Τα τεύτλα, η πούλπα τεύτλων, η μελάσα και ακόμη και η απλή ζάχαρη μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως πηγές ενέργειας στη διατροφή των προβάτων. Όμως πρόκειται για τελείως διαφορετικές ζωοτροφές και δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν να είναι το ίδιο πράγμα.
Η πούλπα τεύτλων είναι κυρίως μια εύπεπτη ινώδης ενεργειακή ζωοτροφή. Η μελάσα είναι ένα συμπυκνωμένο υγρό προϊόν πλούσιο σε σάκχαρα. Η κοινή ζάχαρη είναι σχεδόν καθαρή σακχαρόζη και ζυμώνεται εξαιρετικά γρήγορα στη μεγάλη κοιλία.
Χρησιμοποιημένα σωστά, τα προϊόντα αυτά μπορούν να:
- προσφέρουν γρήγορα διαθέσιμη ενέργεια,
- βελτιώσουν τη γευστικότητα του σιτηρεσίου,
- αυξήσουν την κατανάλωση χαμηλής ποιότητας χονδροειδών τροφών,
- αντικαταστήσουν μέρος των δημητριακών,
- βοηθήσουν τους μικροοργανισμούς της μεγάλης κοιλίας να αξιοποιήσουν το διαθέσιμο άζωτο.
Σε υπερβολική όμως ποσότητα μπορούν να οδηγήσουν σε μειωμένη πρόσληψη, πολύ γρήγορη ζύμωση, μαλακά κόπρανα και διαταραχές της μεγάλης κοιλίας.
Τεύτλα, πούλπα, μελάσα και ζάχαρη: ποια είναι η διαφορά;
Κατά την παραγωγή ζάχαρης από ζαχαρότευτλα προκύπτουν διαφορετικά προϊόντα.
Ζαχαρότευτλο
Είναι η ίδια η ρίζα του φυτού, πλούσια σε νερό και σακχαρόζη.
Πούλπα τεύτλων
Είναι το ινώδες υπόλειμμα που παραμένει αφού αφαιρεθεί μεγάλο μέρος της ζάχαρης από τη ρίζα.
Μπορεί να διατίθεται ως:
- νωπή πούλπα,
- πιεσμένη πούλπα,
- ενσιρωμένη πούλπα,
- αποξηραμένη πούλπα,
- pellets,
- μελασωμένη πούλπα.
Μελάσα
Είναι το παχύρρευστο, σκούρο υγρό που παραμένει μετά την κρυστάλλωση της ζάχαρης.
Εξακολουθεί να περιέχει πολύ μεγάλη ποσότητα σακχάρων.
Κοινή ζάχαρη
Είναι ουσιαστικά σακχαρόζη υψηλής καθαρότητας.
Διατροφικά είναι κυρίως πολύ γρήγορα διαθέσιμη ενέργεια και σχεδόν τίποτε άλλο.
Πούλπα τεύτλων: μια πολύ ιδιαίτερη ενεργειακή ζωοτροφή
Η πούλπα τεύτλων είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα υποπροϊόντα για τα μηρυκαστικά.
Παρότι περιέχει πολλή ίνα, η ίνα αυτή είναι σχετικά εύπεπτη επειδή περιέχει:
- κυτταρίνη,
- ημικυτταρίνη,
- και κυρίως μεγάλη ποσότητα πηκτίνης.
Η αποξηραμένη πούλπα έχει συνήθως:
- περίπου 7–12% ακατέργαστη πρωτεΐνη στην ξηρά ουσία,
- περίπου 50% NDF,
- περίπου 24% ADF,
- πολύ χαμηλή λιγνίνη,
- ελάχιστο άμυλο.
Η πηκτίνη μπορεί να φτάνει περίπου στο 30% της ξηράς ουσίας της αποξηραμένης πούλπας.
Αυτό έχει μεγάλη σημασία, επειδή η πηκτίνη ζυμώνεται στη μεγάλη κοιλία αλλά δεν συμπεριφέρεται όπως το άμυλο των δημητριακών.
Νωπή ή πιεσμένη πούλπα τεύτλων
Η πιεσμένη πούλπα περιέχει πολύ νερό.
| Συστατικό | Μέση τιμή |
|---|---|
| Ξηρά ουσία | 24,3% |
| Ακατέργαστη πρωτεΐνη | 8,7% DM |
| Ακατέργαστη ίνα | 20,8% DM |
| NDF | 49,5% DM |
| ADF | 24,8% DM |
| Λίπος | 0,5% DM |
| Τέφρα | 6,8% DM |
Το βασικό σημείο εδώ είναι η υγρασία.
Αν 1 kg πιεσμένης πούλπας έχει 24% ξηρά ουσία, τότε περιέχει μόλις:
240 g πραγματικής ξηράς ουσίας.
Γι' αυτό δεν πρέπει ποτέ να συγκρίνουμε:
1 kg υγρής πούλπας με 1 kg καλαμπόκι ή αποξηραμένη πούλπα.
Πόση μπορούν να καταναλώσουν οι προβατίνες;
Σε ευρωπαϊκές πρακτικές οδηγίες έχουν χρησιμοποιηθεί περίπου 4,5–9 kg νωπής πιεσμένης πούλπας ανά προβατίνα την ημέρα, που αντιστοιχούν περίπου σε 1–2 kg ξηράς ουσίας.
Αυτό όμως αφορά συγκεκριμένα σιτηρέσια και δεν αποτελεί γενική δοσολογία για κάθε εκτροφή.
Αποξηραμένη πούλπα και pellets
Η αποξηραμένη πούλπα είναι πολύ ευκολότερη στη μεταφορά και την αποθήκευση.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ενεργειακό συστατικό σε μίγματα και σε αρκετές περιπτώσεις να αντικαταστήσει μέρος των δημητριακών.
Το μεγάλο της πλεονέκτημα είναι:
- καλή ενεργειακή αξία,
- πολύ λίγο άμυλο,
- πολλές εύπεπτες ίνες,
- πολύ χαμηλή λιγνίνη.
Σε πειράματα με πρόβατα, η πούλπα τεύτλων μπόρεσε να αντικαταστήσει σημαντικό μέρος ή ακόμη και όλο το καλαμπόκι σε συγκεκριμένα πλήρη σιτηρέσια χωρίς μεγάλη απώλεια απόδοσης.
Ένα σημαντικό μειονέκτημα
Η πρωτεΐνη της πούλπας είναι σχετικά χαμηλή.
Αν η πούλπα αποτελεί μεγάλο μέρος του σιτηρεσίου, χρειάζεται συνήθως συμπληρωματική πηγή πρωτεΐνης όπως:
- σογιάλευρο,
- ηλιόπιτα,
- βαμβακόπιτα,
- μηδική,
- άλλη κατάλληλη πρωτεϊνούχα ζωοτροφή.
Μελάσα τεύτλων
Η μελάσα είναι εντελώς διαφορετική από την πούλπα.
Είναι ένα παχύρρευστο, γλυκό υγρό που περιέχει περίπου 60–65% σάκχαρα στην ξηρά ουσία, με το μεγαλύτερο μέρος να είναι σακχαρόζη.
Η μελάσα τεύτλων μπορεί επίσης να περιέχει περίπου 12–16% αζωτούχες ενώσεις στην ξηρά ουσία, αλλά μεγάλο μέρος αυτών δεν αποτελεί πρωτεΐνη υψηλής θρεπτικής αξίας.
Γιατί χρησιμοποιείται;
- ως πηγή γρήγορης ενέργειας,
- για αύξηση της γευστικότητας,
- για μείωση της σκόνης σε μίγματα,
- ως συνδετικό υλικό σε pellets,
- για να αυξηθεί η κατανάλωση άχυρου ή άλλης λιγότερο εύγευστης τροφής.
Μελάσα πάνω στο άχυρο
Αυτή είναι μία από τις πιο ενδιαφέρουσες πρακτικές χρήσεις.
Το άχυρο είναι:
- πολύ χαμηλό σε πρωτεΐνη,
- χαμηλό σε εύκολα διαθέσιμη ενέργεια,
- όχι ιδιαίτερα εύγευστο.
Η μελάσα μπορεί να:
- κάνει το άχυρο πιο εύγευστο,
- αυξήσει την κατανάλωσή του,
- προσφέρει γρήγορη ενέργεια στους μικροοργανισμούς.
Η Feedipedia αναφέρει ότι ο ψεκασμός μελάσας πάνω σε χαμηλής ποιότητας χονδροειδείς τροφές μπορεί να αυξήσει την πρόσληψή τους.
Μπορούμε να δώσουμε απλή ζάχαρη στα πρόβατα;
Ναι, η σακχαρόζη μπορεί να χρησιμοποιηθεί διατροφικά από τα πρόβατα.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι υπάρχει λόγος να ρίχνουμε απλώς ζάχαρη στην ταΐστρα.
Η κοινή ζάχαρη είναι ένας δισακχαρίτης αποτελούμενος από:
- γλυκόζη,
- φρουκτόζη.
Στη μεγάλη κοιλία υδρολύεται και ζυμώνεται εξαιρετικά γρήγορα.
Σε πειραματικά δεδομένα η σακχαρόζη έχει αναφερθεί με ρυθμό υδρόλυσης πολύ ταχύτερο από το άμυλο.
Τότε γιατί να χρησιμοποιήσουμε ζάχαρη;
Η λογική είναι να δώσουμε στους μικροοργανισμούς μία άμεσα διαθέσιμη πηγή ενέργειας.
Αυτό μπορεί να βοηθήσει όταν ταυτόχρονα υπάρχει διαθέσιμο άζωτο στη μεγάλη κοιλία.
Σε παλαιότερη μελέτη σε πρόβατα, η συμπληρωματική σακχαρόζη μείωσε την απέκκριση αζώτου στα ούρα, ένδειξη ότι άλλαξε η αξιοποίηση του αζώτου από το ζώο και τη μικροχλωρίδα.
Περισσότερη ζάχαρη σημαίνει καλύτερη ανάπτυξη;
Όχι.
Σε μελέτη με αρνιά πάχυνσης, προσθήκη σακχαρόζης μέχρι 45 g/kg ξηράς ουσίας του συμπυκνώματος:
- δεν αύξησε την ανάπτυξη,
- δεν βελτίωσε την αποτελεσματικότητα τροφής,
- και σε μεγαλύτερα επίπεδα μείωσε τη γευστικότητα του συμπυκνώματος.
Τα αρνιά μάλιστα έτειναν να επιλέγουν περισσότερο σανό όταν αυξανόταν η σακχαρόζη.
Τι συμβαίνει στη μεγάλη κοιλία;
Οι μικροοργανισμοί της μεγάλης κοιλίας χρησιμοποιούν υδατάνθρακες για να παράγουν πτητικά λιπαρά οξέα.
Από αυτά το πρόβατο παίρνει μεγάλο μέρος της ενέργειάς του.
Όμως διαφορετικοί υδατάνθρακες συμπεριφέρονται διαφορετικά.
| Πηγή | Κύριος υδατάνθρακας | Χαρακτηριστικό |
|---|---|---|
| Καλαμπόκι / κριθάρι | Άμυλο | Γρήγορη έως μέτρια ζύμωση |
| Πούλπα τεύτλων | Πηκτίνη και εύπεπτες ίνες | Υψηλή ζύμωση χωρίς μεγάλο φορτίο αμύλου |
| Μελάσα | Σάκχαρα | Πολύ γρήγορη ζύμωση |
| Ζάχαρη | Σακχαρόζη | Εξαιρετικά γρήγορη ζύμωση |
Γιατί η πούλπα θεωρείται ενδιαφέρουσα εναλλακτική στα δημητριακά;
Η πηκτίνη ζυμώνεται γρήγορα αλλά δεν οδηγεί στην ίδια παραγωγή γαλακτικού οξέος με το άμυλο.
Γι' αυτό η πούλπα τεύτλων θεωρείται ενεργειακό συστατικό με χαμηλότερο κίνδυνο οξέωσης από μεγάλες ποσότητες δημητριακών.
Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούμε να ταΐζουμε απεριόριστη ποσότητα.
Σάκχαρα και αξιοποίηση της πρωτεΐνης
Οι μικροοργανισμοί της μεγάλης κοιλίας χρειάζονται ταυτόχρονα:
- ενέργεια,
- άζωτο.
Αν υπάρχει πολύ άζωτο αλλά όχι αρκετή γρήγορα διαθέσιμη ενέργεια, μέρος αυτού δεν αξιοποιείται αποτελεσματικά για μικροβιακή πρωτεΐνη.
Η μελάσα ή άλλη πηγή σακχάρων μπορεί σε συγκεκριμένα σιτηρέσια να βελτιώσει αυτόν τον συγχρονισμό.
Σε μελέτη με πρόβατα, αντικατάσταση μέρους καλαμποκιού/κριθαριού με 5–10% μελάσα αύξησε τη μικροβιακή πρωτεϊνοσύνθεση και βελτίωσε την πεπτικότητα στο συγκεκριμένο πειραματικό σιτηρέσιο.
Πόση μελάσα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε;
Δεν υπάρχει μία ποσότητα κατάλληλη για κάθε σιτηρέσιο.
Η Feedipedia αναφέρει ως πρακτική κατεύθυνση για πρόβατα περίπου:
- μέχρι 0,6 kg μελάσα/ημέρα για προβατίνες,
- περίπου 0,2 kg/ημέρα για αρνί 30 kg.
Αυτά είναι ανώτερες πρακτικές τιμές που αναφέρονται για συγκεκριμένες συνθήκες και δεν αποτελούν γενική ημερήσια “δόση”.
Στα πλήρη σιτηρέσια, η μελάσα χρησιμοποιείται συχνά σε πολύ χαμηλότερα ποσοστά.
Σε σιτηρέσια υψηλής ενέργειας, η Feedipedia αναφέρει ότι συνήθως δεν πρέπει να ξεπερνά περίπου το 10% της συνολικής ξηράς ουσίας, ενώ σε συστήματα βασισμένα σε χαμηλότερης ποιότητας χονδροειδή τροφή έχουν χρησιμοποιηθεί υψηλότερα επίπεδα.
Χρειάζεται προσαρμογή;
Ναι.
Για σημαντικές ποσότητες μελάσας συνιστάται σταδιακή εισαγωγή περίπου 8–10 ημερών, ώστε να προσαρμοστεί η μικροχλωρίδα της μεγάλης κοιλίας.
Σε έγκυες προβατίνες
Η μελάσα και η πούλπα μπορούν να προσφέρουν χρήσιμη ενέργεια.
Όμως στο τέλος της εγκυμοσύνης το βασικό ζητούμενο είναι:
- αρκετή ενεργειακή πυκνότητα,
- επαρκής πρωτεΐνη,
- σωστή μεταλλική ισορροπία,
- περιορισμός υπερβολικά ογκωδών τροφών.
Η πούλπα μπορεί να είναι χρήσιμη επειδή προσφέρει ενέργεια χωρίς πολύ άμυλο.
Όμως δεν έχει αρκετή πρωτεΐνη από μόνη της.
Σε προβατίνες γαλακτοπαραγωγής
Η πούλπα τεύτλων είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα όταν θέλουμε να αυξήσουμε την ενέργεια χωρίς να αυξήσουμε υπερβολικά το άμυλο του μίγματος.
Μπορεί να συνδυαστεί με:
- καλαμπόκι,
- κριθάρι,
- μηδική,
- σογιάλευρο ή ηλιόπιτα.
Η μελάσα μπορεί επιπλέον να βελτιώσει:
- τη γευστικότητα,
- την ανάμιξη,
- την πρόσληψη του μίγματος.
Στα αρνιά πάχυνσης
Η πούλπα τεύτλων μπορεί να αντικαταστήσει μέρος των δημητριακών.
Σε πειράματα με αναπτυσσόμενα αρνιά χρησιμοποιήθηκαν ακόμη και πολύ υψηλές συμμετοχές πούλπας με καλά αποτελέσματα, ενώ σε άλλες εργασίες η μελασωμένη πούλπα αντικατέστησε μέρος του κριθαριού χωρίς να μειώσει την ανάπτυξη.
Σε ελληνική μελέτη με αρνιά φυλής Καραγκούνικο, σιτηρέσια με 8% και 16% μελάσα αύξησαν την κατανάλωση και τον ρυθμό ανάπτυξης σε σχέση με σιτηρέσιο χωρίς μελάσα, στις συγκεκριμένες πειραματικές συνθήκες.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι 16% είναι γενική σύσταση για κάθε παχυντήριο.
Μελάσα και άχυρο: ένας ιδιαίτερα χρήσιμος συνδυασμός
Από όλες τις πρακτικές εφαρμογές, αυτή έχει ίσως το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τον κτηνοτρόφο.
Το άχυρο έχει:
- πολύ υψηλή ίνα,
- πολύ χαμηλή πρωτεΐνη,
- χαμηλή ενέργεια,
- μέτρια έως χαμηλή γευστικότητα.
Η μελάσα μπορεί να προσφέρει:
- γλυκιά γεύση,
- εύκολα διαθέσιμη ενέργεια,
- λιγότερη σκόνη,
- αυξημένη πρόσληψη.
Αλλά λείπει ακόμη η πρωτεΐνη.
Γι' αυτό η πιο λογική διατροφική σκέψη είναι:
άχυρο + γρήγορη ενέργεια + κατάλληλη πηγή πρωτεΐνης.
Για παράδειγμα, το συνολικό σιτηρέσιο μπορεί να περιλαμβάνει:
- άχυρο,
- μελάσα,
- ηλιόπιτα ή σογιάλευρο,
- και, ανάλογα με τις ανάγκες, δημητριακά.
Μπορούν να αντικαταστήσουν καλαμπόκι ή κριθάρι;
Πούλπα τεύτλων
Ναι, σε σημαντικό βαθμό.
Δεν είναι ισοδύναμη χημικά με το καλαμπόκι ή το κριθάρι, αλλά μπορεί να αντικαταστήσει μέρος της ενεργειακής τους λειτουργίας.
Το πλεονέκτημα είναι ότι προσθέτει πολύ λιγότερο άμυλο.
Μελάσα
Μπορεί επίσης να αντικαταστήσει μέρος της ενέργειας που προέρχεται από δημητριακά.
Σε πειράματα με πρόβατα αντικατάσταση μέρους καλαμποκιού και κριθαριού με μελάσα έδωσε καλή αξιοποίηση του σιτηρεσίου.
Ζάχαρη
Τεχνικά παρέχει ενέργεια, αλλά δεν έχει τα επιπλέον πλεονεκτήματα:
- της ίνας της πούλπας,
- των μετάλλων και της γευστικότητας της μελάσας.
Γι' αυτό συνήθως δεν αποτελεί την οικονομικότερη ή πρακτικότερη λύση.
Τι εννοούμε όταν λέμε «υγρά υποπροϊόντα»;
Εδώ χρειάζεται μεγάλη προσοχή.
Δεν είναι όλα τα υγρά υποπροϊόντα ίδια.
Μπορεί να διαφέρουν δραματικά σε:
- ξηρά ουσία,
- σάκχαρα,
- πρωτεΐνη,
- λίπος,
- αλάτι,
- κάλιο,
- pH,
- διάρκεια ζωής.
Ένα «φτηνό υγρό προϊόν» μπορεί στην πραγματικότητα να είναι κυρίως νερό.
Παράδειγμα
Αν ένα υγρό υποπροϊόν έχει:
- 20% ξηρά ουσία
και κοστίζει 60 €/τόνο, τότε ένας τόνος περιέχει μόνο:
200 kg πραγματικής ξηράς ουσίας.
Το πραγματικό κόστος γίνεται:
60 / 200 = 0,30 €/kg ξηράς ουσίας.
Αυτό είναι το νούμερο που πρέπει να συγκριθεί με τις ξηρές ζωοτροφές.
Οι βασικοί κίνδυνοι
1. Πολύ γρήγορη ζύμωση
Η μελάσα και ιδιαίτερα η καθαρή ζάχαρη ζυμώνονται γρήγορα.
Δεν πρέπει να χορηγούνται ανεξέλεγκτα ή απότομα.
2. Ανεπαρκής φυσική ίνα
Η μελάσα δεν αντικαθιστά:
- σανό,
- μηδική,
- άχυρο.
Τα ζώα εξακολουθούν να χρειάζονται επαρκή φυσικά αποτελεσματική ίνα.
3. Πολύ κάλιο στη μελάσα
Η μελάσα τεύτλων μπορεί να είναι ιδιαίτερα πλούσια σε κάλιο.
Η υπερβολική πρόσληψη μπορεί να επηρεάσει την ισορροπία του σιτηρεσίου και σε υψηλά επίπεδα να επηρεάσει ακόμη και την όρεξη.
4. Μαλακά κόπρανα
Μεγάλες ποσότητες μελάσας μπορούν να έχουν υπακτική δράση.
5. Πολύ υγρή πούλπα
Η μεγάλη ποσότητα νερού:
- αυξάνει τον όγκο,
- μειώνει τη συγκέντρωση ξηράς ουσίας,
- αυξάνει το κόστος μεταφοράς ανά μονάδα θρεπτικής αξίας.
6. Χαμηλή πρωτεΐνη της πούλπας
Η πούλπα είναι ενεργειακή και ινώδης ζωοτροφή, όχι πρωτεϊνούχο συμπλήρωμα.
7. Απότομη αλλαγή
Όπως με κάθε σημαντική αλλαγή στο σιτηρέσιο, χρειάζεται σταδιακή προσαρμογή.
Αποθήκευση
Υγρή πούλπα
Λόγω της υψηλής υγρασίας αλλοιώνεται πολύ ευκολότερα από ένα ξηρό pellet.
Χρειάζεται:
- γρήγορη κατανάλωση,
- καλή διαχείριση,
- ή σωστή ενσίρωση όταν πρόκειται να αποθηκευτεί.
Μελάσα
Η αδιάλυτη μελάσα διατηρείται σχετικά καλά λόγω της υψηλής συγκέντρωσης σακχάρων.
Αν όμως αραιωθεί πολύ με νερό, μπορεί να αρχίσει να ζυμώνεται.
Η Feedipedia αναφέρει ότι μελάσα με πάνω από περίπου 5% πρόσθετο νερό μπορεί να γίνει κατάλληλο υπόστρωμα ζύμωσης και χρειάζεται γρήγορη χρήση, ιδιαίτερα σε ζεστό καιρό.
Τι πρέπει να ζητά ο κτηνοτρόφος;
Για πούλπα τεύτλων
- ξηρά ουσία,
- πρωτεΐνη,
- NDF,
- ADF,
- τέφρα,
- σάκχαρα,
- ασβέστιο και φώσφορο.
Για μελάσα
- ξηρά ουσία ή Brix,
- συνολικά σάκχαρα,
- τέφρα,
- κάλιο,
- προέλευση,
- αν έχει αραιωθεί με νερό.
Για οποιοδήποτε υγρό υποπροϊόν
Πρέπει πρώτα να μάθουμε:
πόσα κιλά ξηράς ουσίας υπάρχουν πραγματικά σε έναν τόνο.
Πότε συμφέρουν;
Πούλπα τεύτλων
Έχει ιδιαίτερη αξία όταν:
- τα δημητριακά είναι ακριβά,
- χρειαζόμαστε ενέργεια χωρίς ακόμη περισσότερο άμυλο,
- η πούλπα είναι διαθέσιμη σε ανταγωνιστική τιμή ανά kg ξηράς ουσίας.
Μελάσα
Έχει πρόσθετη αξία όταν:
- χρειαζόμαστε γρήγορη ενέργεια,
- θέλουμε να βελτιώσουμε τη γευστικότητα,
- χρησιμοποιούμε χαμηλής ποιότητας άχυρο,
- θέλουμε να μειώσουμε τη σκόνη ενός μίγματος.
Ζάχαρη
Για να συμφέρει, πρέπει η τιμή της ανά μονάδα διαθέσιμης ενέργειας να είναι ανταγωνιστική.
Συνήθως όμως η μελάσα προσφέρει:
- παρόμοιο τύπο γρήγορης ενέργειας,
- καλύτερη πρακτικότητα στην ανάμιξη,
- επιπλέον μέταλλα και άλλες ενώσεις,
και για αυτό χρησιμοποιείται πολύ συχνότερα ως ζωοτροφή.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορούν τα πρόβατα να φάνε ζάχαρη;
Ναι. Η σακχαρόζη ζυμώνεται γρήγορα στη μεγάλη κοιλία και παρέχει ενέργεια. Δεν υπάρχει όμως λόγος να χρησιμοποιείται ανεξέλεγκτα και δεν έχει αποδειχθεί ότι η προσθήκη περισσότερης ζάχαρης από μόνη της αυξάνει την ανάπτυξη.
Η ζάχαρη αυξάνει το γάλα;
Δεν υπάρχει μία τέτοια απλή σχέση. Η παραγωγή γάλακτος εξαρτάται από το συνολικό ισοζύγιο ενέργειας, πρωτεΐνης, ινών, μετάλλων και πρόσληψης ξηράς ουσίας.
Η μελάσα είναι απλώς ζάχαρη;
Όχι. Είναι πλούσια σε σάκχαρα, αλλά περιέχει επίσης νερό, μέταλλα, άζωτο και άλλες οργανικές ενώσεις.
Πόση ζάχαρη έχει η μελάσα;
Η μελάσα τεύτλων περιέχει περίπου 60–65% συνολικά σάκχαρα στην ξηρά ουσία.
Η πούλπα τεύτλων έχει πολλή ζάχαρη;
Όχι απαραίτητα. Η περισσότερη ζάχαρη έχει αφαιρεθεί κατά την επεξεργασία. Μη μελασωμένη αποξηραμένη πούλπα συνήθως περιέχει λιγότερο από περίπου 10% ζάχαρη στην ξηρά ουσία.
Η πούλπα τεύτλων έχει άμυλο;
Πολύ λίγο. Η ενεργειακή της αξία προέρχεται κυρίως από εύπεπτες ίνες και πηκτίνη.
Μπορεί να αντικαταστήσει το καλαμπόκι;
Μπορεί να αντικαταστήσει μέρος και σε συγκεκριμένα πλήρη σιτηρέσια ακόμη και μεγάλο ποσοστό του καλαμποκιού. Δεν είναι όμως χημικά η ίδια ζωοτροφή και η αντικατάσταση πρέπει να γίνεται με βάση το συνολικό σιτηρέσιο.
Η μελάσα βοηθά να φάνε περισσότερο άχυρο;
Ναι. Η γλυκιά γεύση και η μυρωδιά της μπορούν να αυξήσουν την αποδοχή και την κατανάλωση χαμηλής ποιότητας χονδροειδών ζωοτροφών.
Μπορώ να ρίξω μελάσα απευθείας πάνω στο άχυρο;
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί έτσι, αλλά πρέπει να κατανέμεται ομοιόμορφα και να αποτελεί μέρος σωστά ισορροπημένου σιτηρεσίου. Αν συγκεντρωθεί σε λίγα σημεία, τα ζώα μπορεί να επιλέγουν μόνο το μέρος με τη μελάσα.
Η μελάσα μπορεί να προκαλέσει οξέωση;
Η υψηλή πρόσληψη γρήγορα ζυμώσιμων σακχάρων μπορεί να διαταράξει τη λειτουργία της μεγάλης κοιλίας. Γι' αυτό χρειάζεται σταδιακή εισαγωγή, επαρκής φυσική ίνα και σωστό συνολικό σιτηρέσιο.
Γιατί η πούλπα θεωρείται πιο ασφαλής από πολύ κριθάρι;
Επειδή η ενέργειά της προέρχεται κυρίως από πηκτίνη και εύπεπτες ίνες και όχι από μεγάλη ποσότητα αμύλου.
Μπορώ να δίνω πούλπα σε αρνιά;
Ναι, αφού έχει αναπτυχθεί η λειτουργία της μεγάλης κοιλίας και μέσα σε πλήρες σιτηρέσιο. Σε πειράματα ανάπτυξης έχει χρησιμοποιηθεί με επιτυχία ως αντικαταστάτης μέρους των δημητριακών.
Τι είναι πιο σημαντικό όταν αγοράζω υγρή πούλπα;
Η ξηρά ουσία. Αν δεν ξέρεις την υγρασία, δεν μπορείς να γνωρίζεις ούτε την πραγματική τιμή της ζωοτροφής ούτε πόσα θρεπτικά συστατικά δίνεις.
Μπορώ να χρησιμοποιήσω οποιοδήποτε γλυκό υγρό υποπροϊόν;
Όχι. Πριν χρησιμοποιηθεί πρέπει να είναι γνωστή η προέλευση και να υπάρχει ανάλυση για ξηρά ουσία, σάκχαρα, πρωτεΐνη, μέταλλα και πιθανές ανεπιθύμητες ουσίες.
Συμπέρασμα
Τα προϊόντα του ζαχαρότευτλου μπορούν να έχουν πολύ σημαντική θέση στη διατροφή των προβάτων, αλλά το καθένα λειτουργεί διαφορετικά.
Η πούλπα τεύτλων είναι:
- πηγή εύπεπτης ίνας,
- πλούσια σε πηκτίνη,
- χαμηλή σε άμυλο,
- χρήσιμη ως εναλλακτική μέρους των δημητριακών.
Η μελάσα είναι:
- πολύ πλούσια σε σάκχαρα,
- εξαιρετικά εύγευστη,
- χρήσιμη για γρήγορη ενέργεια,
- χρήσιμη για αύξηση της κατανάλωσης άχυρου.
Η απλή ζάχαρη:
- μπορεί να ζυμωθεί από τα πρόβατα,
- δίνει εξαιρετικά γρήγορη ενέργεια,
- αλλά δεν είναι από μόνη της ούτε πρωτεϊνούχα τροφή ούτε ολοκληρωμένο συμπλήρωμα.
Το σημαντικότερο είναι να μη σκεφτόμαστε:
«είναι γλυκό, άρα δίνει ενέργεια και μπορώ να βάλω όσο θέλω».
Η σωστή ερώτηση είναι:
«πόση ξηρά ουσία, πόσα σάκχαρα και πόση συνολική ενέργεια προσθέτω και πώς ταιριάζουν με την πρωτεΐνη και την ίνα του υπόλοιπου σιτηρεσίου;»
