Η επόμενη περίοδος τοκετών αρχίζει ουσιαστικά πριν ακόμη μπει ο κριός στο κοπάδι. Η σωματική κατάσταση των προβατίνων, τα πόδια, τα δόντια, ο μαστός και η κατάσταση του ίδιου του κριού μπορούν να επηρεάσουν άμεσα το πόσες προβατίνες θα συλλάβουν, πόσο ομαλά θα κυλήσει η περίοδος οχείας και τελικά πόσα αρνιά θα φτάσουν στον τοκετό.
Γιατί οι έλεγχοι πρέπει να γίνουν πριν την οχεία;
Η περίοδος πριν την εισαγωγή του κριού είναι η τελευταία ευκαιρία να εντοπιστούν ζώα που μπαίνουν στην αναπαραγωγή με μειονέκτημα. Μια πολύ αδύνατη προβατίνα, ένα χρόνιο πρόβλημα στα πόδια, φθαρμένα δόντια ή ένας προβληματικός μαστός μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα όχι μόνο στη σύλληψη αλλά και αργότερα, κατά την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό.
Οι πρόσφατες οδηγίες της Teagasc δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην κατάσταση σώματος των προβατίνων και στον έγκαιρο εντοπισμό ζώων με προβλήματα πριν ξεκινήσει η περίοδος αναπαραγωγής.
1. Ελέγξτε τη σωματική κατάσταση της προβατίνας
Το Body Condition Score (BCS) είναι ένας απλός τρόπος εκτίμησης των αποθεμάτων λίπους και μυϊκού ιστού της προβατίνας. Δεν απαιτεί ζυγαριά και γίνεται με ψηλάφηση στην περιοχή της μέσης, πίσω από την τελευταία πλευρά.
Για τα περισσότερα πεδινά κοπάδια, στόχος πριν την οχεία είναι οι προβατίνες να βρίσκονται περίπου σε BCS 3 έως 3,5.
Το πιο σημαντικό δεν είναι να έχουμε έναν καλό μέσο όρο στο κοπάδι. Πρέπει να εντοπίσουμε τις προβατίνες που είναι αισθητά πιο αδύνατες από τις υπόλοιπες.
Αν μια προβατίνα είναι πολύ αδύνατη λίγες ημέρες πριν μπει ο κριός, δεν μπορεί να διορθώσει την κατάσταση μέσα σε μία εβδομάδα. Η βελτίωση του BCS χρειάζεται χρόνο και σωστή διατροφή.
2. Πόδια και χωλότητα
Η προβατίνα πρέπει να μπορεί να περπατά, να βόσκει και να ακολουθεί κανονικά το κοπάδι. Η χωλότητα μπορεί να μειώσει την πρόσληψη τροφής και να οδηγήσει σε απώλεια σωματικής κατάστασης.
Πριν την οχεία ελέγχουμε για:
- χωλότητα,
- παλιές ή ενεργές βλάβες στις χηλές,
- ποδοδερματίτιδα,
- παραμορφώσεις ή χρόνια προβλήματα βάδισης.
Τα προβληματικά ζώα πρέπει να εντοπίζονται και να αντιμετωπίζονται έγκαιρα. Προβατίνες με επαναλαμβανόμενα ή μη αναστρέψιμα προβλήματα χρειάζονται ξεχωριστή αξιολόγηση πριν παραμείνουν στο αναπαραγωγικό κοπάδι.
3. Δόντια: μπορεί η προβατίνα να τραφεί σωστά;
Η κατάσταση των δοντιών είναι ιδιαίτερα σημαντική σε μεγαλύτερης ηλικίας ζώα. Μια προβατίνα με έντονα φθαρμένα ή ελλιπή δόντια μπορεί να δυσκολεύεται να καταναλώσει αρκετή τροφή, ιδιαίτερα όταν η ποιότητα της βοσκής πέφτει.
Ελέγχουμε:
- αν λείπουν δόντια,
- αν υπάρχουν μεγάλα κενά,
- αν η κάτω γνάθος και οι κοπτήρες ευθυγραμμίζονται σωστά,
- αν υπάρχουν ενδείξεις προβλήματος στους γομφίους.
Μια προβατίνα που δεν μπορεί να τραφεί σωστά δύσκολα θα διατηρήσει καλή σωματική κατάσταση στην εγκυμοσύνη.
4. Μαστός και ιστορικό προηγούμενου τοκετού
Ο μαστός πρέπει να ελέγχεται πριν αποφασίσουμε ότι μια προβατίνα θα παραμείνει για ακόμη μία αναπαραγωγική περίοδο.
Ψηλαφούμε και τις δύο πλευρές και προσέχουμε για:
- σκληρίες ή οζίδια,
- παλιές αλλοιώσεις από μαστίτιδα,
- πολύ κρεμασμένο μαστό,
- τραυματισμένες ή μη λειτουργικές θηλές.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το ιστορικό. Προβατίνες με επαναλαμβανόμενα προβλήματα μαστίτιδας, πρόπτωση ή σοβαρά προβλήματα σε προηγούμενους τοκετούς πρέπει να αξιολογούνται πριν ξαναμπούν στην αναπαραγωγή.
5. Μην ελέγξετε μόνο τις προβατίνες – ελέγξτε και τον κριό
Ένας κριός μπορεί να επηρεάσει την αναπαραγωγική απόδοση πολλών δεκάδων προβατίνων. Για αυτό ο έλεγχός του πριν την οχεία είναι εξίσου σημαντικός.
Ο κριός πρέπει να έχει καλή σωματική κατάσταση. Οι οδηγίες της Teagasc τοποθετούν τον επιθυμητό στόχο περίπου στο BCS 3,5–4 πριν ξεκινήσει η περίοδος οχείας.
Ελέγχουμε:
- πόδια και βάδισμα,
- δόντια,
- γενική σωματική κατάσταση,
- όρχεις για συμμετρία, σκληρίες ή εμφανείς αλλοιώσεις,
- τυχόν ασθένεια ή υψηλό πυρετό που προηγήθηκε τις προηγούμενες εβδομάδες.
Η παραγωγή σπέρματος διαρκεί αρκετές εβδομάδες. Ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας ή υψηλός πυρετός πριν την περίοδο οχείας μπορεί επομένως να επηρεάσει τη γονιμότητα του κριού όταν θα χρειαστεί να καλύψει τις προβατίνες.
Τι γίνεται με τα παράσιτα και τις θεραπείες πριν την οχεία;
Δεν χρειάζεται κάθε κοπάδι να παίρνει αυτομάτως την ίδια θεραπεία πριν την αναπαραγωγή. Αν όμως υπάρχουν αδύνατα ζώα ή ενδείξεις παρασιτικού προβλήματος, χρειάζεται διερεύνηση.
Οι συνήθεις θεραπείες που είναι απαραίτητες καλό είναι, όπου είναι δυνατό, να ολοκληρώνονται πριν μπει ο κριός, ώστε να περιορίζονται οι άσκοποι χειρισμοί και οι απότομες αλλαγές κατά την περίοδο οχείας.
Για φάρμακα, αποπαρασιτικά ή άλλες κτηνιατρικές παρεμβάσεις ακολουθείται η διάγνωση και η συμβουλή του κτηνιάτρου της εκτροφής.
Μια απλή λίστα πριν ανοίξει η πόρτα για τον κριό
Πριν ξεκινήσει η οχεία, ελέγξτε:
☐ Σωματική κατάσταση των προβατίνων
☐ Πόδια και χωλότητα
☐ Δόντια και δυνατότητα σωστής διατροφής
☐ Μαστό και ιστορικό προηγούμενων προβλημάτων
☐ Κατάσταση και αναπαραγωγική υγεία του κριού
Το σημαντικότερο συμπέρασμα
Περισσότερα αρνιά δεν σημαίνει μόνο καλύτερη γενετική ή περισσότερο τάισμα. Πολύ συχνά η διαφορά αρχίζει από κάτι απλούστερο: να μη βάλουμε στην αναπαραγωγή ζώα που ήδη ξεκινούν με σοβαρό μειονέκτημα.
Ο έλεγχος πριν την οχεία βοηθά να εντοπιστούν εγκαίρως οι αδύνατες προβατίνες, τα χρόνια προβλήματα και ένας πιθανώς ακατάλληλος κριός, πριν αυτά εμφανιστούν ως χαμηλές συλλήψεις, παρατεταμένοι τοκετοί ή μειωμένη παραγωγή την επόμενη χρονιά.
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου