Η ουρία στο πρόβειο γάλα μπορεί να δώσει πολύ χρήσιμες πληροφορίες για το αν η πρωτεΐνη του σιτηρεσίου αξιοποιείται αποτελεσματικά. Μια αυξημένη τιμή όμως δεν σημαίνει απλώς «πολλή πρωτεΐνη» και μια χαμηλή δεν αποδεικνύει από μόνη της έλλειψη. Για να έχει πραγματική αξία πρέπει να εξετάζεται μαζί με την παραγωγή γάλακτος, την ποιότητα του σιτηρεσίου, την ενέργεια, το στάδιο γαλακτοπαραγωγής και την εικόνα του κοπαδιού.
Η ουρία του γάλακτος είναι ένας πρακτικός δείκτης του μεταβολισμού του αζώτου.
Όταν αυξάνεται, μπορεί να υποδηλώνει ότι:
- χορηγείται περισσότερη πρωτεΐνη από αυτή που αξιοποιείται,
- η πρωτεΐνη της τροφής αποδομείται γρήγορα στη μεγάλη κοιλία,
- ή δεν υπάρχει επαρκής διαθέσιμη ενέργεια τη σωστή στιγμή ώστε το άζωτο να χρησιμοποιηθεί από τα μικρόβια της μεγάλης κοιλίας.
Τι είναι η ουρία στο γάλα;
Όταν το πρόβατο καταναλώνει πρωτεΐνη, μέρος της διασπάται στη μεγάλη κοιλία. Από αυτή τη διαδικασία παράγεται αμμωνία. Τα μικρόβια της μεγάλης κοιλίας μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτό το άζωτο για να συνθέσουν μικροβιακή πρωτεΐνη, αρκεί να έχουν διαθέσιμη και την κατάλληλη ποσότητα ενέργειας.
Όταν παράγεται περισσότερο άζωτο από αυτό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί, η περίσσεια αμμωνίας μετατρέπεται κυρίως στο ήπαρ σε ουρία. Η ουρία κυκλοφορεί στο αίμα και ένα μέρος της περνά στο γάλα.
Γιατί ενδιαφέρει τον προβατοτρόφο;
Η συγκέντρωση ουρίας στο γάλα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένα επιπλέον εργαλείο για να αξιολογηθεί η σχέση πρωτεΐνης και διαθέσιμης ενέργειας στο σιτηρέσιο.
Σε πειράματα με γαλακτοπαραγωγές προβατίνες έχει βρεθεί σαφής θετική σχέση ανάμεσα στην περιεκτικότητα της δίαιτας σε ακατέργαστη πρωτεΐνη και στην ουρία του γάλακτος. Όσο αυξανόταν η πρωτεΐνη του σιτηρεσίου, αυξανόταν γενικά και η ουρία στο γάλα.
Υψηλή ουρία: σημαίνει ότι δίνω υπερβολική πρωτεΐνη;
Μπορεί, αλλά όχι πάντα.
Μια υψηλή τιμή μπορεί να εμφανιστεί όταν:
- η συνολική πρωτεΐνη του σιτηρεσίου είναι μεγαλύτερη από τις ανάγκες,
- υπάρχει μεγάλη ποσότητα γρήγορα αποδομήσιμης πρωτεΐνης,
- το χορτάρι ή η βοσκή είναι πολύ πλούσια σε άζωτο,
- λείπει συγχρονισμένη διαθέσιμη ενέργεια στη μεγάλη κοιλία,
- η σχέση ενεργειακών και πρωτεϊνούχων ζωοτροφών δεν είναι σωστά ισορροπημένη.
Η υψηλή ουρία δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι η λύση είναι «κόβω τη σόγια». Πρέπει πρώτα να γνωρίζουμε τι πρωτεΐνη δίνει ολόκληρο το σιτηρέσιο, πόσο αποδομήσιμη είναι και πόση ζυμώσιμη ενέργεια υπάρχει διαθέσιμη.
Τι σχέση έχει η ενέργεια;
Τα μικρόβια της μεγάλης κοιλίας χρειάζονται ταυτόχρονα άζωτο και ενέργεια. Αν υπάρχει πολύ διαθέσιμο άζωτο αλλά ανεπαρκής κατάλληλη ενέργεια, ένα μεγαλύτερο μέρος του αζώτου δεν αξιοποιείται για μικροβιακή πρωτεΐνη.
Αυτός είναι ο λόγος που η ουρία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως «μέτρηση πρωτεΐνης». Μελέτες σε γαλακτοπαραγωγές προβατίνες δείχνουν ότι η πηγή και η διαθεσιμότητα των υδατανθράκων μπορούν επίσης να επηρεάζουν την ουρία του γάλακτος.
Υπάρχει φυσιολογική τιμή ουρίας στο πρόβειο γάλα;
Δεν υπάρχει ένας αριθμός που να μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως απόλυτο όριο για κάθε φυλή, σύστημα εκτροφής, εργαστήριο και στάδιο γαλακτοπαραγωγής.
Στη διεθνή βιβλιογραφία για γαλακτοπαραγωγές προβατίνες χρησιμοποιούνται συχνά τιμές γύρω στα 35 mg/dL ως χρήσιμο σημείο αναφοράς, όχι όμως ως καθολικό «φυσιολογικό όριο». Σε πειραματικές δίαιτες έχουν καταγραφεί αρκετά χαμηλότερες ή υψηλότερες συγκεντρώσεις ανάλογα με την πρόσληψη πρωτεΐνης και το σιτηρέσιο.
Το εργαστήριο μπορεί να αναφέρει ουρία ή άζωτο ουρίας γάλακτος (MUN – Milk Urea Nitrogen). Δεν είναι ο ίδιος αριθμός. Πριν συγκρίνετε αποτελέσματα από διαφορετικά εργαστήρια, ελέγξτε ακριβώς ποια παράμετρο και ποιες μονάδες χρησιμοποιούν.
Γιατί δεν πρέπει να κοιτάμε μία μόνο προβατίνα;
Η ουρία μπορεί να επηρεαστεί από:
- το στάδιο της γαλακτοπαραγωγής,
- το επίπεδο παραγωγής,
- την πρόσληψη τροφής πριν τη δειγματοληψία,
- την υγεία του μαστού,
- την ώρα και τον τρόπο δειγματοληψίας,
- και τη μέθοδο που χρησιμοποιεί το εργαστήριο.
Για αυτό έχει συνήθως μεγαλύτερη πρακτική αξία η τάση του κοπαδιού σε διαδοχικές μετρήσεις παρά η απομόνωση μιας μεμονωμένης μέτρησης ενός ζώου.
Ένα πρακτικό παράδειγμα
Ας υποθέσουμε ότι σε ένα κοπάδι:
- η ουρία του γάλακτος ανεβαίνει σταθερά,
- η ποσότητα γάλακτος δεν βελτιώνεται,
- και το σιτηρέσιο περιέχει ακριβές πρωτεϊνούχο συμπλήρωμα.
Η σωστή αντίδραση δεν είναι να αφαιρεθεί αυθαίρετα ένα κιλό ή ένα ποσοστό σόγιας.
Πρώτα ελέγχονται:
- η πραγματική ακατέργαστη πρωτεΐνη των ζωοτροφών,
- η ξηρά ουσία,
- η ενεργειακή πυκνότητα,
- η ποσότητα που πραγματικά τρώνε οι προβατίνες,
- το στάδιο γαλακτοπαραγωγής,
- και η παραγωγή γάλακτος.
Εδώ αποκτά μεγάλη αξία μια ανάλυση ζωοτροφών, επειδή διαφορετικές παρτίδες μηδικής, ενσιρώματος ή συμπυκνώματος μπορούν να έχουν πολύ διαφορετική πραγματική σύσταση.
Μπορεί να μειωθεί η ουρία χωρίς να πέσει το γάλα;
Ναι, εφόσον το πρόβλημα είναι η αναποτελεσματική χρήση πλεονάζοντος αζώτου.
Σε πρόσφατη μελέτη σε γαλακτοπαραγωγές προβατίνες, η μείωση της πρωτεΐνης της δίαιτας από 17% σε 15% μείωσε σημαντικά την ουρία χωρίς να προκαλέσει μείωση της γαλακτοπαραγωγής στις συγκεκριμένες πειραματικές συνθήκες. Αυτό όμως δεν αποτελεί γενική συνταγή 15% για κάθε ελληνικό κοπάδι.
Τι πρέπει να κάνει πρακτικά ο κτηνοτρόφος;
| Αν βλέπουμε | Τι ελέγχουμε |
|---|---|
| Αυξημένη ουρία | Πρωτεΐνη, αποδομησιμότητα, ενεργειακή επάρκεια, βοσκή |
| Χαμηλή ουρία | Πρόσληψη πρωτεΐνης, συνολική πρόσληψη τροφής, παραγωγή |
| Μεγάλη απότομη μεταβολή | Αλλαγή παρτίδας ζωοτροφής, βοσκή, μίγμα, δειγματοληψία |
| Υψηλή ουρία χωρίς αύξηση παραγωγής | Πιθανή αναποτελεσματική χρήση του αζώτου |
Για συνολικό σχεδιασμό του σιτηρεσίου δείτε επίσης τον οδηγό σιτηρεσίου για προβατίνες γαλακτοπαραγωγής και τον πλήρη οδηγό ζωοτροφών για πρόβατα .
Συμπέρασμα
Η ουρία του πρόβειου γάλακτος είναι εργαλείο και όχι διάγνωση. Μπορεί να μας δείξει ότι αξίζει να ψάξουμε περισσότερο την αξιοποίηση της πρωτεΐνης και την ισορροπία του σιτηρεσίου, αλλά δεν πρέπει να οδηγεί μόνη της σε αλλαγές.
Η μεγαλύτερη αξία της προκύπτει όταν συνδυάζεται με ανάλυση ζωοτροφών, πραγματική πρόσληψη, γαλακτοπαραγωγή, σύσταση γάλακτος και επαναλαμβανόμενες μετρήσεις του κοπαδιού.
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου