Η επιλογή του κατάλληλου ποιμνιοστασίου είναι μία από τις σημαντικότερες αποφάσεις για μια προβατοτροφική μονάδα. Η κατασκευή πρέπει να προστατεύει τα ζώα από τις καιρικές συνθήκες, να εξασφαλίζει καλό φυσικό αερισμό, να διευκολύνει τη διατροφή και τον καθαρισμό και, ταυτόχρονα, να μπορεί να προσαρμοστεί στις μελλοντικές ανάγκες της εκτροφής.
Μία από τις λύσεις που χρησιμοποιούνται στην Ελλάδα είναι το ποιμνιοστάσιο θερμοκηπιακού τύπου. Δεν είναι όμως η μοναδική επιλογή. Υπάρχουν επίσης μεταλλικές κατασκευές με πάνελ, συμβατικές κτιριακές εγκαταστάσεις και ελαφριά ή πρόχειρα καταλύματα.
1. Ποιμνιοστάσιο θερμοκηπιακού τύπου
Οι κατασκευές θερμοκηπιακού τύπου βασίζονται συνήθως σε έναν ελαφρύ μεταλλικό σκελετό, ο οποίος καλύπτεται με κατάλληλα υλικά και διαμορφώνεται έτσι ώστε να χρησιμοποιείται για τη στέγαση των ζώων.
Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματά τους είναι ότι μπορούν να κατασκευαστούν σχετικά γρήγορα και να προσφέρουν μεγάλο στεγασμένο χώρο χωρίς βαριές τοιχοποιίες.
Πλεονεκτήματα
- σχετικά απλή και γρήγορη κατασκευή,
- δυνατότητα δημιουργίας μεγάλων ενιαίων χώρων,
- καλός φυσικός φωτισμός όταν έχει σχεδιαστεί σωστά,
- δυνατότητα πολύ καλού φυσικού αερισμού,
- εύκολη διαμόρφωση του εσωτερικού χώρου,
- ευκολότερη επέκταση σε σχέση με μία βαριά συμβατική κατασκευή,
- δυνατότητα αντικατάστασης επιμέρους τμημάτων όταν φθαρούν.
Μειονεκτήματα
- χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στην αντοχή σε άνεμο και χιόνι,
- η θερμική συμπεριφορά εξαρτάται σημαντικά από τα υλικά κάλυψης,
- κακός σχεδιασμός μπορεί να δημιουργήσει υπερβολική ζέστη το καλοκαίρι,
- τα υλικά κάλυψης έχουν περιορισμένη διάρκεια ζωής σε σχέση με μία μόνιμη κατασκευή,
- δεν πρέπει να συγχέεται με ένα απλό γεωργικό θερμοκήπιο χωρίς μελέτη για χρήση ως κτηνοτροφική εγκατάσταση.
2. Μεταλλικό ποιμνιοστάσιο με πάνελ
Μία δεύτερη λύση είναι η κατασκευή με μεταλλικό φέροντα οργανισμό και επένδυση με μεταλλικά φύλλα ή θερμομονωτικά πάνελ.
Πρόκειται για πιο μόνιμη κατασκευή, η οποία μπορεί να προσφέρει καλύτερη προστασία από το κρύο, τον άνεμο και τη βροχή, εφόσον σχεδιαστεί σωστά.
Πλεονεκτήματα
- μεγάλη διάρκεια ζωής,
- καλή μηχανική αντοχή,
- δυνατότητα πολύ καλής θερμομόνωσης,
- ευκολότερη τοποθέτηση θυρών, παραθύρων και συστημάτων αερισμού,
- κατάλληλη λύση για πιο οργανωμένες ή εντατικές μονάδες.
Μειονεκτήματα
- συνήθως υψηλότερο αρχικό κόστος,
- χρειάζεται σωστή μελέτη αερισμού,
- αν κλειστεί υπερβολικά μπορεί να αυξηθούν η υγρασία και η συγκέντρωση αερίων στο εσωτερικό.
3. Συμβατική κτιριακή κατασκευή
Η συμβατική κατασκευή περιλαμβάνει μόνιμο κτίριο με υλικά όπως οπλισμένο σκυρόδεμα, τοιχοποιία, μεταλλική στέγη ή άλλες μόνιμες κατασκευαστικές λύσεις.
Έχει συνήθως το μεγαλύτερο αρχικό κόστος, αλλά μπορεί να προσφέρει μεγάλη διάρκεια ζωής και υψηλό επίπεδο προστασίας των ζώων.
Το γεγονός ότι είναι πιο «βαριά» κατασκευή δεν σημαίνει από μόνο του ότι είναι καλύτερο ποιμνιοστάσιο. Ένα κλειστό κτίριο χωρίς σωστό αερισμό μπορεί να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από μία απλούστερη αλλά σωστά σχεδιασμένη εγκατάσταση.
4. Ελαφριά και πρόχειρα καταλύματα
Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται απλούστερα καταλύματα και στέγαστρα, ιδιαίτερα σε εκτατικές ή μικρότερες μονάδες.
Η ελληνική νομοθεσία διακρίνει τα πρόχειρα καταλύματα ζώων από άλλες κατηγορίες κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων. Αυτό έχει σημασία και για τα δικαιολογητικά και για τη διαδικασία αδειοδότησης.
Θερμοκηπιακό ή μεταλλικό ποιμνιοστάσιο;
| Χαρακτηριστικό | Θερμοκηπιακού τύπου | Μεταλλικό με πάνελ | Συμβατικό |
|---|---|---|---|
| Αρχικό κόστος | Συνήθως χαμηλότερο | Μεσαίο έως υψηλό | Συνήθως υψηλότερο |
| Ταχύτητα κατασκευής | Μεγάλη | Μεγάλη | Μικρότερη |
| Θερμομόνωση | Εξαρτάται από την κάλυψη | Πολύ καλή με πάνελ | Πολύ καλή με σωστή κατασκευή |
| Φυσικός αερισμός | Πολύ καλός με σωστό σχεδιασμό | Χρειάζεται σωστό σχεδιασμό | Χρειάζεται σωστό σχεδιασμό |
| Επέκταση | Σχετικά εύκολη | Εφικτή | Δυσκολότερη |
| Διάρκεια ζωής | Εξαρτάται από σκελετό και κάλυψη | Μεγάλη | Πολύ μεγάλη |
Τι πρέπει να κοιτάξει ο κτηνοτρόφος πριν επιλέξει κατασκευή
Ο τύπος του κτιρίου είναι μόνο ένα μέρος της απόφασης. Πριν ξεκινήσει μία νέα εγκατάσταση πρέπει να εξεταστούν συνολικά οι ανάγκες της μονάδας.
Αριθμός και κατηγορία ζώων
Άλλες ανάγκες έχει μία μικρή μονάδα και άλλες μία μεγάλη γαλακτοπαραγωγική εκτροφή. Πρέπει επίσης να προβλέπονται χωριστοί χώροι για προβατίνες, αρνιά, κριάρια, τοκετούς και ζώα που χρειάζονται απομόνωση.
Αερισμός
Ο καλός αερισμός είναι από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά ενός ποιμνιοστασίου. Στόχος είναι να απομακρύνεται η υγρασία και τα αέρια χωρίς να δημιουργούνται έντονα ρεύματα αέρα πάνω στα ζώα.
Η ύπαρξη μεγάλου κτιρίου από μόνη της δεν σημαίνει καλή ποιότητα αέρα. Χρειάζονται σωστά ανοίγματα εισόδου και εξόδου του αέρα.
Προσανατολισμός και τοπικό κλίμα
Ο σχεδιασμός πρέπει να λαμβάνει υπόψη τον άνεμο, την ηλιοφάνεια, τις θερμοκρασίες της περιοχής, τη βροχή και, όπου υπάρχει κίνδυνος, το φορτίο χιονιού.
Μία λύση που λειτουργεί καλά σε μια ήπια περιοχή δεν είναι απαραίτητα κατάλληλη για μία περιοχή με πολύ χαμηλές θερμοκρασίες ή ισχυρούς ανέμους.
Χώρος διατροφής
Η εύκολη πρόσβαση στη φάτνη και η δυνατότητα διανομής των ζωοτροφών χωρίς μεγάλη χειρωνακτική εργασία πρέπει να σχεδιάζονται από την αρχή.
Σε μεγαλύτερες μονάδες πρέπει να εξετάζεται και η δυνατότητα εισόδου μηχανημάτων για διανομή του σιτηρεσίου και καθαρισμό.
Νερό
Οι ποτίστρες πρέπει να βρίσκονται σε σημεία εύκολα προσβάσιμα στα ζώα, να καθαρίζονται εύκολα και να μην δημιουργούν συνεχώς υγρό δάπεδο γύρω τους.
Καθαρισμός και διαχείριση κοπριάς
Ένα ποιμνιοστάσιο που σχεδιάζεται χωρίς να έχει προβλεφθεί ο τρόπος καθαρισμού του μπορεί να δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα στην καθημερινή λειτουργία.
Πρέπει να υπάρχει δυνατότητα εύκολης απομάκρυνσης της στρωμνής και της κοπριάς και ασφαλής διαχείριση των αποβλήτων της μονάδας.
Αμελκτήριο
Σε γαλακτοπαραγωγές μονάδες πρέπει από την αρχή να προβλεφθεί η σχέση του χώρου σταβλισμού με το αμελκτήριο, ώστε η μετακίνηση των ζώων να γίνεται γρήγορα και χωρίς συνωστισμό.
Μελλοντική επέκταση
Ένα συχνό λάθος είναι να σχεδιάζεται η εγκατάσταση ακριβώς για τον σημερινό αριθμό ζώων.
Εάν υπάρχει πιθανότητα αύξησης του κοπαδιού, είναι προτιμότερο να προβλεφθεί από την αρχή ο τρόπος με τον οποίο θα μπορεί να επεκταθεί η εγκατάσταση.
Πόσο κοστίζει ένα ποιμνιοστάσιο;
Δεν είναι σωστό να δοθεί μία ενιαία σημερινή τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο, γιατί το κόστος μπορεί να διαφέρει σημαντικά ανάλογα με:
- τον τύπο του σκελετού,
- τα υλικά κάλυψης και μόνωσης,
- τη θεμελίωση και το δάπεδο,
- τις διαστάσεις του κτιρίου,
- τις απαιτήσεις αντοχής σε άνεμο και χιόνι,
- τις πόρτες και τα ανοίγματα,
- τα χωρίσματα και τον εξοπλισμό,
- τις ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις,
- το αμελκτήριο,
- και το κόστος εργασίας.
Στην παλαιότερη έκδοση αυτού του άρθρου αναφερόταν κόστος περίπου 110–120 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Η τιμή αυτή αποτελεί πλέον ιστορικό στοιχείο και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό μιας κατασκευής το 2026.
Για πραγματικό προϋπολογισμό χρειάζονται σημερινές προσφορές με συγκεκριμένες προδιαγραφές και ίδιες απαιτήσεις, ώστε οι τιμές να μπορούν να συγκριθούν μεταξύ τους.
Χρειάζεται άδεια για ποιμνιοστάσιο θερμοκηπιακού τύπου;
Δεν πρέπει πλέον να χρησιμοποιείται η γενική φράση «το θερμοκηπιακό ποιμνιοστάσιο δεν χρειάζεται άδεια».
Το αδειοδοτικό καθεστώς των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων εξαρτάται από την κατηγορία της εγκατάστασης και τον τύπο της κατασκευής.
Στο ισχύον πλαίσιο γίνεται, μεταξύ άλλων, διάκριση μεταξύ:
- πρόχειρων καταλυμάτων ζώων,
- κτηνοτροφικών στεγάστρων με σκελετό θερμοκηπίου,
- και λοιπών κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων.
Για κτηνοτροφικά στέγαστρα με σκελετό θερμοκηπίου προβλέπεται συγκεκριμένη διαδικασία και έγκριση του τύπου κατασκευής, ενώ για άλλες κατηγορίες μπορεί να απαιτούνται διαφορετικά δικαιολογητικά.
Αρμόδια αρχή για το αδειοδοτικό καθεστώς των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων είναι η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) της οικείας Περιφερειακής Ενότητας.
Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να ελέγξει με τη ΔΑΟΚ και τον αρμόδιο μηχανικό σε ποια κατηγορία υπάγεται η εγκατάστασή του και ποια δικαιολογητικά ή εγκρίσεις απαιτούνται. Η αγορά ή η τοποθέτηση μιας κατασκευής πριν γίνει αυτός ο έλεγχος μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στη συνέχεια.
Ποια κατασκευή είναι τελικά καλύτερη;
Δεν υπάρχει ένας τύπος ποιμνιοστασίου που να είναι καλύτερος για όλες τις εκτροφές.
