Ένα κριάρι, μια ομάδα προβατίνων ή ακόμη και ζώα που επιστρέφουν από έκθεση ή αγορά μπορούν να φέρουν στη μονάδα πρόβλημα που δεν φαίνεται την ημέρα της άφιξης. Για αυτό η καραντίνα δεν είναι χώρος όπου απλώς «αφήνουμε τα καινούργια πρόβατα λίγες ημέρες». Είναι οργανωμένη περίοδος παρατήρησης, ελέγχου και χωριστής διαχείρισης πριν έρθουν σε επαφή με το υπάρχον κοπάδι.
Νέα ή επιστρέφοντα πρόβατα: τουλάχιστον 28 ημέρες χωριστά από το κοπάδι.
Στην καραντίνα:
- δεν υπάρχει άμεση επαφή με τα υπόλοιπα ζώα,
- χρησιμοποιούνται κατά προτίμηση ξεχωριστές ποτίστρες και ταΐστρες,
- γίνεται καθημερινή παρατήρηση,
- καταγράφονται προβλήματα ποδιών, δέρματος, αναπνευστικού και πεπτικού,
- και καταρτίζεται με τον κτηνίατρο πρόγραμμα εξετάσεων, εμβολιασμών και ελέγχου παρασίτων ανάλογα με την προέλευση των ζώων.
Γιατί τα φαινομενικά υγιή ζώα αποτελούν κίνδυνο;
Το ότι ένα πρόβατο δείχνει υγιές την ημέρα της αγοράς δεν σημαίνει ότι δεν μεταφέρει:
- λοιμώδη νοσήματα σε περίοδο επώασης,
- ενδοπαράσιτα,
- ανθεκτικά στελέχη παρασίτων,
- ψώρα, ψείρες ή άλλα εξωπαράσιτα,
- λοιμώξεις που προκαλούν χωλότητα,
- ή νοσήματα που μπορεί να εμφανιστούν πολύ αργότερα.
Για τον λόγο αυτό η Teagasc χαρακτηρίζει κάθε εισερχόμενο ή επιστρέφον ζώο ως πιθανό κίνδυνο βιοασφάλειας και προτείνει απομόνωση για τουλάχιστον 28 ημέρες.
Ποια ζώα πρέπει να μπαίνουν σε καραντίνα;
Όχι μόνο τα πρόβατα που αγοράστηκαν από άλλη μονάδα.
Η ίδια λογική πρέπει να εφαρμόζεται σε:
- νεοαγορασμένα κριάρια,
- προβατίνες αντικατάστασης,
- αρνιά πάχυνσης που αγοράστηκαν,
- ζώα που επέστρεψαν από αγορά χωρίς να πωληθούν,
- ζώα που επέστρεψαν από έκθεση ή άλλη συγκέντρωση,
- ζώα που είχαν προσωρινά βρεθεί σε ξένη εκμετάλλευση.
Γιατί 28 ημέρες;
Οι τέσσερις εβδομάδες δίνουν χρόνο ώστε:
- να εκδηλωθούν αρκετά κλινικά προβλήματα που δεν φαίνονταν κατά την αγορά,
- να γίνουν οι απαραίτητοι κτηνιατρικοί έλεγχοι,
- να εφαρμοστούν τα κατάλληλα μέτρα για παράσιτα όπου χρειάζεται,
- και να παρακολουθηθεί η ανταπόκριση των ζώων πριν αναμιχθούν με το κύριο κοπάδι.
Ορισμένα νοσήματα έχουν μεγαλύτερη περίοδο επώασης ή απαιτούν ειδικό πρόγραμμα εξετάσεων. Σε τέτοιες περιπτώσεις η καραντίνα μπορεί να χρειαστεί να παραταθεί.
Πού πρέπει να βρίσκεται ο χώρος καραντίνας;
Το βασικότερο είναι να μην υπάρχει άμεση επαφή με το κοπάδι.
Ιδανικά:
- ξεχωριστός χώρος ή κτίριο,
- καμία επαφή «μύτη με μύτη» μέσα από φράχτες,
- ξεχωριστή ποτίστρα,
- ξεχωριστή ταΐστρα,
- εύκολη δυνατότητα καθαρισμού και απολύμανσης,
- και έλεγχος ώστε κόπρανα ή υγρά να μη μεταφέρονται στον χώρο του κύριου κοπαδιού.
Όπου είναι δυνατόν, τα εισερχόμενα πρόβατα δεν πρέπει να χρησιμοποιούν βοσκότοπο που πρόκειται αμέσως να χρησιμοποιηθεί από το υπάρχον κοπάδι.
Με ποια σειρά φροντίζουμε τα ζώα;
Μια απλή πρακτική είναι:
Κύριο κοπάδι → καραντίνα → καθαρισμός/απολύμανση
Δηλαδή τα ζώα καραντίνας χειρίζονται τελευταία, ώστε ο εργαζόμενος να μην μεταφέρει μολυσματικό υλικό πίσω στο υγιές κοπάδι.
Ιδανικά χρησιμοποιούνται διαφορετικά:
- υποδήματα,
- φόρμες ή γάντια,
- εργαλεία,
- κουβάδες,
- εξοπλισμός χειρισμού.
Τι ελέγχουμε την πρώτη ημέρα;
| Έλεγχος | Τι ψάχνουμε |
|---|---|
| Γενική κατάσταση | Όρεξη, κατάπτωση, πυρετός, αφυδάτωση |
| Πόδια | Χωλότητα, αλλοιώσεις μεσοδακτύλια, δυσμορφίες χηλών |
| Δέρμα / μαλλί | Κνησμός, τριβή, απώλεια μαλλιού, κρούστες, εξωπαράσιτα |
| Μάτια / μύτη | Εκκρίσεις, φλεγμονή, αναπνευστικά συμπτώματα |
| Κόπρανα | Διάρροια ή ασυνήθιστη σύσταση |
| Μαστός | Σε ενήλικες προβατίνες, ασυμμετρία, σκληρότητα, ιστορικό μαστίτιδας |
| Στόμα / χείλη | Πληγές ή βλάβες που απαιτούν διερεύνηση |
Καραντίνα και ανθεκτικά παράσιτα
Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα σημεία. Ένα νέο ζώο μπορεί να εισαγάγει στο κοπάδι όχι μόνο παράσιτα αλλά και παράσιτα ανθεκτικά σε συγκεκριμένα ανθελμινθικά.
Για αυτό δεν είναι σωστό να εφαρμόζεται μηχανικά «το φάρμακο που δίνουμε πάντα». Το πρωτόκολλο καραντίνας πρέπει να σχεδιάζεται με τον κτηνίατρο, λαμβάνοντας υπόψη:
- την προέλευση των ζώων,
- το ιστορικό θεραπειών,
- την τοπική ανθεκτικότητα,
- και, όπου ενδείκνυται, κοπρανολογικό έλεγχο ή έλεγχο αποτελεσματικότητας.
Δείτε επίσης τον οδηγό για τον έλεγχο των παρασίτων στα πρόβατα .
Πόδια: ένα πρόβλημα που αγοράζεται εύκολα μαζί με το ζώο
Η χωλότητα μπορεί να αποτελεί σημαντικό κίνδυνο κατά την εισαγωγή νέων προβάτων. Για αυτό κάθε νέο ζώο πρέπει να ελέγχεται προσεκτικά πριν αναμιχθεί με το κοπάδι.
Η Teagasc συνιστά ιδιαίτερη προσοχή σε προβλήματα όπως footrot και CODD και ένταξη της διαχείρισής τους στο πρωτόκολλο καραντίνας.
Δεν εφαρμόζουμε όμως θεραπεία χωρίς διάγνωση. Ένα ζώο που κουτσαίνει μπορεί να έχει πολλές διαφορετικές αιτίες.
Δείτε: Χωλότητα στα πρόβατα: αιτίες, διάγνωση και αντιμετώπιση .
Τι γίνεται με τους εμβολιασμούς;
Πριν ένα νέο ζώο ενσωματωθεί στο κοπάδι, πρέπει να γνωρίζουμε, όσο είναι δυνατόν:
- ποια εμβόλια έχει κάνει,
- πότε έγιναν,
- αν ολοκληρώθηκε αρχικός εμβολιασμός και επαναληπτική δόση,
- και ποιο είναι το εμβολιακό πρόγραμμα της δικής μας μονάδας.
Το νέο ζώο δεν εμβολιάζεται αυθαίρετα με «ό,τι κάνουμε στα υπόλοιπα». Το σωστό πρόγραμμα καθορίζεται με τον κτηνίατρο ανάλογα με την ηλικία, το ιστορικό και τον κίνδυνο της μονάδας.
Πότε τελειώνει η καραντίνα;
Δεν τελειώνει απλώς επειδή πέρασε η 28η ημέρα.
Πριν γίνει η ένωση με το κοπάδι πρέπει να έχουμε:
- ολοκληρώσει την περίοδο παρατήρησης,
- μην έχουμε ανεξήγητα συμπτώματα,
- ολοκληρώσει τους απαραίτητους ελέγχους,
- ολοκληρώσει το συμφωνημένο πρόγραμμα παρασίτων και εμβολιασμών,
- και λύσει οποιοδήποτε πρόβλημα εμφανίστηκε.
Η κατάσταση επανεκτιμάται και η διάρκεια της απομόνωσης προσαρμόζεται στο συγκεκριμένο πρόβλημα.
Το συχνότερο λάθος
Το πιο επικίνδυνο σενάριο είναι:
«Το αγόρασα σήμερα και το έβαλα κατευθείαν μέσα.»
Εκείνη τη στιγμή οποιοδήποτε πρόβλημα φέρει το νέο ζώο μπορεί να πάψει να είναι πρόβλημα ενός ζώου και να γίνει πρόβλημα ολόκληρης της μονάδας.
Checklist πριν την ένωση με το κοπάδι
- ☐ Τουλάχιστον 28 ημέρες χωριστά.
- ☐ Καθημερινή παρατήρηση.
- ☐ Έλεγχος ποδιών και χωλότητας.
- ☐ Έλεγχος δέρματος και εξωπαρασίτων.
- ☐ Σχέδιο για ενδοπαράσιτα με κτηνίατρο.
- ☐ Έλεγχος εμβολιακού ιστορικού.
- ☐ Τυχόν απαραίτητες εξετάσεις ολοκληρωμένες.
- ☐ Καθαρισμός και απολύμανση εξοπλισμού και μεταφορικού μέσου.
- ☐ Κανένα ανεξήγητο κλινικό σύμπτωμα.
Συμπέρασμα
Η καραντίνα είναι πολύ φθηνότερη από την αντιμετώπιση μιας νέας ασθένειας μέσα σε ολόκληρο το κοπάδι.
Οι 28 ημέρες είναι ένα ισχυρό βασικό σημείο εκκίνησης, αλλά η πραγματική αξία βρίσκεται στο τι κάνουμε μέσα σε αυτές: απομόνωση, παρατήρηση, στοχευμένοι έλεγχοι και σχέδιο που ταιριάζει στους κινδύνους της συγκεκριμένης μονάδας.
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου