Ο μηρυκασμός είναι μία από τις σημαντικότερες λειτουργίες του πεπτικού συστήματος του προβάτου. Χάρη σε αυτόν, το πρόβατο αξιοποιεί χονδροειδείς ζωοτροφές, όπως χόρτο και σανό, που περιέχουν μεγάλες ποσότητες φυτικών ινών.
Πόσα στομάχια έχει το πρόβατο;
Το πρόβατο έχει ένα στομάχι που αποτελείται από τέσσερα διαμερίσματα. Δεν έχει τέσσερα ανεξάρτητα στομάχια, όπως συχνά λέγεται.
- Μεγάλη κοιλία (rumen): εδώ πραγματοποιείται το μεγαλύτερο μέρος της μικροβιακής ζύμωσης των τροφών.
- Κεκρύφαλος (reticulum): συμμετέχει στην ανάμειξη και στην επαναφορά της τροφής στο στόμα.
- Εχίνος ή βιβλίο (omasum): συμβάλλει στην απορρόφηση νερού και άλλων συστατικών.
- Ήνυστρο (abomasum): είναι το αδενικό ή «πραγματικό» στομάχι, όπου εκκρίνονται οξέα και πεπτικά ένζυμα.
Πώς γίνεται ο μηρυκασμός;
Όταν το πρόβατο βόσκει ή τρώει σανό, καταπίνει την τροφή αφού τη μασήσει αρχικά. Αργότερα, συνήθως όταν ξεκουράζεται, επαναφέρει μικρές ποσότητες τροφής από τη μεγάλη κοιλία και τον κεκρύφαλο στο στόμα του.
- Το πρόβατο καταναλώνει και καταπίνει την τροφή.
- Η τροφή αναμειγνύεται με το περιεχόμενο της μεγάλης κοιλίας και του κεκρύφαλου.
- Ένας βλωμός επανέρχεται στο στόμα και μασιέται ξανά.
- Η τροφή αναμειγνύεται με σάλιο και καταπίνεται εκ νέου.
Η διαδικασία αυτή βοηθά στη διάσπαση των φυτικών ινών σε μικρότερα σωματίδια, διευκολύνοντας τη δράση των μικροοργανισμών.
Πόσες ώρες μηρυκάζει ένα πρόβατο;
Ένα υγιές ενήλικο πρόβατο μπορεί να μηρυκάζει αρκετές ώρες καθημερινά, συχνά περίπου 6–9 ώρες, ανάλογα με τη σύνθεση του σιτηρεσίου, την ποσότητα των φυτικών ινών και τις συνθήκες εκτροφής.
Ο μηρυκασμός γίνεται σε πολλές διαφορετικές περιόδους μέσα στο εικοσιτετράωρο και συχνά παρατηρείται όταν τα ζώα είναι ξαπλωμένα και ήρεμα.
Γιατί είναι σημαντική η μεγάλη κοιλία;
Στη μεγάλη κοιλία ζουν βακτήρια, πρωτόζωα και άλλοι μικροοργανισμοί, οι οποίοι διασπούν συστατικά των φυτικών τροφών που το πρόβατο δεν μπορεί να αξιοποιήσει μόνο με τα δικά του πεπτικά ένζυμα.
Κατά τη ζύμωση παράγονται πτητικά λιπαρά οξέα, κυρίως οξικό, προπιονικό και βουτυρικό οξύ, που απορροφώνται και προσφέρουν σημαντικό μέρος της ενέργειας που χρειάζεται το ζώο.
Το σάλιο βοηθά επίσης στη ρύθμιση της οξύτητας της μεγάλης κοιλίας, υποστηρίζοντας τη φυσιολογική λειτουργία των μικροοργανισμών.
Τι πρέπει να παρατηρεί ο προβατοτρόφος;
Ο μηρυκασμός αποτελεί μια χρήσιμη ένδειξη για την κατάσταση του πεπτικού συστήματος και τη γενικότερη συμπεριφορά του ζώου.
- Κανονικός μηρυκασμός: ζώα που ξεκουράζονται και μασούν ήρεμα τον βλωμό τους.
- Μειωμένος μηρυκασμός: μπορεί να συνδέεται με αλλαγές στη διατροφή, περιορισμένη κατανάλωση τροφής, στρες ή ασθένεια.
- Απότομη διακοπή: ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από ανορεξία, φούσκωμα, κατάπτωση ή πόνο, απαιτεί άμεση κτηνιατρική εκτίμηση.
Δεν πρέπει να αξιολογούμε ένα πρόβατο αποκλειστικά από το αν μηρυκάζει κάποια συγκεκριμένη στιγμή. Χρειάζεται να εξετάζουμε συνολικά την όρεξη, τη συμπεριφορά, τη στάση του σώματος και την κατάσταση του κοπαδιού.
Πρακτική συμβουλή για τη διατροφή
Οι απότομες αλλαγές στο σιτηρέσιο, ιδιαίτερα όταν αυξάνονται γρήγορα οι συμπυκνωμένες ζωοτροφές, μπορεί να διαταράξουν τη φυσιολογική ζύμωση της μεγάλης κοιλίας.
Οι αλλαγές πρέπει να γίνονται σταδιακά, με επαρκείς κατάλληλες χονδροειδείς ζωοτροφές και σύμφωνα με τις ανάγκες των ζώων.
Συχνές ερωτήσεις
Το πρόβατο έχει τέσσερα στομάχια;
Όχι. Έχει ένα στομάχι με τέσσερα διαμερίσματα: μεγάλη κοιλία, κεκρύφαλο, εχίνο και ήνυστρο.
Γιατί το πρόβατο ξαναμασάει την τροφή του;
Για να μειώσει το μέγεθος των σωματιδίων της τροφής, να την αναμείξει με περισσότερο σάλιο και να διευκολύνει τη μικροβιακή πέψη.
Είναι ανησυχητικό αν ένα πρόβατο δεν μηρυκάζει;
Όχι απαραίτητα όταν το παρατηρούμε για λίγα λεπτά. Όμως, η επίμονη απουσία μηρυκασμού μαζί με άλλα συμπτώματα χρειάζεται διερεύνηση από κτηνίατρο.
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου