Ένα κριάρι μπορεί να φαίνεται δραστήριο, να κινείται κανονικά μέσα στο κοπάδι και παρ’ όλα αυτά να μην γονιμοποιεί τις προβατίνες όπως περιμένουμε. Το πρόβλημα είναι ότι αν το καταλάβουμε στο υπερηχογράφημα, μπορεί να έχουν ήδη χαθεί εβδομάδες από την αναπαραγωγική περίοδο.
Ένα από τα πιο απλά και φθηνά εργαλεία για να παρακολουθούμε τι πραγματικά συμβαίνει είναι το raddle: ένα σύστημα χρώματος στο στήθος του κριαριού που αφήνει σημάδι στη ράχη της προβατίνας όταν γίνεται επίβαση.
Τι είναι το raddle
Το raddle είναι μια απλή μέθοδος μαρκαρίσματος που χρησιμοποιείται κατά την περίοδο οχείας.
Το κριάρι φορά ειδικό harness με χρωματιστό κερί ή εφαρμόζεται κατάλληλη χρωστική στην περιοχή του στήθους. Όταν ανεβαίνει στην προβατίνα, αφήνει χρώμα στη ράχη της.
Έτσι ο κτηνοτρόφος μπορεί να γνωρίζει:
- ποια προβατίνα ζευγαρώθηκε,
- περίπου πότε έγινε η επίβαση,
- αν μια προβατίνα ξαναμαρκαριστεί αργότερα,
- και αν το κριάρι φαίνεται να δουλεύει κανονικά.
Γιατί είναι τόσο χρήσιμο
Το μεγάλο πλεονέκτημα είναι ότι το raddle δίνει πληροφορία την ώρα που συμβαίνει η οχεία.
Αν περιμένουμε μέχρι το υπερηχογράφημα για να ανακαλύψουμε ότι ένα κριάρι είχε πρόβλημα γονιμότητας, μπορεί να είναι πλέον αργά για να διορθωθεί το πρόβλημα χωρίς να μετακινηθεί σημαντικά η περίοδος τοκετών.
Η Teagasc χαρακτηρίζει το raddling ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία για την παρακολούθηση της αναπαραγωγής, επειδή επιτρέπει την έγκαιρη αναγνώριση προβλημάτων.
Τι σημαίνει αν πολλές προβατίνες μαρκαριστούν ξανά
Η προβατίνα έχει φυσιολογικό αναπαραγωγικό κύκλο περίπου 17 ημερών.
Αν λοιπόν αλλάξουμε το χρώμα του raddle και πολλές προβατίνες που είχαν ήδη μαρκαριστεί εμφανιστούν ξανά με το νέο χρώμα, αυτό σημαίνει ότι επέστρεψαν σε οίστρο.
Όταν αυτό συμβαίνει σε πολλές προβατίνες ταυτόχρονα, πρέπει να διερευνηθεί αν υπάρχει πρόβλημα με το κριάρι ή άλλη αιτία μειωμένης σύλληψης.
Κάθε πότε αλλάζουμε χρώμα
Η πρακτική που προτείνει η Teagasc είναι να αλλάζει το χρώμα τουλάχιστον κάθε 14 ημέρες.
Μια συνηθισμένη σειρά είναι:
- κίτρινο,
- πορτοκαλί,
- πράσινο,
- κόκκινο,
- μπλε,
- μαύρο.
Η λογική είναι να ξεκινάμε από τα πιο ανοιχτά χρώματα και να προχωράμε στα πιο σκούρα, ώστε το νεότερο σημάδι να φαίνεται πάνω από το προηγούμενο.
Τι μας λέει το μοτίβο των χρωμάτων
Το raddle δεν δείχνει μόνο αν έγινε επίβαση. Μπορεί να μας δώσει και εικόνα για την πορεία της αναπαραγωγής.
Για παράδειγμα:
- Πολλές προβατίνες μαρκάρονται τις πρώτες ημέρες: πιθανότατα υπάρχει καλή συγκέντρωση οίστρων.
- Ελάχιστες προβατίνες μαρκάρονται: χρειάζεται να ελεγχθεί αν το κριάρι δουλεύει κανονικά.
- Πολλές προβατίνες ξαναμαρκάρονται μετά από περίπου 2–3 εβδομάδες: πρέπει να εξεταστεί πιθανό πρόβλημα γονιμότητας ή σύλληψης.
- Μία μεμονωμένη προβατίνα επαναλαμβάνει: το πρόβλημα μπορεί να αφορά το ίδιο το ζώο και όχι το κριάρι.
Γιατί ένα κριάρι μπορεί προσωρινά να έχει χαμηλή γονιμότητα
Η παραγωγή σπέρματος στο κριάρι χρειάζεται περίπου 5–7 εβδομάδες. Αυτό σημαίνει ότι ένα πρόβλημα που συνέβη αρκετές εβδομάδες πριν από την οχεία μπορεί να επηρεάζει τη γονιμότητα σήμερα.
Παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν την αναπαραγωγική ικανότητα είναι:
- πυρετός ή προηγούμενη ασθένεια,
- κακή κατάσταση σώματος,
- χωλότητα,
- τραυματισμοί,
- προβλήματα στους όρχεις,
- χαμηλή libido,
- ή γενικότερα κακή φυσική κατάσταση.
Το κριάρι πρέπει να ελέγχεται πριν μπει στο κοπάδι
Το raddle είναι εξαιρετικό εργαλείο παρακολούθησης, αλλά δεν αντικαθιστά τον προληπτικό έλεγχο του κριαριού.
Πριν από την αναπαραγωγική περίοδο πρέπει να ελέγχονται:
- κατάσταση σώματος,
- πόδια και βάδισμα,
- δόντια,
- μάτια,
- όρχεις και γεννητικά όργανα,
- γενική υγεία.
Η Teagasc προτείνει τα κριάρια να βρίσκονται περίπου σε BCS 3,5–4 πριν από την οχεία, επειδή κατά την αναπαραγωγική περίοδο συχνά μειώνουν την πρόσληψη τροφής και χάνουν βάρος.
Μην βασίζεστε μόνο σε ένα κριάρι
Η χρήση ενός μόνο κριαριού σε μια ομάδα αυξάνει τον κίνδυνο.
Αν το συγκεκριμένο ζώο παρουσιάσει πρόβλημα γονιμότητας, χωλότητα ή τραυματισμό, μπορεί να επηρεαστεί ολόκληρη η ομάδα των προβατίνων.
Η Teagasc αναφέρει ότι όπου είναι δυνατόν η χρήση περισσότερων κριαριών ή η εναλλαγή τους μετά τον πρώτο κύκλο μειώνει τον κίνδυνο ενός απαρατήρητου προβλήματος.
Το raddle βοηθά και στον προγραμματισμό των τοκετών
Αν γνωρίζουμε περίπου πότε μαρκαρίστηκε μια προβατίνα, μπορούμε να εκτιμήσουμε και το πιθανό διάστημα τοκετού.
Αυτό επιτρέπει καλύτερη οργάνωση για:
- τις ομάδες εγκύων προβατίνων,
- τη διατροφή πριν τον τοκετό,
- την προετοιμασία των χώρων τοκετού,
- και την αυξημένη παρακολούθηση όταν πλησιάζει η αναμενόμενη ημερομηνία.
Το raddle δεν αυξάνει από μόνο του τη γονιμότητα. Σου δείχνει όμως έγκαιρα αν το σχέδιο αναπαραγωγής λειτουργεί και μπορεί να αποκαλύψει ένα πρόβλημα πριν χαθεί ολόκληρη η περίοδος οχείας.
Συχνές ερωτήσεις
Αν μια προβατίνα μαρκαριστεί, σημαίνει ότι είναι έγκυος;
Όχι. Το σημάδι δείχνει ότι έγινε επίβαση. Η εγκυμοσύνη επιβεβαιώνεται αργότερα με υπερηχογράφημα.
Αν ξαναμαρκαριστεί με διαφορετικό χρώμα;
Σημαίνει ότι πιθανότατα επέστρεψε σε οίστρο και έγινε νέα επίβαση. Αν αυτό συμβαίνει σε πολλές προβατίνες, χρειάζεται διερεύνηση.
Κάθε πότε αλλάζουμε χρώμα;
Μια πρακτική σύσταση είναι τουλάχιστον κάθε 14 ημέρες, ώστε να ξεχωρίζουν οι διαφορετικοί κύκλοι οχείας.
Χρειάζεται raddle αν έχω μόνο λίγες προβατίνες;
Μπορεί να είναι χρήσιμο ακόμη και σε μικρό κοπάδι, επειδή δίνει ακριβέστερη εικόνα για τον χρόνο της επίβασης και πιθανές επαναλήψεις.
Συμπέρασμα
Το raddle είναι ένα πολύ απλό εργαλείο, αλλά μπορεί να δώσει στον κτηνοτρόφο πληροφορίες που διαφορετικά θα μάθαινε εβδομάδες αργότερα.
Το σημαντικό δεν είναι απλώς να βλέπουμε ότι το κριάρι κινείται ανάμεσα στις προβατίνες. Πρέπει να γνωρίζουμε αν μαρκάρει, πόσες προβατίνες μαρκάρει και πόσες επιστρέφουν ξανά σε οίστρο.
Μερικά λεπτά παρακολούθησης και μια αλλαγή χρώματος κάθε δύο εβδομάδες μπορεί να αποκαλύψουν ένα πρόβλημα πολύ πριν φτάσουμε στο υπερηχογράφημα.
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου