Η μηδική (Medicago sativa – alfalfa) είναι μία από τις σημαντικότερες ζωοτροφές στην προβατοτροφία. Μπορεί να δώσει υψηλή πρωτεΐνη, ποιοτική ίνα, πολύ ασβέστιο και σημαντική θρεπτική αξία, ενώ σε αρκετά σιτηρέσια μπορεί να μειώσει την ανάγκη για ακριβότερες πρωτεϊνούχες ζωοτροφές όπως το σογιάλευρο.
Όμως υπάρχει ένα βασικό πρόβλημα: δεν είναι όλες οι μηδικές ίδιες.
Η περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη και ίνες επηρεάζεται από:
- το στάδιο ανάπτυξης κατά την κοπή,
- την αναλογία φύλλων προς στελέχη,
- την κοπή και την εποχή,
- τις συνθήκες ανάπτυξης,
- τον τρόπο ξήρανσης,
- την απώλεια φύλλων,
- τη βροχή μετά την κοπή,
- την αποθήκευση,
- και τελικά την πραγματική εργαστηριακή ανάλυση.
Γι' αυτό η φράση «δίνω μηδική στα πρόβατα» δεν μας λέει σχεδόν τίποτα αν δεν γνωρίζουμε ποια μηδική.
Θρεπτική αξία της μηδικής
Η μηδική είναι ψυχανθές και συνήθως περιέχει πολύ περισσότερη πρωτεΐνη και ασβέστιο από έναν συνηθισμένο σανό αγρωστωδών.
Σε μεγάλες βάσεις αναλύσεων σανού μηδικής συναντώνται περίπου οι παρακάτω μέσες τιμές:
| Συστατικό | Μέση τιμή | Ενδεικτικό εύρος |
|---|---|---|
| Ξηρά ουσία | 89,4% | 76,1–94,8% |
| Ακατέργαστη πρωτεΐνη | 18,2% DM | 11,3–25,3% |
| NDF | 44,8% DM | 31,3–59,4% |
| ADF | 33,4% DM | 22,5–44,5% |
| Λιγνίνη | 7,6% DM | 4,8–11,1% |
| Λίπος | 2,1% DM | 1,2–3,2% |
| Ασβέστιο | 16,8 g/kg DM | 8,4–24,5 g/kg DM |
| Φώσφορος | 2,6 g/kg DM | 1,6–4,0 g/kg DM |
Η μεγάλη διακύμανση δείχνει γιατί δεν πρέπει να θεωρούμε ότι «η μηδική έχει 18% πρωτεΐνη». Το 18% είναι περίπου ένας μέσος όρος. Η συγκεκριμένη παρτίδα που αγοράζουμε μπορεί να βρίσκεται πολύ χαμηλότερα ή πολύ υψηλότερα.
Στάδιο ανάπτυξης και πρωτεΐνη
Το στάδιο ανάπτυξης είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που καθορίζουν τη θρεπτική αξία της μηδικής.
Καθώς το φυτό μεγαλώνει:
- αυξάνει η συμμετοχή των στελεχών,
- μειώνεται αναλογικά το φύλλωμα,
- αυξάνονται οι ίνες,
- αυξάνει η λιγνίνη,
- μειώνεται συνήθως η πρωτεΐνη,
- και μειώνεται η πεπτικότητα.
Πραγματικά δεδομένα ανά στάδιο ανάπτυξης
Στον παρακάτω πίνακα φαίνεται καθαρά η μεταβολή της χλωρής μηδικής καθώς το φυτό ωριμάζει.
| Στάδιο ανάπτυξης | ΞΟ (%) | ΑΠ (% ΞΟ) | ΑΙΟ (% ΞΟ) |
|---|---|---|---|
| Βλαστός περίπου 30 cm | 14,4 | 24,6 | 20,1 |
| Βλαστός περίπου 60 cm | 15,6 | 22,5 | 24,0 |
| Μπουμπούκι / οφθαλμοί | 17,6 | 19,3 | 29,9 |
| Πρώιμη ανθοφορία | 18,9 | 17,8 | 31,5 |
ΞΟ: Ξηρά Ουσία
ΑΠ: Ακατέργαστη Πρωτεΐνη
ΑΙΟ: Ακατέργαστη Ινώδης Ουσία
Η εικόνα είναι πολύ καθαρή.
Από βλαστό περίπου 30 cm μέχρι την πρώιμη ανθοφορία:
- η πρωτεΐνη πέφτει από 24,6% σε 17,8%,
- ενώ η ακατέργαστη ίνα ανεβαίνει από 20,1% σε 31,5%.
Δηλαδή όσο αφήνουμε τη μηδική να ωριμάζει, παίρνουμε συνήθως περισσότερη φυτική μάζα, αλλά η ποιότητα της τροφής μετακινείται προς περισσότερη ίνα και λιγότερη πρωτεΐνη.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Τα φύλλα της μηδικής είναι πολύ πλουσιότερα σε πρωτεΐνη από τα ώριμα στελέχη.
Καθώς μεγαλώνει το φυτό:
- αυξάνει το μήκος και το βάρος των στελεχών,
- τα στελέχη γίνονται περισσότερο ινώδη και ξυλώδη,
- η αναλογία φύλλων προς συνολική μάζα μειώνεται.
Γι' αυτό ένα δεμάτι με πολλά λεπτά φύλλα έχει συνήθως πολύ διαφορετική αξία από ένα δεμάτι γεμάτο μεγάλα, σκληρά στελέχη.
Τι αλλάζει από κοπή σε κοπή;
Ο αριθμός της κοπής από μόνος του δεν εγγυάται υψηλότερη ή χαμηλότερη πρωτεΐνη.
Ωστόσο, σε συγκεκριμένα δεδομένα μηδικής που συγκομίστηκε σε συγκρίσιμο νεαρό στάδιο, παρατηρήθηκε η παρακάτω εικόνα:
| Αριθμός κοπής | ΞΟ (%) | ΑΠ (% ΞΟ) | ΑΙΟ (% ΞΟ) |
|---|---|---|---|
| 2η κοπή | 19,3 | 22,2 | 28,6 |
| 3η κοπή | 21,0 | 24,1 | 26,1 |
| 4η κοπή | 19,1 | 25,9 | 20,7 |
Στο συγκεκριμένο σύνολο δεδομένων, η 3η και η 4η κοπή είχαν περισσότερη πρωτεΐνη και λιγότερη ίνα από τη 2η.
Αυτό μπορεί να συνδέεται με διαφορετική αναλογία φύλλων προς στελέχη και διαφορετική μορφολογία της αναβλάστησης.
Επομένως, όταν συγκρίνουμε διαφορετικές κοπές, πρέπει να γνωρίζουμε όχι μόνο τον αριθμό της κοπής αλλά και σε ποιο στάδιο κόπηκε κάθε μία.
Και οι ημέρες μεταξύ των κοπών;
Στην πράξη μπορεί να χρησιμοποιείται ένα χρονικό διάστημα ως οδηγός για την οργάνωση των κοπών, όμως δεν υπάρχει ένας αριθμός ημερών που να εγγυάται συγκεκριμένη πρωτεΐνη.
Η ανάπτυξη μπορεί να είναι πολύ διαφορετική:
- την άνοιξη,
- στο μέσο του καλοκαιριού,
- με έντονη άρδευση,
- σε περίοδο υψηλών θερμοκρασιών,
- σε διαφορετικές ποικιλίες.
Γι' αυτό είναι ασφαλέστερο να χρησιμοποιούμε το στάδιο του φυτού ως βασικό κριτήριο ποιότητας και τις ημέρες μόνο ως βοηθητική πληροφορία.
Νωπή, σανός ή ενσίρωμα;
Η ίδια μηδική μπορεί να αλλάξει σημαντικά μέχρι να φτάσει στην ταΐστρα.
Η κοπή είναι μόνο η αρχή. Στη συνέχεια έχουμε:
- μάρανση,
- ξήρανση,
- αναστροφές,
- συλλογή,
- δεματοποίηση,
- μεταφορά,
- αποθήκευση.
Σε κάθε στάδιο μπορεί να χαθούν φύλλα και θρεπτικά συστατικά.
Επίδραση του τρόπου συντήρησης
| Επεξεργασία | ΞΟ (%) | ΑΠ (% ΞΟ) | ΑΙΟ (% ΞΟ) |
|---|---|---|---|
| Νωπή μηδική | 16,2 | 20,6 | 27,4 |
| Σανός με ελεγχόμενη ξήρανση | 85,0 | 18,5 | 31,1 |
| Σανός αποξηραμένος στο χωράφι | 85,0 | 17,4 | 35,1 |
| Ενσίρωση | 18,7 | 19,0 | 30,0 |
Το παράδειγμα δείχνει κάτι πολύ σημαντικό: η ποιότητα που υπήρχε στο χωράφι δεν είναι απαραίτητα η ποιότητα που τελικά φτάνει στο πρόβατο.
Γιατί μπορεί να πέσει η πρωτεΐνη στον σανό;
Ένας από τους σημαντικότερους λόγους είναι η απώλεια φύλλων.
Τα φύλλα:
- ξεραίνονται πιο γρήγορα από τα στελέχη,
- γίνονται εύθραυστα,
- σπάνε εύκολα κατά τις αναστροφές, τη συλλογή και τη μεταφορά.
Και επειδή τα φύλλα είναι το πιο πρωτεϊνούχο τμήμα, κάθε απώλεια φύλλων σημαίνει και απώλεια θρεπτικής αξίας.
Πώς αναγνωρίζουμε καλή μηδική;
1. Πολλά φύλλα
Είναι ίσως το σημαντικότερο χαρακτηριστικό.
Πολλά φύλλα σημαίνουν συνήθως:
- περισσότερη πρωτεΐνη,
- καλύτερη πεπτικότητα,
- υψηλότερη θρεπτική αξία.
2. Λεπτά στελέχη
Λεπτότερα στελέχη συνδέονται συχνά με νεότερο στάδιο ανάπτυξης.
Αντίθετα, πολύ χοντρά και ξυλώδη στελέχη δείχνουν μεγαλύτερη ωριμότητα.
3. Καθαρή οσμή
Ο καλός σανός πρέπει να έχει φυσιολογική, καθαρή μυρωδιά.
Οσμή μούχλας ή έντονης θέρμανσης είναι προειδοποιητικό σημάδι.
4. Χωρίς υπερβολική σκόνη
Πολύ σκονισμένος σανός μπορεί να σημαίνει:
- χώμα,
- μούχλα,
- κακή αποθήκευση,
- υπερβολική θραύση του υλικού.
5. Πράσινο χρώμα
Το πράσινο χρώμα είναι θετικό στοιχείο, αλλά δεν αποτελεί από μόνο του μέτρηση πρωτεΐνης.
Δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε αξιόπιστα μηδική 16% από μηδική 20% πρωτεΐνη μόνο κοιτάζοντας το δεμάτι.
Τι σημαίνουν NDF, ADF και λιγνίνη;
NDF
Η NDF περιγράφει μεγάλο μέρος των κυτταρικών τοιχωμάτων του φυτού.
Όσο υψηλότερη γίνεται η NDF:
- η τροφή γίνεται περισσότερο ογκώδης,
- γεμίζει περισσότερο τη μεγάλη κοιλία,
- και μπορεί να περιορίζεται η συνολική πρόσληψη.
ADF
Η ADF σχετίζεται περισσότερο με τα λιγότερο εύπεπτα τμήματα της ίνας.
Γενικά, όσο αυξάνεται η ADF, μειώνεται η πεπτικότητα της χονδροειδούς τροφής.
Λιγνίνη
Η λιγνίνη είναι εξαιρετικά δύσπεπτη.
Καθώς το φυτό ωριμάζει και τα στελέχη ξυλοποιούνται, αυξάνει η λιγνίνη και μειώνεται η δυνατότητα των μικροοργανισμών της μεγάλης κοιλίας να αξιοποιήσουν τις ίνες.
Πόση μηδική μπορούν να τρώνε τα πρόβατα;
Δεν υπάρχει μία ποσότητα κατάλληλη για όλα τα πρόβατα.
Η ποσότητα εξαρτάται από:
- σωματικό βάρος,
- ηλικία,
- στάδιο εγκυμοσύνης,
- αριθμό εμβρύων,
- γαλακτοπαραγωγή,
- ρυθμό ανάπτυξης,
- ποιότητα μηδικής,
- βοσκή,
- ποσότητα δημητριακών,
- και τα υπόλοιπα συστατικά του σιτηρεσίου.
Μηδική στην εγκυμοσύνη
Αρχή και μέση εγκυμοσύνη
Οι ανάγκες της προβατίνας είναι σημαντικά χαμηλότερες από ό,τι λίγο πριν τον τοκετό.
Σε αυτή την περίοδο, μία πολύ ακριβή μηδική υψηλής πρωτεΐνης μπορεί να μην αποτελεί την οικονομικότερη επιλογή αν υπάρχει άλλη χονδροειδής τροφή που καλύπτει τις ανάγκες.
Τελευταίες εβδομάδες εγκυμοσύνης
Η αξία της καλής μηδικής αυξάνεται σημαντικά επειδή:
- η ανάπτυξη των εμβρύων επιταχύνεται,
- αυξάνονται οι απαιτήσεις σε πρωτεΐνη,
- αυξάνονται οι απαιτήσεις σε θρεπτικά συστατικά,
- και μειώνεται η δυνατότητα κατανάλωσης μεγάλου όγκου τροφής.
Ειδικά σε προβατίνες με δίδυμα ή τρίδυμα, όμως, πρέπει να εξασφαλίζεται και αρκετή ενέργεια.
Μηδική στη γαλακτοπαραγωγή
Η υψηλής ποιότητας μηδική αξιοποιείται ιδιαίτερα καλά στη γαλακτοπαραγωγή.
Μπορεί να προσφέρει:
- υψηλή πρωτεΐνη,
- ποιοτική ίνα,
- πολύ ασβέστιο,
- καλή γευστικότητα.
Σε μία γαλακτοπαραγωγό προβατίνα, η ποιότητα της μηδικής μπορεί να επηρεάσει άμεσα το πόσο συμπύκνωμα και πόση πρόσθετη πρωτεϊνούχα ζωοτροφή χρειάζεται το υπόλοιπο σιτηρέσιο.
Μηδική στα αρνιά
Η φυλλώδης, ποιοτική μηδική είναι πολύ καλή χονδροειδής τροφή για αναπτυσσόμενα αρνιά.
Προσφέρει:
- πρωτεΐνη,
- εύπεπτη ίνα,
- ασβέστιο,
- καλή γευστικότητα.
Για γρήγορη ανάπτυξη ή πάχυνση συνδυάζεται συνήθως με ενεργειακές ζωοτροφές, επειδή τα δημητριακά προσφέρουν πολύ υψηλότερη συγκέντρωση ενέργειας από άμυλο.
Πώς μπαίνει η μηδική στο σιτηρέσιο;
Μηδική + καλαμπόκι
Είναι ένας κλασικός συμπληρωματικός συνδυασμός.
- Μηδική: πρωτεΐνη + ίνα + ασβέστιο.
- Καλαμπόκι: υψηλή ενέργεια + άμυλο.
Μηδική + κριθάρι
Παρόμοια λογική. Το κριθάρι δίνει μεγάλη ποσότητα ενέργειας αλλά χρειάζεται σωστή διαχείριση επειδή το άμυλό του ζυμώνεται γρήγορα στη μεγάλη κοιλία.