Ένα θερμοκηπιακού τύπου ποιμνιοστάσιο μπορεί να είναι πολύ καλή λύση όταν ζητείται μία σχετικά ελαφριά κατασκευή, μεγάλος ενιαίος χώρος, καλός αερισμός και δυνατότητα εύκολης επέκτασης.
Μία μεταλλική κατασκευή με πάνελ μπορεί να έχει πλεονέκτημα όταν χρειάζεται μεγαλύτερη θερμομόνωση και πιο μόνιμη εγκατάσταση.
Μία συμβατική κατασκευή μπορεί να είναι κατάλληλη όταν σχεδιάζεται μία μόνιμη μονάδα μεγάλης διάρκειας ζωής και υπάρχει διαθέσιμο μεγαλύτερο αρχικό κεφάλαιο.
Η σωστή επιλογή δεν γίνεται μόνο με βάση το κόστος κατασκευής. Πρέπει να υπολογιστούν το κόστος λειτουργίας, η εργασία που απαιτείται καθημερινά, η υγεία και η άνεση των ζώων και η δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης της μονάδας.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι πάντα φθηνότερο το θερμοκηπιακό ποιμνιοστάσιο;
Συχνά έχει χαμηλότερο αρχικό κόστος από μία βαριά συμβατική κατασκευή, αλλά το τελικό κόστος εξαρτάται από τις διαστάσεις, τον σκελετό, τα υλικά κάλυψης, το δάπεδο, τον εξοπλισμό και τις απαιτήσεις της συγκεκριμένης περιοχής.
Μπορώ να κατασκευάσω μόνος μου το ποιμνιοστάσιο;
Η προσωπική εργασία μπορεί να μειώσει μέρος του κόστους, όμως ο σχεδιασμός της κατασκευής, η στατική επάρκεια και η αδειοδοτική διαδικασία δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται πρόχειρα.
Ποιο είναι το σημαντικότερο χαρακτηριστικό ενός καλού ποιμνιοστασίου;
Δεν υπάρχει μόνο ένα. Ο καλός αερισμός, η προστασία από τις καιρικές συνθήκες, ο στεγνός χώρος ανάπαυσης, η εύκολη πρόσβαση σε τροφή και νερό και η δυνατότητα εύκολου καθαρισμού λειτουργούν όλα μαζί.
Χρειάζεται να προβλέψω επέκταση;
Ναι, εφόσον υπάρχει πιθανότητα αύξησης του αριθμού των ζώων. Η πρόβλεψη από την αρχή είναι συνήθως πολύ ευκολότερη και οικονομικότερη από μία πρόχειρη επέμβαση αρκετά χρόνια αργότερα.
Συμπέρασμα
Η κατασκευή του ποιμνιοστασίου πρέπει να αντιμετωπίζεται ως επένδυση πολλών ετών.
Ο θερμοκηπιακός τύπος μπορεί να αποτελέσει μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα λύση, αλλά πρέπει να συγκρίνεται με τις υπόλοιπες επιλογές με βάση τις πραγματικές ανάγκες της εκτροφής και όχι μόνο το αρχικό κόστος.
Πριν από οποιαδήποτε κατασκευή χρειάζεται σωστός σχεδιασμός της μονάδας, έλεγχος του ισχύοντος αδειοδοτικού πλαισίου και σύγκριση συγκεκριμένων τεχνικών προσφορών.
2 σχόλια:
Γεία σας θα ηθελα να μου πειτε μερικα στοιχεία τι αντοχή εχει σε αέρα σε βροχή σε χαλάζι? τι κόστος έχει / μ2 , διατάσεις μπορεί να έχει σε πλάτος και ύψος max. το Mail einai : thanas@hol.gr η 6977235631
Ποίο τό κόστος τών κατασκευών όπως στίς φωτογραφίες 1+6 ? Μήπως μπορείτε νά στείλετε μία κάτοψη ή ένα σχέδιο γιά 200+ πρόβατα καί γίδια? Τό υλικό στηρίξεως τού πλαστικού είναι ξύλο ή στράντζα ? Οτι πληροφορίες μπορείτε νά δώσετε, ευπρόσδεκτες.
Ευχαριστώ
Μπορείτε νά επικοινωνήσετε καί στό spstephen@yahoo.com
Δημοσίευση σχολίου