλό 8-10%. Η περιεκτικότητα του καλαμποκιού σε κυτταρίνη (2,5-3%) είναι χαμηλή σε σύγκριση με του κριθαριού (6-8%), γι' αυτό με τη χρήση της επιβάλλεται η παραχώρηση στα ζώα περισσότερης χονδροειδούς τροφής. Η περιεκτικότητα σε ενέργεια των σιτηρεσίων που χρησιμοποιούνται για τα πρόβατα κυμαίνεται από 2,61 μέχρι 2,63 μεγαθερμίδες (Mcal) ανά κιλό. Οι ανάγκες σε ενέργεια των γαλακτοπαραγωγών φυλών προβάτων διαφέρουν ανάλογα με το τους φορείς που τις έχουν θεσπίσει. Έτσι, τρεις είναι οι κύριες πηγές πληροφοριών, το Βρετανικό σύστημα (AFRC), το Γαλλικό σύστημα (INRA) και το Αυστραλέζικο σύστημα (CSIRO). Σύμφωνα με τους παραπάνω φορείς έχουν προκύψει οι παρακάτω πίνακες. Οι πίνακες καθορίζουν τις ανάγκες σε μεγαθερμίδες (Mcal) για πρόβατα 50, 60 και 70 κιλών σύμφωνα με την γαλακτοπαραγωγή σε λίτρα και με 6.5% λιπαρά.

Πίνακας 1: Ανάγκες στην συντήρηση. 
Γαλ/γωγή50 κιλά60 κιλά70 κιλά
01.601.832.05
11.772.002.22
21.942.172.40
32.112.342.57
42.282.512.74

Πίνακας 2: Ανάγκες στην περίοδο γαλακτοπαραγωγής κατά AFRC.
Γαλ/γωγή50 κιλά60 κιλά70 κιλά
01,531.761.99
13.283,513,73
25,105,305,53
36.987.187.37
48.949,109.27

Πίνακας 3: Ανάγκες στην περίοδο γαλακτοπαραγωγής κατά INRA
Γαλ/γωγή50 κιλά60 κιλά70 κιλά
01.451.661.87
13,193.403.60
24.925,135.34
36.666.877.07
48.398,618.81

Πίνακας 4: Ανάγκες στην περίοδο γαλακτοπαραγωγής κατά CSIRO
Γαλ/γωγή50 κιλά60 κιλά70 κιλά
01.601.832.05
11.773.713.94
21.945.605.82
32.117.487.70
42.289.369.59

Read more »

Τρίτη 9 Απριλίου 2013

Μηρυκασμός προβάτων


Τα πρόβατα όπως και τα υπόλοιπα μηρυκαστικά χαρακτηρίζονται από την μεγάλη χωρητικότητα του στομαχιού τους, το οποίο αποτελείται από τέσσερα (4) διαμερίσματα, που είναι κατά σειρά:
  • Μεγάλη Κοιλία (rumen): η οποία χωρίζεται στο ραχιαίο και τον κοιλιακό σάκο
  • Κεκρύφαλος (reticulum)
  • Εχίνος ή Βιβλίο (omasum)
  • Ήνυστρο (abomasum): το οποίο αποτελεί το πραγματικό στομάχι των μηρυκαστικών
Το πρόβατο κατά τη λήψη της τροφής του την προωθεί σχεδόν αμάσητη στη μεγάλη κοιλία και, όταν αργότερα βρεθεί σε ηρεμία, την επαναφέρει στο στόμα του, όπου τότε υφίσταται μια δεύτερη, κανονική μάσηση. Το φαινόμενο αυτό χαρακτηρίζεται ως μηρυκασμός αποτελείται από τους εξής κύκλους:
  1. Το πρόβατο αρχικά τρώει γρήγορα την τροφή και την διοχετεύει στην μεγάλη κοιλιά και τον κεκρύφαλο.
  2. Ένα τμήμα των τροφών (βλωμός), οι οποίες βρίσκονται στη μεγάλη κοιλία και τον κεκρύφαλο, διέρχεται δια του οισοφάγου και επαναφέρεται στη στοματική κοιλότητα.
  3. Ο βλωμός υφίσταται βραδεία μάσηση, κατά την οποία εμπλουτίζεται με άφθονο σάλιο.
  4. Ο βλωμός, σε ρευστή πλέον σύσταση λόγω της ενσιάλωσής του, καταπίνεται και επαναφέρεται στη μεγάλη κοιλία.  
Στη μεγάλη κοιλία και τον κεκρύφαλο οι τροφές παραμένουν υπό κανονικές συνθήκες επί πολύ χρόνο (50 - 70 ώρες), κατά τη διάρκεια του οποίου μπορεί να υποστούν και δεύτερη ή και τρίτη μηρυκαστική μάσηση, ενώ συγχρόνως, λόγω των συσπάσεων της μεγάλης κοιλίας, αναμιγνύονται με μεγάλες ποσότητες σάλιου (6 - 16 μηρυκασμούς το 24ώρο) και νερού και ομογενοποιούνται. Με τον τρόπο αυτό γίνεται η πολύ λεπτή κατάτμηση των χονδροειδών (κυτταρινούχων τροφών) και είναι δυνατή η επίδραση των μικροοργανισμών της μεγάλης κοιλίας.

Η μεγάλη κοιλία και ο κεκρύφαλος προσφέρουν τις ευνοϊκότερες συνθήκες για την ανάπτυξη των μικροοργανισμών και την πραγματοποίηση των μικροβιακών ζυμώσεων (χρόνος παραμονής των τροφών, θερμοκρασία, pH κλπ.).

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι σε κάθε κυβικό εκατοστό (ml) περιεχομένου της μεγάλης κοιλίας υπάρχουν 16 - 40 δισεκατομμύρια μικρόβια και 200.000 μέχρι 2.000.000 πρωτόζωα. Ο ρόλος τον οποίο διαδραματίζουν οι παραπάνω μικροοργανισμοί στην πέψη των μηρυκαστικών συνίσταται στο γεγονός ότι χρησιμοποιούν για τις ανάγκες τους θρεπτικές ουσίες (κυτταρίνη) και αποβάλλουν τα προϊόντα του μεταβολισμού τους, τα οποία είναι πτητικά λιπαρά οξέα και αέρια. Στη συνέχεια τα μηρυκαστικά χρησιμοποιούν είτε τα προϊόντα του μεταβολισμού των μικροοργανισμών, κυρίως τα πτητικά λιπαρά οξέα (οξικό οξύ, προπιονικό οξύ και βουτυρικό οξύ), τα οποία αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας, είτε αυτούς τους ίδιους τους μικροοργανισμούς. Με τον τρόπο αυτό καθίσταται δυνατή η πέψη της κυτταρίνης, επί της οποίας δεν θα είχαν καμιά επίδραση τα πεπτικά ένζυμα.
Read more »

Δευτέρα 8 Απριλίου 2013

Εμβολιασμοί προβάτων (απαραίτητα εμβόλια)

Το εμβόλιο σημαίνει πρόληψη. Πολλοί κτηνοτρόφοι δεν εμβολιάζουν τα πρόβατά τους γιατί τους φαίνεται ότι είναι μια ακριβή και πιθανά άχρηστη διαδικασία. Στο συγκεκριμένο άρθρο παρουσιάζουμε τους εμβολιασμούς που είναι απαραίτητοι να γίνουν σε κάθε κοπάδι ώστε πληρώνοντας ένα ποσό να αποφύγουμε την καταστροφή.

Εμβόλιο Εντεροτοξιναιμίας (στρουμπάρα): πραγματοποιείται 2 φορές το χρόνο, ανά εξάμηνο, με τον έναν να είναι απαραίτητα ένα μήνα πριν τον τοκετό. Μαζί με το εμβόλιο που κάνουμε πριν από τον τοκετό μπορούμε να χορηγήσουμε και Σελήνιο (5 ml ενδομυικά) και πολυβιταμινούχο (10 ml  στόμα) ώστε να έχουμε καλύτερη υγεία των προβατίνων τόσο στην γέννα όσο και μετά στην γαλακτοπαραγωγή.

Εμβόλιο Λοιμώδους Αγαλαξίας (παρμάρα): πραγματοποιείται 1 φορά το χρόνο 2 μήνες πριν τη γέννα. Τα αρνιά που εμβολιάζονται για 1η φορά επαναληπτικός εμβολιασμός 20 μέρες μετά.

Εμβόλιο για Χλαμύδια (αποβολές): πραγματοποιείται 30-40 μέρες πριν οχείες (μαρκάλα) και σε πρόβατα που είναι άνω των 7 μηνών (1 φορά εφ όρου ζωής).

Εμβόλιο Παραφυματίωσης: πραγματοπιείται σε αρνιά από τον πρώτο μήνα της ζωής τους αλλά πριν τον 6ο μήνα (1 φορά εφ όρου ζωής).

Read more »

Παρασκευή 5 Απριλίου 2013

Ελληνικές Φυλές Προβάτων

Όνομα Φυλής: Αγρίνιου
Βάρος Κριών: 72 κιλά
Βάρος Προβατίνων: 58 κιλά
Ύψος  Κριών: 76 εκατοστά
Ύψος  Προβατίνων: 67 εκατοστά
Μέση γαλ/γη: 140 κιλά
Πολυδυμία: 1.2%

Όνομα Φυλής: Άργους
Βάρος Κριών: 70 κιλά
Βάρος Προβατίνων: 59 κιλά
Ύψος  Κριών: 85 εκατοστά
Ύψος  Προβατίνων: 70 εκατοστά
Μέση γαλ/γη: 150 κιλά
Πολυδυμία: 1.6%

Όνομα Φυλής: Ζακύνθου
Βάρος Κριών: 79 κιλά
Βάρος Προβατίνων: 70 κιλά
Ύψος  Κριών: 79 εκατοστά
Ύψος  Προβατίνων: 70 εκατοστά
Μέση γαλ/γη: 225 κιλά
Πολυδυμία: 1.9 %

Όνομα Φυλής: Θράκης
Βάρος Κριών: 50 κιλά
Βάρος Προβατίνων: 45 κιλά
Ύψος  Κριών: 64 εκατοστά
Ύψος  Προβατίνων: 50 εκατοστά
Μέση γαλ/γη: 80 κιλά
Πολυδυμία: 1.1 %

Όνομα Φυλής: Καλαρρύτικο
Βάρος Κριών: 64 κιλά
Βάρος Προβατίνων: 45 κιλά
Ύψος  Κριών: 67 εκατοστά
Ύψος  Προβατίνων: 58 εκατοστά
Μέση γαλ/γη: 90 κιλά
Πολυδυμία: 1.2%

Όνομα Φυλής: Καραγκούνικο
Βάρος Κριών: 72 κιλά
Βάρος Προβατίνων: 63 κιλά
Ύψος  Κριών: 72 εκατοστά
Ύψος  Προβατίνων: 62 εκατοστά
Μέση γαλ/γη: 190 κιλά
Πολυδυμία: 1.3%
Όνομα Φυλής: Καρύστου
Βάρος Κριών: 60 κιλά
Βάρος Προβατίνων: 40 κιλά
Ύψος  Κριών: 64 εκατοστά
Ύψος  Προβατίνων: 59 εκατοστά
Μέση γαλ/γη: 90 κιλά
Πολυδυμία: 1.1%
Όνομα Φυλής: Κατσικά
Βάρος Κριών: 68 κιλά
Βάρος Προβατίνων: 51 κιλά
Ύψος  Κριών: 70 εκατοστά
Ύψος  Προβατίνων: 60 εκατοστά
Μέση γαλ/γη: 130 κιλά
Πολυδυμία: 1.3%
Όνομα Φυλής: Κεφαλληνίας
Βάρος Κριών: 58 κιλά
Βάρος Προβατίνων: 44 κιλά
Ύψος  Κριών: 65 εκατοστά
Ύψος  Προβατίνων: 60 εκατοστά
Μέση γαλ/γη: 160 κιλά
Πολυδυμία: 1.3%
Όνομα Φυλής: Κύμης
Βάρος Κριών: 70 κιλά
Βάρος Προβατίνων: 60 κιλά
Ύψος  Κριών: 67 εκατοστά
Ύψος  Προβατίνων: 66 εκατοστά
Μέση γαλ/γη: 160 κιλά
Πολυδυμία: 1.7 %
Όνομα Φυλής: Λέσβου
Βάρος Κριών: 65 κιλά
Βάρος Προβατίνων: 45 κιλά
Ύψος  Κριών: 65 εκατοστά
Ύψος  Προβατίνων: 58 εκατοστά
Μέση γαλ/γη: 130 κιλά
Πολυδυμία: 1.2%
Όνομα Φυλής: Ορεινό Ηπείρου (Μπούτσικο)
Βάρος Κριών: 50 κιλά
Βάρος Προβατίνων: 40 κιλά
Ύψος  Κριών: 60 εκατοστά
Ύψος  Προβατίνων: 54 εκατοστά
Μέση γαλ/γη: 110 κιλά
Πολυδυμία: 1.1%
Όνομα Φυλής: Πηλίου
Βάρος Κριών: 60 κιλά
Βάρος Προβατίνων: 43 κιλά
Ύψος  Κριών: 63 εκατοστά
Ύψος  Προβατίνων: 58 εκατοστά
Μέση γαλ/γη: 110 κιλά
Πολυδυμία: 1.1%
Όνομα Φυλής: Σαρακατσάνικο
Βάρος Κριών: 69 κιλά
Βάρος Προβατίνων: 41 κιλά
Ύψος  Κριών: 65 εκατοστά
Ύψος  Προβατίνων: 56 εκατοστά
Μέση γαλ/γη: 60 κιλά
Πολυδυμία: 1.1%
Όνομα Φυλής: Σερρών
Βάρος Κριών: 78 κιλά
Βάρος Προβατίνων: 60 κιλά
Ύψος  Κριών: 73 εκατοστά
Ύψος  Προβατίνων: 68 εκατοστά
Μέση γαλ/γη: 140 κιλά
Πολυδυμία: 1.6%
Όνομα Φυλής: Σκοπέλου
Βάρος Κριών: 62 κιλά
Βάρος Προβατίνων: 45 κιλά
Ύψος  Κριών: 70 εκατοστά
Ύψος  Προβατίνων: 62 εκατοστά
Μέση γαλ/γη: 170 κιλά
Πολυδυμία: 1.6%

Όνομα Φυλής: Σφακίων
Βάρος Κριών: 60 κιλά
Βάρος Προβατίνων: 40 κιλά
Ύψος  Κριών: 62 εκατοστά
Ύψος  Προβατίνων: 56 εκατοστά
Μέση γαλ/γη: 140 κιλά
Πολυδυμία: 1.5%
Όνομα Φυλής: Φλώρινας
Βάρος Κριών: 75 κιλά
Βάρος Προβατίνων: 60 κιλά
Ύψος  Κριών: 72 εκατοστά
Ύψος  Προβατίνων: 67 εκατοστά
Μέση γαλ/γη: 100 κιλά
Πολυδυμία: 1.3%
Όνομα Φυλής: Φριζάρτα (Άρτας)
Βάρος Κριών: 95 κιλά
Βάρος Προβατίνων: 73 κιλά
Ύψος  Κριών: 80 εκατοστά
Ύψος  Προβατίνων: 73 εκατοστά
Μέση γαλ/γη: 250 κιλά
Πολυδυμία: 1.8%
Όνομα Φυλής: Χίου
Βάρος Κριών: 80 κιλά
Βάρος Προβατίνων: 60 κιλά
Ύψος  Κριών: 82 εκατοστά
Ύψος  Προβατίνων: 73 εκατοστά
Μέση γαλ/γη: 310 κιλά
Πολυδυμία: 1.9% 
Read more »

Δείκτης Πολυδυμίας

Δείκτης Πολυδυμίας
Ο δείκτης πολυδυμίας αναφέρεται στις γεννήσεις ανά τοκετό, πιο συγκεκριμένα είναι ο λόγος των αριθμού των αρνιών που γεννήθηκαν δια του αριθμού των προβατίνων που γέννησαν (αριθμών αρνιών/αριθμός προβατίνων). Εξαρτάται κυρίως από την φυλή, έχει προκύψει ότι συγκεκριμένα γονίδια είναι αυτά που είναι υπεύθυνα για τον δείκτη πολυδυμίας ενός ζώου. Επίσης ο δείκτης πολυδυμίας είναι μικρότερος τον πρώτο χρόνο ζωής του προβάτου (αύξηση περίπου 10% από τον πρώτο στον δεύτερο τοκετό). Ένας άλλος παράγοντας που επηρεάζει τον δείκτη πολυδυμίας είναι η διατροφή.  

Ο δείκτης πολυδυμίας υπολογίζεται ως εξής: όταν λέμε λέμε ότι η συγκεκριμένη φυλή έχει δείκτη 1.3% τότε αν γεννήσουν 50 προβατίνες θα μας δώσουν 50 Χ 1.3% = 65 αρνιά.
Read more »

Τετάρτη 3 Απριλίου 2013

Ζωοτροφές: Λούπινο

Λούπινο ζωοτροφή
Το Λούπινο είναι ένα ετήσιο φθινοπωρινό, ψυχανθές φυτό. Αποτελεί εξαιρετική ζωοτροφή, καθώς οι καρποί του έχουν πολύ πρωτεΐνη από 33% έως 47%. Το λούπινο σε φτωχά εδάφη αποδίδει καλύτερα από βίκο, μηδική ή μπιζέλι. Μπορούν να καλλιεργηθούν για καρπό, χλωρή μάζα ή σανό..

Καλλιέργεια: Μπορεί να καλλιεργηθεί σε εδάφη φτωχά, ξηρά, μέτριας γονιμότητας. Είναι καλύτερα να προτιμήσετε εδάφη ελαφρώς όξινα ως ουδέτερα. Ιδανικό pH  είναι 5,5 έως 6,5. Είναι αρκετά ευαίσθητο στο Ασβέστιο (Ca) εδάφους, μπορεί να αντέξει έως 10%.

Σπορά: Η κατάλληλη εποχή σποράς είναι από Οκτώβρη έως Νοέμβρη. Η ποσότητα που απαιτείται είναι 12 – 14 κιλά ανά στρέμμα. Η σπορά γίνεται µε σπαρτική μηχανή σε γραμμές που απέχουν 30-40 εκ. Επί των γραµµών οι σπόροι τοποθετούνται ανά 10-15 εκ. και σε βάθος 2-3 εκ.
       
Απόδοση: Τα λούπινα συγκομίζονται για καρπό µε θεριστική μηχανή, όταν το μεγαλύτερο ποσοστό των λοβών αρχίζει να δείχνει σημεία ωρίμανσης. Η συγκομιδή γίνεται από Μάιο έως Ιούλιο και φθάνει σε αποδόσεις 390 - 500 κιλά ανά στρέμμα.  Για παραγωγή χλωρής μάζας για νομή η συγκομιδή γίνεται κατά την άνθηση. Για παραγωγή σανού η κοπή των φυτών γίνεται στο τέλος της άνθησής τους.


Read more »

Δευτέρα 1 Απριλίου 2013

Ζωοτροφές: Κουκιά (κτηνοτροφικά)

Κουκιά κτηνοτροφικά
Η κουκιά είναι ποώδες  ετήσιο φυτό που καλλιεργείται κυρίως για τους καρπούς του. Τα φύλλα της είναι σύνθετα πτερωτά, τα άνθη της σχηματίζουν βότρυες και μοιάζουν με αυτά της μπιζελιάς. Είναι χρώματος λευκού ή μοβ έχοντας μία χαρακτηριστική μαύρη κηλίδα σε κάθε πέταλο. Το ύψος του φυτού φτάνει το 1 μέτρο και η συγκομιδή των καρπών είναι σχετικά εύκολη αφού ο βλαστός του είναι ίσιος ενώ στα περισσότερα άλλα είδη των ψυχανθών είναι περιεστραμμένος. Ο καρπός είναι κοντός, χοντρός, και άμισχος και περιέχει μεγάλα ογκώδη σπόρια, τα γνωστά κουκιά. Η θρεπτική αξία των κουκιών είναι μεγάλη αφού είναι πλούσια σε πρωτεΐνες (περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη από 26% μέχρι και 34%). 

Πλεονεκτήματα: Αντικαθιστά πλήρως τη σόγια στο σιτηρέσιο. Αποδίδει σε ξηρικά ή εξαντλημένα χωράφια. Αντέχει στους παγετούς.

Σιτηρέσιο: Χρησιμοποιείται στο σιτηρέσιο σε ποσοστό έως 35%.

Καλλιέργεια και Συνθήκες ανάπτυξης: Ευδοκιμούν σε πηλώδη εδάφη με πολύ ασβέστιο και καλή αποστράγγιση. Η απόδοση των κουκιών μπορεί να είναι καλή και σε πτωχά εδάφη, αρκεί να υπάρχει επαρκής φωσφορική λίπανση. Εδάφη όξινα δεν είναι κατάλληλα για τα κουκιά, τα οποία προσαρμόζονται σε αλκαλικά εδάφη καλύτερα από τα άλλα ψυχανθή. Πρέπει πάντα να ακολουθούμε τους κανόνες προετοιμασίας του εδάφους. 

Λίπανση: Ίσως το καλύτερο μέσο χλωρής λίπανσης. Για χλωρή λίπανση σπέρνουμε το κουκί με 8 κιλά ανά στρέμμα και όταν φθάσει στην ανθοφορία οργώνουμε το χωράφι όποτε ενσωματώνουμε το σανό, εμπλουτίζοντας το χωράφι με άζωτο. Αλλά ακόμη και αν το θερίσουμε τα υπολείμματα που μένουν στο χωράφι μετά το θερισμό ενσωματώνονται με το όργωμα και βελτιώνουν το έδαφος.

Σπορά: Ποσότητα σποράς περίπου 15 κιλά ανά στρέμμα. Μπορεί να σπαρθεί από το φθινόπωρο μέχρι και την άνοιξη (Μάρτιο). Η πρώιμη σπορά συνήθως έχει μεγαλύτερη στρεμματική απόδοση. Σπέρνονται με σπαρτική μηχανή σε γραμμές που απέχουν περίπου 40 εκ., επί των γραμμών 15 εκ περίπου και σε βάθος 5 εκ. Στις ψυχρές περιοχές καλό είναι η σπορά να γίνεται νωρίς την άνοιξη.

Απόδοση: Η απόδοση είναι περίπου 300 κιλά ανά στρέμμα για την παραγωγή καρπού. Είναι επίσης κατάλληλο και για παραγωγή χλωρής μάζας.

Θερισμός: Χρησιμοποιείτε θεραλλωνιστική μηχανή σιταριού. Αν η μηχανή είναι σύγχρονη επιλέγετε το κατάλληλο πρόγραμμα. Στις μηχανές παλαιού τύπου ανοίγετε στο διπλάσιο από τα στάρια την απόσταση τρόμπα.

Προσοχή: Χρειάζεται πολύ καλή ζιζανιοκτονία.
Read more »