Μηδική + σογιάλευρο
Ο συνδυασμός μπορεί να χρειαστεί όταν:
- η μηδική είναι χαμηλής πρωτεΐνης,
- το ποσοστό συμμετοχής της είναι μικρό,
- ή οι ανάγκες των ζώων είναι ιδιαίτερα υψηλές.
Αν όμως διαθέτουμε μηδική 20–22% πρωτεΐνη, η ανάγκη για πρόσθετο σογιάλευρο μπορεί να μειωθεί σημαντικά.
Παράδειγμα: πόση πρωτεΐνη δίνει 1 kg σανός;
Ας θεωρήσουμε σανό με 90% ξηρά ουσία.
| Πρωτεΐνη στην ΞΟ | Πρωτεΐνη ανά kg σανού |
|---|---|
| 13% | 117 g |
| 18% | 162 g |
| 22% | 198 g |
Η διαφορά μεταξύ μηδικής 13% και 22% φτάνει τα 81 g ακατέργαστης πρωτεΐνης για κάθε κιλό σανού.
Αν ένα ζώο καταναλώνει σημαντική ποσότητα μηδικής καθημερινά, η διαφορά αυτή γίνεται πολύ μεγάλη στο συνολικό σιτηρέσιο.
Μπορεί η μηδική να αντικαταστήσει το σογιάλευρο;
Δεν υπάρχει αντικατάσταση κιλό προς κιλό.
Το σογιάλευρο είναι πολύ πιο συμπυκνωμένη πηγή πρωτεΐνης, αλλά η μηδική προσφέρει ταυτόχρονα:
- χονδροειδή ίνα,
- πρωτεΐνη,
- ασβέστιο,
- όγκο και λειτουργία μηρυκασμού.
Αν η βασική μηδική είναι πραγματικά υψηλής πρωτεΐνης, μπορεί να μειώσει αισθητά την ποσότητα σογιάλευρου που απαιτείται για να επιτευχθεί ο στόχος πρωτεΐνης του τελικού σιτηρεσίου.
Πότε συμφέρει πραγματικά;
Η τιμή ανά τόνο είναι μόνο το πρώτο νούμερο.
Για σωστή οικονομική σύγκριση πρέπει να γνωρίζουμε:
- υγρασία,
- ξηρά ουσία,
- πρωτεΐνη,
- ίνες,
- πεπτικότητα,
- απώλειες και φύρα,
- τι άλλη ζωοτροφή μπορεί να αντικαταστήσει.
Πρωτεΐνη ανά τόνο σανού
Αν ο σανός έχει 90% ξηρά ουσία:
| ΑΠ στην ΞΟ | kg ακατέργαστης πρωτεΐνης / τόνο |
|---|---|
| 13% | 117 kg |
| 18% | 162 kg |
| 22% | 198 kg |
Ένας τόνος μηδικής 22% περιέχει στο συγκεκριμένο παράδειγμα περίπου 81 kg περισσότερη ακατέργαστη πρωτεΐνη από έναν τόνο μηδικής 13%.
Άρα δύο φορτία ίδιας τιμής μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική οικονομική αξία.
Πότε αξίζει περισσότερο η πολύ καλή μηδική;
- σε υψηλή γαλακτοπαραγωγή,
- σε προβατίνες υψηλών απαιτήσεων πριν τον τοκετό,
- σε αναπτυσσόμενα αρνιά,
- όταν μπορεί να μειώσει ακριβές πρωτεϊνούχες ζωοτροφές.
Πότε μπορεί να πληρώνουμε παραπάνω χωρίς λόγο;
- σε ζώα συντήρησης,
- σε χαμηλές παραγωγικές απαιτήσεις,
- όταν υπάρχει ήδη επαρκής πρωτεΐνη από άλλη πηγή,
- όταν αγοράζουμε «premium» μηδική χωρίς πραγματική ανάλυση.
Πότε μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα;
1. Πολύ ώριμη μηδική
Πολύ περισσότερα στελέχη, μεγαλύτερη NDF και ADF, χαμηλότερη πεπτικότητα και συχνά μεγαλύτερη φύρα στην ταΐστρα.
2. Απώλεια φύλλων
Χάνεται το πιο θρεπτικό και πρωτεϊνούχο μέρος του φυτού.
3. Υπερβολική πρωτεΐνη στο συνολικό σιτηρέσιο
Περισσότερη πρωτεΐνη από τις πραγματικές ανάγκες δεν σημαίνει αυτόματα περισσότερη παραγωγή.
Μπορεί απλώς να σημαίνει:
- υψηλότερο κόστος,
- περισσότερο άζωτο προς μεταβολισμό και αποβολή,
- κακή οικονομική αξιοποίηση της ζωοτροφής.
4. Πολύ υψηλό ασβέστιο σε σχέση με τον φώσφορο
Η μηδική έχει φυσικά υψηλή περιεκτικότητα σε ασβέστιο και σημαντικά χαμηλότερη σε φώσφορο.
Αυτό μπορεί να είναι χρήσιμο σε σιτηρέσια με πολλά δημητριακά, αλλά η συνολική ισορροπία μετάλλων πρέπει να υπολογίζεται.
5. Μούχλα και κακή αποθήκευση
Η μούχλα δεν είναι «λίγη χαμηλότερη ποιότητα». Είναι πρόβλημα υγιεινής της ζωοτροφής.
Χλωρή μηδική και τυμπανισμός
Η νεαρή χλωρή μηδική μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο αφρώδους τυμπανισμού.
Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος όταν:
- η μηδική είναι πολύ νεαρή και φυλλώδης,
- τα ζώα μπαίνουν πεινασμένα στο χωράφι,
- η βοσκή αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από μηδική,
- η μετάβαση γίνεται απότομα.
Η πολύ καλή ποιότητα της χλωρής μηδικής είναι ακριβώς ένας από τους λόγους που μπορεί να δημιουργηθεί το πρόβλημα: η ταχεία αποδόμηση ορισμένων φυτικών συστατικών ευνοεί τη δημιουργία σταθερού αφρού μέσα στη μεγάλη κοιλία.
Πρακτική πρόληψη
- σταδιακή προσαρμογή,
- όχι πεινασμένα ζώα σε νεαρή μηδική,
- παρακολούθηση του κοπαδιού μετά την είσοδο,
- χρήση κατάλληλης στρατηγικής πρόληψης σε εκτροφές υψηλού κινδύνου.
Ξήρανση και αποθήκευση
Η ποιότητα μπορεί να χαθεί μεταξύ χωραφιού και ταΐστρας.
Οι κυριότεροι κίνδυνοι είναι:
- βροχή μετά την κοπή,
- υπερβολική ξήρανση,
- απώλεια φύλλων,
- δεματοποίηση με μεγάλη υγρασία,
- θέρμανση του δεματιού,
- μούχλα,
- αποθήκευση πάνω σε υγρό έδαφος,
- εισροή νερού από οροφή ή πλευρές.
Γιατί η βροχή στην κομμένη μηδική είναι πρόβλημα;
Μπορεί να προκαλέσει:
- έκπλυση διαλυτών συστατικών,
- περισσότερους χειρισμούς,
- μεγαλύτερη απώλεια φύλλων,
- καθυστέρηση της ξήρανσης,
- πτώση της συνολικής θρεπτικής αξίας.
Τι ανάλυση πρέπει να ζητά ο κτηνοτρόφος;
Αν αγοράζουμε σημαντική ποσότητα ή αν η μηδική αποτελεί βασικό μέρος του σιτηρεσίου, αξίζει να γνωρίζουμε τουλάχιστον:
| Παράμετρος | Γιατί μας ενδιαφέρει |
|---|---|
| Ξηρά ουσία | Για να συγκρίνουμε σωστά τις ζωοτροφές. |
| Ακατέργαστη πρωτεΐνη | Δείχνει πόση πρωτεΐνη προσφέρει η παρτίδα. |
| NDF | Σχετίζεται με την περιεκτικότητα σε κυτταρικά τοιχώματα και την πρόσληψη. |
| ADF | Χρησιμοποιείται ως ένδειξη πεπτικότητας. |
| Λιγνίνη | Δείχνει το ιδιαίτερα δύσπεπτο μέρος της ίνας. |
| Τέφρα | Πολύ υψηλή τιμή μπορεί να δείχνει μόλυνση με χώμα. |
| Ασβέστιο | Για σωστή εξισορρόπηση μετάλλων. |
| Φώσφορος | Για τον έλεγχο της σχέσης Ca:P. |
| Κάλιο | Χρήσιμο όταν η μηδική αποτελεί μεγάλο μέρος του σιτηρεσίου. |
Πώς γίνεται σωστή δειγματοληψία;
Δεν παίρνουμε μία χούφτα από ένα δεμάτι.
Η παρτίδα μπορεί να έχει σημαντικές διαφορές μεταξύ δεματιών. Χρειάζεται αντιπροσωπευτικό δείγμα από αρκετά σημεία και αρκετά δεμάτια, κατά προτίμηση με κατάλληλο δειγματολήπτη σανού.
Συχνές ερωτήσεις
Πόση πρωτεΐνη έχει η μηδική;
Ο σανός μηδικής βρίσκεται κατά μέσο όρο περίπου στο 18% ακατέργαστη πρωτεΐνη στην ξηρά ουσία, αλλά πραγματικές παρτίδες μπορεί να βρίσκονται περίπου από 11% έως πάνω από 25%.
Πότε έχει περισσότερη πρωτεΐνη;
Γενικά όταν συγκομίζεται νεότερη και με υψηλή αναλογία φύλλων προς στελέχη. Σε δεδομένα χλωρής μηδικής, η πρωτεΐνη μειώθηκε από 24,6% στο νεαρό βλαστικό στάδιο σε 17,8% στην πρώιμη ανθοφορία.
Πρέπει να κόβεται σε συγκεκριμένες ημέρες;
Οι ημέρες είναι χρήσιμες μόνο ως διαχειριστικός οδηγός. Δεν μπορούν να εγγυηθούν συγκεκριμένη πρωτεΐνη. Η θερμοκρασία, η άρδευση, η εποχή και η ποικιλία μεταβάλλουν σημαντικά την ταχύτητα ανάπτυξης.
Η 4η κοπή είναι πάντα καλύτερη από τη 2η;
Όχι. Σε συγκεκριμένα δεδομένα η 4η κοπή εμφάνισε υψηλότερη πρωτεΐνη, αλλά αυτό δεν αποτελεί καθολικό κανόνα. Το στάδιο ανάπτυξης παραμένει σημαντικότερο από τον αριθμό της κοπής.
Τα φύλλα έχουν περισσότερη πρωτεΐνη από τα στελέχη;
Ναι. Γι' αυτό η υψηλή αναλογία φύλλων προς στελέχη αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό ποιοτικής μηδικής.
Γιατί τα πρόβατα αφήνουν συχνά τα χοντρά στελέχη;
Τα ώριμα στελέχη είναι πιο ινώδη, λιγότερο εύπεπτα και λιγότερο ελκυστικά από τα φύλλα.
Μπορεί η μηδική να μειώσει τη σόγια;
Ναι. Μηδική υψηλής πρωτεΐνης μπορεί να μειώσει σημαντικά την ανάγκη για σογιάλευρο. Η τελική ποσότητα πρέπει όμως να υπολογίζεται από ολόκληρο το σιτηρέσιο.
Είναι καλή για γαλακτοπαραγωγή;
Ναι, ιδιαίτερα όταν είναι φυλλώδης και υψηλής ποιότητας. Παρέχει πρωτεΐνη, ίνα και πολύ ασβέστιο.
Μπορεί να δοθεί στα αρνιά;
Ναι. Ποιοτική μηδική μπορεί να αποτελέσει εξαιρετική χονδροειδή τροφή για αναπτυσσόμενα αρνιά, συνήθως σε συνδυασμό με κατάλληλο ενεργειακό και μεταλλικό μέρος του σιτηρεσίου.
Γιατί η χλωρή μηδική μπορεί να προκαλέσει φούσκωμα;
Η νεαρή χλωρή μηδική μπορεί να προκαλέσει αφρώδη τυμπανισμό, ιδιαίτερα όταν καταναλωθεί απότομα και σε μεγάλη ποσότητα.
Είναι καλύτερη η νωπή από τον σανό;
Η νωπή μηδική μπορεί να διατηρεί υψηλότερη θρεπτική αξία, αλλά έχει πολύ περισσότερο νερό και μεγαλύτερο κίνδυνο τυμπανισμού. Ο σωστά παρασκευασμένος σανός είναι πιο εύκολος στη διαχείριση και στην αποθήκευση.
Το πράσινο χρώμα σημαίνει υψηλή πρωτεΐνη;
Όχι απαραίτητα. Είναι θετικό στοιχείο, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει την εργαστηριακή ανάλυση.
Αξίζει να πληρώσω για ανάλυση μηδικής;
Όταν αγοράζεται μεγάλη ποσότητα ή η μηδική αποτελεί βασικό συστατικό του σιτηρεσίου, η ανάλυση μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο οικονομική από το να υπολογίζεται το σιτηρέσιο με λάθος τιμές πρωτεΐνης και ινών.
Συμπέρασμα
Η μηδική μπορεί να είναι μία από τις καλύτερες ζωοτροφές για τα πρόβατα, αλλά η πραγματική της αξία μπορεί να διαφέρει εντυπωσιακά από παρτίδα σε παρτίδα.
Η βασική αρχή είναι απλή:
όσο αυξάνεται η ωριμότητα του φυτού, συνήθως μειώνεται η πρωτεΐνη και αυξάνεται η ίνα.
Στα πραγματικά δεδομένα που εξετάσαμε, η χλωρή μηδική μετακινήθηκε από:
- 24,6% πρωτεΐνη και 20,1% ίνα στο νεαρό βλαστικό στάδιο,
- σε 17,8% πρωτεΐνη και 31,5% ίνα στην πρώιμη ανθοφορία.
Ταυτόχρονα, η μέθοδος συγκομιδής και συντήρησης μπορεί να αλλάξει σημαντικά το προϊόν που τελικά φτάνει στην ταΐστρα.
Για τον κτηνοτρόφο οι σημαντικότεροι κανόνες είναι:
- κοιτάμε το στάδιο ανάπτυξης και όχι μόνο τις ημέρες,
- δίνουμε μεγάλη σημασία στην ποσότητα των φύλλων,
- δεν θεωρούμε ότι κάθε κοπή έχει αυτόματα συγκεκριμένη ποιότητα,
- συγκρίνουμε τις ζωοτροφές σε βάση ξηράς ουσίας,
- αναλύουμε τη μηδική όταν αποτελεί σημαντικό μέρος του κόστους διατροφής,
- κρατάμε την καλύτερη μηδική για τα ζώα με τις υψηλότερες ανάγκες,
- συνδυάζουμε σωστά πρωτεΐνη, ίνα και ενέργεια,
- και προσέχουμε ιδιαίτερα τη νεαρή χλωρή μηδική λόγω κινδύνου τυμπανισμού.
Η καλή μηδική δεν είναι απλώς ένας σανός. Είναι ταυτόχρονα χονδροειδής τροφή, σημαντική πηγή πρωτεΐνης και εργαλείο μείωσης του κόστους του σιτηρεσίου — αρκεί να γνωρίζουμε τι πραγματικά έχουμε μπροστά μας.
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου