Δεν χρειάζονται όλες οι γαλακτοπαραγωγές προβατίνες το ίδιο σιτηρέσιο. Σε ένα κοπάδι μπορεί την ίδια ημέρα μία προβατίνα να δίνει 2 λίτρα γάλα και μια άλλη λιγότερο από 1 λίτρο. Αν όμως τρώνε ακριβώς την ίδια ποσότητα συμπυκνώματος, είναι πιθανό η μία να μην καλύπτει τις ανάγκες της και η άλλη να παίρνει περισσότερη τροφή από αυτή που μπορεί να αξιοποιήσει.
Η ομαδοποίηση έχει μεγαλύτερο νόημα όταν το κοπάδι παρουσιάζει μεγάλες διαφορές στη γαλακτοπαραγωγή και χρησιμοποιούνται σημαντικές ποσότητες συμπυκνωμένων ζωοτροφών.
Στόχος δεν είναι να «κόψουμε τροφή» από τις χαμηλές παραγωγές, αλλά να προσαρμόσουμε καλύτερα την ποσότητα και την ποιότητα του σιτηρεσίου στις πραγματικές ανάγκες κάθε ομάδας.
Προσοχή: αν μειωθεί υπερβολικά η τροφοδοσία της χαμηλότερης ομάδας, η οικονομία στο συμπύκνωμα μπορεί να πληρωθεί με απώλεια γάλακτος ή σωματικής κατάστασης.
Γιατί ένα ενιαίο σιτηρέσιο μπορεί να κοστίζει;
Σε ένα ομοιόμορφο κοπάδι η διαχείριση είναι σχετικά απλή. Στην πράξη όμως οι προβατίνες διαφέρουν σημαντικά ως προς:
- την ημερήσια γαλακτοπαραγωγή,
- το στάδιο της γαλακτικής περιόδου,
- τον αριθμό ημερών μετά τον τοκετό,
- τη σωματική κατάσταση,
- την ηλικία,
- και τη δυνατότητα πρόσληψης τροφής.
Όταν όλες λαμβάνουν την ίδια ποσότητα συμπυκνώματος, το σιτηρέσιο συνήθως σχεδιάζεται ώστε να καλύπτει μια μέση ή σχετικά υψηλή παραγωγή.
Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι οι χαμηλότερης παραγωγής προβατίνες λαμβάνουν περισσότερη συμπληρωματική τροφή από αυτή που χρειάζονται, ενώ οι κορυφαίες παραγωγές μπορεί να εξακολουθούν να μην καλύπτονται.
Τι σημαίνει ομαδοποίηση ανά παραγωγή;
Η πιο απλή μορφή είναι ο χωρισμός του κοπαδιού σε δύο ή τρεις ομάδες, για παράδειγμα:
| Ομάδα | Χαρακτηριστικά | Στόχος διατροφής |
|---|---|---|
| Υψηλή παραγωγή | Οι προβατίνες με τις μεγαλύτερες αποδόσεις | Κάλυψη αυξημένων αναγκών χωρίς περιορισμό παραγωγής |
| Μέση παραγωγή | Το μεγαλύτερο μέρος του κοπαδιού | Ισορροπημένη παροχή ενέργειας και πρωτεΐνης |
| Χαμηλότερη παραγωγή | Ζώα σε πιο προχωρημένο στάδιο γαλακτικής περιόδου ή χαμηλότερης απόδοσης | Αποφυγή άσκοπης υπερκατανάλωσης ακριβού συμπυκνώματος |
Τα όρια δεν πρέπει να είναι ίδια για κάθε μονάδα. Εξαρτώνται από τη μέση παραγωγή, την ποιότητα των χονδροειδών ζωοτροφών και το σύστημα εκτροφής.
Υπάρχει πραγματική οικονομία;
Ναι, όταν το κοπάδι είναι αρκετά ανομοιογενές.
Το Institut de l'Élevage αναφέρει αποτελέσματα του γαλλικού προγράμματος Casdar AUTELO, στο οποίο εφαρμόστηκε διατροφική προσαρμογή σε τρεις ομάδες γαλακτοπαραγωγής.
Σε περίοδο 92 ημερών καταγράφηκαν:
- 8 kg λιγότερο συμπύκνωμα ανά ενήλικη προβατίνα,
- και ταυτόχρονα περίπου 3 λίτρα περισσότερο γάλα.
Το αποτέλεσμα δείχνει ότι η καλύτερη στόχευση της τροφής μπορεί σε συγκεκριμένο σύστημα να μειώσει τη σπατάλη χωρίς να μειώσει την παραγωγή.
Πότε αξίζει περισσότερο;
Η ομαδοποίηση έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να αποδώσει όταν:
- υπάρχει μεγάλη διαφορά παραγωγής μεταξύ ζώων,
- το συμπύκνωμα αποτελεί σημαντικό μέρος του κόστους,
- υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία γαλακτομέτρησης,
- υπάρχει δυνατότητα χωριστών χώρων ή διαφορετικής χορήγησης συμπυκνώματος,
- και τα ζώα μπορούν να μετακινούνται μεταξύ ομάδων όταν αλλάζει η παραγωγή τους.
Κάθε πότε πρέπει να αλλάζουν ομάδα οι προβατίνες;
Η γαλακτοπαραγωγή δεν παραμένει σταθερή. Μετά την κορυφή της γαλακτικής περιόδου η παραγωγή συνήθως μειώνεται σταδιακά.
Για αυτό η ομάδα ενός ζώου δεν πρέπει να θεωρείται μόνιμη. Το Institut de l'Élevage αναφέρει ότι η διατροφική προσαρμογή μπορεί να επανεξετάζεται περίπου κάθε μήνα, ανάλογα με την εξέλιξη της παραγωγής.
Σε εκμεταλλεύσεις με συχνότερη γαλακτομέτρηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί μικρότερο διάστημα, αν αυτό είναι πρακτικά διαχειρίσιμο.
Το μεγαλύτερο λάθος: υπερβολικό «κόψιμο» στη χαμηλή ομάδα
Η χαμηλότερη γαλακτοπαραγωγή δεν σημαίνει ότι μια προβατίνα δεν χρειάζεται πλέον επαρκή ενέργεια, πρωτεΐνη και ίνες.
Αν η ποσότητα συμπυκνώματος μειωθεί πολύ απότομα ή υπερβολικά, μπορεί να έχουμε:
- μεγαλύτερη πτώση γάλακτος από την αναμενόμενη,
- απώλεια σωματικής κατάστασης,
- ανεπαρκή κάλυψη πρωτεϊνικών αναγκών,
- και χειρότερη προετοιμασία για την επόμενη αναπαραγωγική περίοδο.
Για αυτό η ίδια η γαλλική τεχνική σύσταση προειδοποιεί να μην περιορίζονται υπερβολικά οι λιγότερο παραγωγικές προβατίνες.
Πρέπει να κοιτάμε μόνο τα λίτρα γάλακτος;
Όχι.
Για σωστή ομαδοποίηση αξίζει να συνεκτιμώνται:
- η γαλακτοπαραγωγή,
- οι ημέρες γαλακτικής περιόδου,
- η σωματική κατάσταση,
- η ηλικία και η υγεία,
- και, όπου υπάρχουν δεδομένα, η σύσταση του γάλακτος.
Μία προβατίνα που δίνει λιγότερο γάλα επειδή βρίσκεται στο τέλος της γαλακτικής περιόδου δεν είναι ίδια περίπτωση με μία προβατίνα που έπεσε απότομα σε παραγωγή λόγω μαστίτιδας ή ανεπαρκούς πρόσληψης τροφής.
Πώς ξεκινάμε χωρίς να κάνουμε το σύστημα πολύπλοκο;
Για τις περισσότερες μονάδες δεν χρειάζονται πέντε ή έξι διαφορετικές ομάδες.
Ένα απλό πρώτο βήμα μπορεί να είναι:
- Καταγραφή της γαλακτοπαραγωγής.
- Χωρισμός σε δύο ομάδες: υψηλότερη και χαμηλότερη παραγωγή.
- Έλεγχος της μέσης παραγωγής κάθε ομάδας.
- Προσαρμογή του συμπυκνώματος με βάση το πραγματικό σιτηρέσιο.
- Νέα αξιολόγηση μετά από μερικές εβδομάδες.
Και αν δεν μπορώ να χωρίσω φυσικά το κοπάδι;
Σε σύγχρονες εγκαταστάσεις μπορεί να γίνει «εικονική» ομαδοποίηση, με διαφορετική χορήγηση συμπυκνώματος μέσω αυτόματων συστημάτων ή κατά την άμελξη.
Το γαλλικό παράδειγμα AUTELO χρησιμοποίησε ακριβώς τέτοια λογική, με διαφορετική παροχή χωρίς να απαιτείται μόνιμος φυσικός χωρισμός όλων των ζώων.
Πριν μειώσετε το συμπύκνωμα
Η ποσότητα δεν πρέπει να αλλάζει μόνο επειδή μια προβατίνα πέρασε σε άλλη ομάδα.
Πρέπει πρώτα να γνωρίζουμε:
- την ποιότητα του σανού ή του ενσιρώματος,
- την ξηρά ουσία,
- την πρωτεΐνη,
- την ενεργειακή αξία,
- και την πραγματική πρόσληψη.
Για αυτό η ανάλυση ζωοτροφών είναι βασικό εργαλείο πριν από λεπτές αλλαγές στο σιτηρέσιο.
Δείτε επίσης τον πλήρη οδηγό ζωοτροφών για πρόβατα .
Συμπέρασμα
Η ομαδοποίηση δεν έχει στόχο να ταΐσουμε λιγότερο. Έχει στόχο να ταΐσουμε πιο σωστά.
Όταν η παραγωγή μέσα στο κοπάδι έχει μεγάλες διαφορές, η ίδια ποσότητα συμπυκνώματος σε όλες τις προβατίνες μπορεί να σημαίνει ταυτόχρονα σπατάλη σε ορισμένα ζώα και ανεπαρκή κάλυψη σε άλλα.
Η απλή ομαδοποίηση σε δύο ή τρία επίπεδα, με τακτική επανεκτίμηση, μπορεί να αποτελέσει έναν από τους πιο πρακτικούς τρόπους μείωσης του κόστους διατροφής χωρίς να κυνηγάμε τυφλά φθηνότερες ζωοτροφές.
Πηγές
- Institut de l'Élevage – En élevage ovin lait, des solutions pour maîtriser son coût alimentaire .
- INRAE La Fage – Alimentation des brebis laitières et intérêt de la mise en lots .
- INRAE La Fage – Travaux récents sur l'alimentation des brebis laitières Lacaune .
- Wikimedia Commons – Brebis Lacaune, France .
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου