Τιμή πρόβειου γάλακτος 2026: Ελλάδα, Ευρώπη και διεθνής αγορά

Πόσο πληρώνεται σήμερα το πρόβειο γάλα στην Ελλάδα και ποιες τιμές συμφωνούνται για τη νέα γαλακτική περίοδο; Η ελληνική αγορά παρουσιάζει σημαντική άνοδο, με τις διαπραγματεύσεις να κινούνται στα 1,80–1,90 €/κιλό και δημοσιευμένες αναφορές για επιμέρους εμπορικές συμφωνίες έως και 2,00 €/κιλό. Ωστόσο, άλλο είναι η τιμή που πληρώνεται για γάλα που έχει ήδη παραδοθεί και άλλο η τιμή που συμφωνείται σήμερα για μελλοντικές παραδόσεις.

Τελευταίος έλεγχος στοιχείων: 16 Οκτωβρίου 2026

ΕΛΛΑΔΑ – Πραγματικές τιμές παραδόσεων
Επίσημος μέσος συμβατικού γάλακτος Ιουλίου: 1,56 €/κιλό
Επίσημος μέσος βιολογικού Ιουλίου: 1,62 €/κιλό
Αναφερθείσα τιμολογημένη παράδοση Αυγούστου στην Αιτωλοακαρνανία: 1,74 €/κιλό

ΕΛΛΑΔΑ – Νέα γαλακτική περίοδος
Τρέχουσες διαπραγματεύσεις και προσφορές: 1,80–1,90 €/κιλό
Αναφερθείσες οργανωμένες συμφωνίες: έως 1,93 €/κιλό
Επιμέρους εμπορικές συμφωνίες σύμφωνα με δημοσιεύματα: 2,00 €/κιλό

ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ – Τελευταίες διαθέσιμες τιμές αναφοράς
Ιταλία: 1,30–1,60 €/λίτρο (τελευταία νέα καταγραφή Lazio: 02/10/2026)
Ισπανία: 1,271 €/λίτρο (επίσημος μέσος Ιουλίου)
Γαλλία: 1,291 €/λίτρο (μέσος περιόδου 2024/25)

Ο νέος έλεγχος της 16/10 δεν εντόπισε νεότερη επίσημη πανελλαδική μέση τιμή παραγωγού ούτε νέα επαρκώς τεκμηριωμένη συμφωνία που να μεταβάλλει την εικόνα της αγοράς. Οι διαπραγματεύσεις παραμένουν στην περιοχή των 1,80–1,90 €/κιλό, με αναφερθείσες οργανωμένες συμφωνίες έως 1,93 €/κιλό και επιμέρους εμπορικές αναφορές στα 2,00 €/κιλό.

Περιεχόμενα

• Πόσο πληρώνεται σήμερα το πρόβειο γάλα
• Νέα συμβόλαια και συμφωνίες
• Τι ισχύει για τα 2 ευρώ
• Η εικόνα ανά περιοχή
• Η εξέλιξη της ελληνικής παραγωγής
• Σύγκριση Ελλάδας και Ευρώπης
• Ιταλία
• Ισπανία
• Γαλλία
• Υπόλοιπος κόσμος
• Υψηλή τιμή και πραγματικό κέρδος
• Τι παρακολουθούμε από εδώ και πέρα
• Ιστορικό ενημερώσεων

Πόσο πληρώνεται σήμερα το πρόβειο γάλα;

Για να αξιολογήσουμε σωστά την πορεία της ελληνικής αγοράς, πρέπει πρώτα να διαχωρίσουμε τις τιμές που έχουν ήδη καταγραφεί για παραδόσεις γάλακτος από εκείνες που συζητούνται για τη νέα γαλακτική περίοδο.

Επίσημη μέση τιμή ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία που εντοπίστηκαν από τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, τον Ιούλιο του 2026 η μέση τιμή παραγωγού για το πρόβειο γάλα ήταν:

• 1,56 €/κιλό για το συμβατικό γάλα.
• 1,62 €/κιλό για το βιολογικό γάλα.

Πρόκειται για επίσημους μέσους όρους που αφορούν συγκεκριμένο μήνα. Δεν αποτυπώνουν αυτομάτως τις τιμές των νέων συμφωνιών που διαμορφώθηκαν τον Σεπτέμβριο.

Πιο πρόσφατες αναφορές τιμολογημένων παραδόσεων

Στην Αιτωλοακαρνανία, ο πρόεδρος του Αγροτοκτηνοτροφικού Συλλόγου Ακτίου–Βόνιτσας, Νίκος Κοκόλης, ανέφερε στον ΑγροΤύπο ότι στα τιμολόγια Αυγούστου η τιμή πρόβειου γάλακτος διαμορφωνόταν περίπου στα 1,74 €/κιλό.

Αυτό αποτελεί σημαντικό στοιχείο, καθώς αφορά γάλα που είχε ήδη παραδοθεί και τιμολογηθεί και όχι απλώς μια προσφορά για τη νέα περίοδο. Ωστόσο, πρόκειται για περιφερειακή εμπορική αναφορά και όχι για επίσημο πανελλαδικό μέσο όρο.

Τι σημαίνουν οι παραπάνω αριθμοί;

Η επίσημη μέση τιμή του ΕΛΓΟ αφορά τον Ιούλιο. Η τιμή των 1,74 €/κιλό αποτελεί αναφορά σε τιμολόγια Αυγούστου συγκεκριμένης περιοχής.

Οι υψηλότερες τιμές που εμφανίστηκαν στη συνέχεια αφορούν κυρίως νέες διαπραγματεύσεις, προσφορές και επιμέρους συμφωνίες.

Νέα γαλακτική περίοδος: πού κλείνουν οι συμφωνίες;

Οι τελευταίες εβδομάδες του Σεπτεμβρίου χαρακτηρίστηκαν από σημαντική κινητικότητα στις διαπραγματεύσεις μεταξύ παραγωγών, συνεταιρισμών και γαλακτοβιομηχανιών.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσίευσε ο ΑγροΤύπος στις 22 Σεπτεμβρίου, οι τιμές της αγοράς κινούνταν στην περιοχή των 1,80–1,90 €/κιλό, ανάλογα με τις διαθέσιμες ποσότητες και την ποιότητα του γάλακτος.

Σε οργανωμένες εμπορικές συμφωνίες Ομάδων Παραγωγών αναφέρθηκαν τιμές που έφταναν έως και 1,93 €/κιλό.

Σε νεότερο δημοσίευμα του Agronews, στις 29 Σεπτεμβρίου, καταγραφόταν ότι οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονταν, με προσφορές που έφταναν έως 1,90 €/κιλό.

Επομένως, παρά την άνοδο της αγοράς, δεν υπάρχει μία ενιαία τιμή για τη νέα περίοδο. Διαφορετικοί παραγωγοί και συνεταιρισμοί μπορεί να καταλήγουν σε διαφορετικούς όρους συνεργασίας.

Οι συμφωνίες στα 2 ευρώ: τι έχει πραγματικά ανακοινωθεί;

Στις 25 Σεπτεμβρίου 2026 το Agrocapital δημοσίευσε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες παραγωγοί είχαν πετύχει τιμή 2,00 €/κιλό σε συγκεκριμένες εμπορικές συμφωνίες.

Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι τα 2 ευρώ έχουν εμφανιστεί ως συμφωνημένο επίπεδο σε μέρος της αγοράς και όχι αποκλειστικά ως στόχος των διαπραγματεύσεων.

Ωστόσο, μέχρι την παρούσα ενημέρωση δεν έχει τεκμηριωθεί ότι πρόκειται για γενικευμένη τιμή που εφαρμόζεται στο σύνολο των παραδόσεων πρόβειου γάλακτος στην Ελλάδα.

Προσοχή στη διάκριση:

Τα 2,00 €/κιλό αφορούν επιμέρους εμπορικές συμφωνίες που έχουν αναφερθεί δημοσιογραφικά.

Δεν αποτελούν επίσημη μέση τιμή ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ούτε επιβεβαιώνουν ότι όλοι οι παραγωγοί πληρώνονται σήμερα με αυτή την τιμή.

Ακόμη και όταν υπάρχει συμφωνημένο συμβόλαιο, η τιμή του δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως ήδη καταβληθείσα πληρωμή για προηγούμενες παραδόσεις.

Τι συμβαίνει στις βασικές περιοχές παραγωγής;

Λιβάδι Ολύμπου

Ο Συνεταιρισμός Βοσκών Λιβαδίου Ολύμπου βρισκόταν σε διαπραγματεύσεις για τη νέα γαλακτική περίοδο, με τις συζητήσεις να κινούνται κοντά στα 1,90 €/κιλό, σύμφωνα με τις δηλώσεις του προέδρου του, Τάσου Αντωνίου, στον ΑγροΤύπο.

Κατά τη συγκεκριμένη ενημέρωση δεν είχε ακόμη οριστικοποιηθεί συμφωνία. Συνεπώς, η συγκεκριμένη τιμή καταγράφεται ως επίπεδο διαπραγμάτευσης.

Ελασσόνα

Ο Συνεταιρισμός Αιγοπροβατοτρόφων Ελασσόνας «Γάλα Ελάς» είχε ολοκληρώσει την προηγούμενη περίοδο με τιμή περίπου 1,65 €/κιλό για το πρόβειο γάλα.

Για τη νέα περίοδο είχαν ήδη ξεκινήσει οι διαπραγματεύσεις, με προσδοκίες για υψηλότερες τιμές. Η προηγούμενη τιμή δεν πρέπει να συγχέεται με το επίπεδο των νέων συμβολαίων.

Αιτωλοακαρνανία

Για τις παραδόσεις Αυγούστου είχαν αναφερθεί τιμολόγια περίπου στα 1,74 €/κιλό. Πρόκειται για μία από τις πιο χρήσιμες πρόσφατες αναφορές πραγματικής τιμολόγησης γάλακτος.

Λέσβος

Στις αρχές Σεπτεμβρίου είχε ανακοινωθεί τιμή 1,70 €/κιλό για πρόβειο γάλα που θα παραδιδόταν τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο.

Η συγκεκριμένη συμφωνία αποτελεί ξεχωριστό σημείο αναφοράς και δεν πρέπει να αντικαθίσταται αυθαίρετα από υψηλότερες τιμές που αναφέρονται σε άλλες περιοχές ή νεότερες διαπραγματεύσεις.

Γιατί η ελληνική αγορά δέχεται ανοδικές πιέσεις;

Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες είναι η μείωση των διαθέσιμων ποσοτήτων πρόβειου γάλακτος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, την περίοδο Ιανουαρίου–Ιουλίου 2026 οι παραδόσεις πρόβειου γάλακτος στην Ελλάδα ανήλθαν σε:

• 545.489 τόνους το 2026.
• 589.115 τόνους το 2025 για το αντίστοιχο χρονικό διάστημα.

Η διαφορά είναι 43.626 τόνοι, δηλαδή μείωση περίπου 7,4%.

Το κρίσιμο στοιχείο:

Η ελληνική αγορά δεν χαρακτηρίζεται μόνο από υψηλότερες απαιτήσεις τιμών. Χαρακτηρίζεται και από αισθητά μειωμένη διαθέσιμη παραγωγή.

Όσο τα τυροκομεία αναζητούν πρώτη ύλη για να καλύψουν τις ανάγκες τους, η περιορισμένη προσφορά ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση των παραγωγών που διαθέτουν γάλα.

Στη μείωση της παραγωγής συμβάλλουν και οι απώλειες παραγωγικών ζώων από τις επιζωοτίες, ιδιαίτερα από τη συνεχιζόμενη ευλογιά των αιγοπροβάτων .

Παράλληλα, η ανάγκη της ελληνικής τυροκομίας για πρόβειο γάλα, ιδιαίτερα για την παραγωγή Φέτας ΠΟΠ, διατηρεί το ενδιαφέρον των μεταποιητικών επιχειρήσεων για τις διαθέσιμες ποσότητες.

Νεότερη ένδειξη αγοράς – 5 Οκτωβρίου 2026:

Νεότερες δημοσιευμένες εκτιμήσεις για τη λιανική αγορά δείχνουν ότι η έλλειψη πρόβειου γάλακτος και το αυξημένο κόστος παραγωγής συνεχίζουν να μεταφέρονται στα προϊόντα που χρησιμοποιούν πρόβειο γάλα ως πρώτη ύλη.

Για τη φέτα αναφέρονται ανατιμήσεις της τάξης του 5%–9%, ενώ εκτίμηση εκπροσώπου των αγροτικών συνεταιρισμών τοποθετεί την πιθανή πρόσθετη επιβάρυνση περίπου στα 1–1,5 €/κιλό στο τελικό προϊόν.

Το στοιχείο αυτό αφορά τη λιανική αγορά και δεν αποτελεί νέα τιμή παραγωγού πρόβειου γάλακτος. Για τον λόγο αυτό δεν αλλάζουν οι τιμές παραγωγού που παρουσιάζονται παραπάνω.

Πόσο πληρώνεται το πρόβειο γάλα στην Ευρώπη;

Η διεθνής σύγκριση απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, επειδή δεν χρησιμοποιούν όλες οι χώρες την ίδια μονάδα μέτρησης, την ίδια περίοδο αναφοράς ή τον ίδιο τρόπο υπολογισμού της τελικής τιμής.

Στον πίνακα που ακολουθεί διατηρούμε χωριστά τις επίσημες μέσες τιμές, τις περιφερειακές καταγραφές και τις ελληνικές εμπορικές αναφορές.

Νεότερος έλεγχος – 3 Οκτωβρίου 2026:

Το ISMEA δημοσίευσε για το Lazio (Ιταλία) νέα εβδομαδιαία καταγραφή με ημερομηνία 2 Οκτωβρίου 2026: 152,50 €/100 λίτρα, δηλαδή 1,525 €/λίτρο με ΦΠΑ. Η τιμή παρέμεινε αμετάβλητη σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα. Για την ελληνική αγορά, κατά τον παρόντα επανέλεγχο δεν εντοπίστηκε νεότερος επίσημος πανελλαδικός μέσος ή νέα επαρκώς τεκμηριωμένη συμφωνία που να αντικαθιστά τα ήδη δημοσιευμένα στοιχεία. Οι ελληνικές τιμές παρακάτω παραμένουν συνδεδεμένες με την πραγματική περίοδο αναφοράς τους.

Χώρα / περιοχή	Τιμή	Περίοδος	Τύπος στοιχείου
Ελλάδα – συμβατικό	1,56 €/kg	Ιούλ. 2026	Επίσημος μέσος ΕΛΓΟ
Ελλάδα – βιολογικό	1,62 €/kg	Ιούλ. 2026	Επίσημος μέσος ΕΛΓΟ
Ελλάδα – Αιτωλοακαρνανία	1,74 €/kg	Αύγ. 2026	Αναφορά τιμολογίων
Ελλάδα – νέα περίοδος	1,80–1,90 €/kg	Σεπ. 2026	Διαπραγματεύσεις / προσφορές
Ελλάδα – οργανωμένοι παραγωγοί	έως 1,93 €/kg	Σεπ. 2026	Αναφερθείσες συμφωνίες
Ελλάδα – επιμέρους συμφωνίες	2,00 €/kg	25/09/2026	Εμπορική αναφορά, όχι μέσος όρος
Ιταλία – Τοσκάνη	1,60 €/λίτρο	25/09/2026	ISMEA – με ΦΠΑ
Ιταλία – Lazio	1,525 €/λίτρο	02/10/2026	ISMEA – με ΦΠΑ, αμετάβλητη
Ιταλία – Βόρεια Σαρδηνία	1,40 €/λίτρο	25/09/2026	ISMEA – με ΦΠΑ
Ιταλία – Νότια Σαρδηνία	1,30 €/λίτρο	25/09/2026	ISMEA – με ΦΠΑ
Ισπανία	1,271 €/λίτρο	Ιούλ. 2026	Εθνικός μέσος INFOLAC/MAPA
Ισπανία	11,32 €/hectogrado	Ιούλ. 2026	Εθνικός μέσος INFOLAC/MAPA
Γαλλία	1,291 €/λίτρο	2024/25	Εθνικός μέσος FranceAgriMer

Προσοχή στη σύγκριση:

Οι τιμές της Ιταλίας από το ISMEA για το πρόβειο γάλα παρουσιάζονται με ΦΠΑ.

Επίσης, η τιμή ανά λίτρο δεν είναι αριθμητικά ταυτόσημη με την τιμή ανά κιλό.

Για αξιόπιστη σύγκριση πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η πυκνότητα του γάλακτος, τα λιποπρωτεϊνικά χαρακτηριστικά, οι ποιοτικές προσαυξήσεις, οι κρατήσεις και οι εμπορικοί όροι.

Ιταλία: 1,30 έως 1,60 €/λίτρο

Η Ιταλία αποτελεί σημαντική ευρωπαϊκή αγορά πρόβειου γάλακτος, με ισχυρή παράδοση στην τυροκομία και ιδιαίτερα στην παραγωγή Pecorino.

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες καταγραφές του ISMEA (25 Σεπτεμβρίου και, για το Lazio, 2 Οκτωβρίου 2026), οι τιμές πρόβειου γάλακτος είχαν ως εξής:

• 1,60 €/λίτρο στην Τοσκάνη.
• 1,525 €/λίτρο στην περιοχή Lazio (νεότερη καταγραφή 02/10/2026, χωρίς μεταβολή).
• 1,40 €/λίτρο στη Βόρεια Σαρδηνία.
• 1,30 €/λίτρο στη Νότια Σαρδηνία.

Οι παραπάνω καταγραφές δείχνουν ότι ακόμη και στο εσωτερικό της ίδιας χώρας υπάρχουν σημαντικές διαφοροποιήσεις στις τιμές παραγωγού.

Σημειώνεται ότι το ISMEA περιλαμβάνει τον ΦΠΑ στις συγκεκριμένες τιμές πρόβειου γάλακτος. Κατά συνέπεια δεν πρέπει να αντιπαραβάλλονται απευθείας με ελληνικές καθαρές τιμές χωρίς τις κατάλληλες προσαρμογές.

Ισπανία: επίσημα στοιχεία Ιουλίου 2026

Στην Ισπανία, σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Γεωργίας (MAPA) και του συστήματος INFOLAC, η μέση δηλωμένη τιμή πρόβειου γάλακτος τον Ιούλιο 2026 ήταν:

• 1,271 €/λίτρο.
• 11,32 €/hectogrado.

Τον Ιούνιο οι αντίστοιχες τιμές ήταν 1,241 €/λίτρο και 11,10 €/hectogrado. Τα διαθέσιμα στοιχεία επομένως εμφάνιζαν μικρή αύξηση τον Ιούλιο.

Τι είναι το hectogrado;

Η ισπανική αγορά χρησιμοποιεί επίσης σύστημα πληρωμής που συνδέεται με τα στερεά συστατικά του γάλακτος, κυρίως το λίπος και την πρωτεΐνη.

Η τιμή ανά hectogrado δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως τιμή ανά λίτρο χωρίς να ληφθεί υπόψη η λιποπρωτεϊνική σύνθεση.

Γαλλία: τιμές αναφοράς και πορεία παραγωγής

Η διαθέσιμη εθνική τιμή αναφοράς της FranceAgriMer που χρησιμοποιείται στην παρούσα σύγκριση αφορά τη γαλακτοκομική περίοδο 2024/25.

Η μέση πραγματική τιμή του συμβατικού πρόβειου γάλακτος είχε διαμορφωθεί στα 1.291 ευρώ ανά 1.000 λίτρα, δηλαδή περίπου 1,291 €/λίτρο.

Η συγκεκριμένη τιμή ήταν αυξημένη κατά 4,4% σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο.

Δεν πρόκειται για σημερινή τιμή Οκτωβρίου 2026, αλλά για τον διαθέσιμο εθνικό μέσο που χρησιμοποιείται ως ιστορική τιμή αναφοράς.

Η παραγωγή γάλακτος το 2026

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία συλλογής, τον Ιούλιο του 2026 η γαλλική παραγωγή πρόβειου γάλακτος έφτασε περίπου τα 14,4 εκατ. λίτρα, σημειώνοντας αύξηση 0,9% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025.

Η σωρευτική συλλογή για το 2026 είχε φτάσει περίπου τα 241,9 εκατ. λίτρα, δηλαδή αύξηση 6% συγκριτικά με το αντίστοιχο διάστημα της προηγούμενης χρονιάς.

Διαφορετική εικόνα προσφοράς:

Η Ελλάδα εμφανίζει σημαντική μείωση των παραδόσεων πρόβειου γάλακτος, ενώ τα διαθέσιμα στοιχεία της Γαλλίας καταγράφουν αύξηση συλλογής.

Η διαφορά αυτή αποτελεί ακόμη έναν λόγο για τον οποίο δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε έναν ενιαίο ευρωπαϊκό αριθμό ως αντιπροσωπευτική τιμή όλων των παραγωγών.

Και ο υπόλοιπος κόσμος;

Σημαντικές ποσότητες πρόβειου γάλακτος παράγονται και εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε χώρες όπως η Τουρκία και η Κίνα, καθώς και σε περιοχές της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής.

Ωστόσο, για αρκετές από αυτές τις αγορές δεν υπάρχουν δημόσια διαθέσιμα και τακτικά επικαιροποιημένα στοιχεία τιμών παραγωγού που να μπορούν να συγκριθούν αξιόπιστα με τις ευρωπαϊκές καταγραφές.

Γιατί δεν δημοσιεύουμε αυθαίρετες παγκόσμιες τιμές;

Μία μεμονωμένη εμπορική προσφορά, μία τιμή λιανικής ή μια τιμή διαφορετικού είδους γάλακτος δεν αποτελεί ασφαλή βάση για διεθνή σύγκριση.

Προτιμούμε να παρουσιάζουμε λιγότερα αλλά τεκμηριωμένα στοιχεία, παρά να δημιουργούμε μια παραπλανητική εικόνα της παγκόσμιας αγοράς.

Τι μας δείχνει η σύγκριση Ελλάδας και Ευρώπης;

Οι τιμές που συζητούνται σήμερα στην ελληνική αγορά για τη νέα γαλακτική περίοδο βρίσκονται ονομαστικά υψηλότερα από αρκετές από τις διαθέσιμες ευρωπαϊκές τιμές αναφοράς.

Ωστόσο, η σύγκριση απαιτεί προσοχή: οι ελληνικές τιμές των 1,80–2,00 €/κιλό περιλαμβάνουν διαπραγματεύσεις και επιμέρους νέες συμφωνίες, ενώ οι τιμές του εξωτερικού αφορούν καταγεγραμμένες περιφερειακές τιμές ή εθνικούς μέσους διαφορετικών περιόδων.

Επομένως, δεν είναι σωστό να παρουσιάζονται όλοι οι αριθμοί ως άμεσα συγκρίσιμες σημερινές τιμές πληρωμής.

Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την ελληνική τιμή;

• Μειωμένο παραγωγικό ζωικό κεφάλαιο: οι απώλειες από τις επιζωοτίες περιορίζουν τη διαθέσιμη παραγωγή.
• Μείωση παραδόσεων: περίπου 7,4% στο πρώτο επτάμηνο του 2026.
• Ανάγκες μεταποίησης: τα τυροκομεία αναζητούν πρώτη ύλη, ιδιαίτερα για την παραγωγή Φέτας ΠΟΠ.
• Εξαγωγική ζήτηση: η διεθνής αγορά της φέτας επηρεάζει τις ανάγκες της ελληνικής μεταποίησης.
• Ανταγωνισμός μεταξύ επιχειρήσεων: η περιορισμένη προσφορά αυξάνει το ενδιαφέρον για διαθέσιμους παραγωγούς.
• Ποιότητα και ποσότητα: τα λιποπρωτεϊνικά χαρακτηριστικά και ο όγκος της παραγωγής διαφοροποιούν τους όρους κάθε συμφωνίας.

Υψηλή τιμή γάλακτος δεν σημαίνει απαραίτητα υψηλό κέρδος

Η άνοδος της τιμής παραγωγού αποτελεί σημαντική εξέλιξη για την αιγοπροβατοτροφία, αλλά δεν εξασφαλίζει από μόνη της αύξηση της κερδοφορίας.

Το πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα κάθε εκμετάλλευσης εξαρτάται επίσης από:

• το κόστος ζωοτροφών,
• την παραγωγή γάλακτος ανά προβατίνα,
• την αναπαραγωγική απόδοση,
• τις απώλειες παραγωγικών ζώων,
• το εργατικό κόστος,
• την κατανάλωση ενέργειας,
• και τις δαπάνες υγειονομικής προστασίας.

Η διατήρηση των ζώων σε περιορισμό λόγω υγειονομικών μέτρων μπορεί να αυξήσει τις ανάγκες αγοράς ζωοτροφών και να περιορίσει το οικονομικό όφελος από μία υψηλότερη τιμή γάλακτος.

Τι παρακολουθούμε από εδώ και πέρα;

Το σημαντικότερο ερώτημα του Οκτωβρίου είναι αν οι υψηλές τιμές των νέων συμφωνιών θα αρχίσουν να εμφανίζονται και στα επόμενα πραγματικά τιμολόγια παραδόσεων.

Για αυτό παρακολουθούμε ξεχωριστά:

• Τις πραγματικές τιμές που τιμολογούνται στους παραγωγούς.
• Τις νέες συμφωνίες συνεταιρισμών και Ομάδων Παραγωγών.
• Την πορεία των διαπραγματεύσεων σε Θεσσαλία και Μακεδονία.
• Την εξέλιξη της αγοράς στη Λέσβο.
• Τα επόμενα στοιχεία του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ.
• Την πορεία των επιζωοτιών και τις επιπτώσεις τους στο ζωικό κεφάλαιο.
• Τις τιμές των ζωοτροφών και το κόστος παραγωγής.
• Τις νεότερες επίσημες καταγραφές σε Ιταλία, Ισπανία και Γαλλία.

Η εικόνα της ελληνικής αγοράς με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία (έλεγχος 5/10/2026)

Η τελευταία επίσημη ελληνική μέση τιμή που χρησιμοποιούμε αφορά τον Ιούλιο και βρίσκεται στα 1,56 €/κιλό για το συμβατικό πρόβειο γάλα.

Σε νεότερες εμπορικές αναφορές υπάρχουν τιμολογημένες παραδόσεις στα 1,74 €/κιλό, ενώ οι διαπραγματεύσεις της νέας περιόδου κινούνται κυρίως στα 1,80–1,90 €/κιλό.

Έχουν επίσης δημοσιευθεί αναφορές για οργανωμένες συμφωνίες έως 1,93 €/κιλό και επιμέρους κλεισίματα στα 2,00 €/κιλό.

Το ζητούμενο πλέον είναι να φανεί πόσο από αυτή την άνοδο θα περάσει στις πραγματικές πληρωμές των παραγωγών.

Ιστορικό ενημερώσεων

Ημερομηνία	Τι άλλαξε
08/09/2026	Ανακοινώνεται συμφωνία 1,70 €/κιλό στη Λέσβο για παραδόσεις Σεπτεμβρίου και Οκτωβρίου.
22/09/2026	Διαπραγματεύσεις στα 1,80–1,90 €/κιλό. Αναφορές για συμφωνίες οργανωμένων παραγωγών έως 1,93 €/κιλό.
25/09/2026	Δημοσιεύονται πληροφορίες για επιμέρους εμπορικές συμφωνίες στα 2,00 €/κιλό.
27/09/2026	Ενημερώνονται οι ευρωπαϊκές συγκρίσεις.
28/09/2026	Προστίθεται η καταγραφή του ISMEA για το Lazio στα 1,525 €/λίτρο.
29/09/2026	Νέο δημοσίευμα του Agronews καταγράφει συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις και προσφορές έως 1,90 €/κιλό.
01/10/2026	Επικαιροποίηση του άρθρου. Διαχωρίζονται οι πραγματικές τιμές παραδόσεων από τα νέα συμβόλαια, ελέγχονται οι διεθνείς καταγραφές και διευκρινίζεται η συμπερίληψη ΦΠΑ στις τιμές πρόβειου γάλακτος του ISMEA.
03/10/2026	Επανέλεγχος ελληνικών τιμών χωρίς αλλαγή των διαθέσιμων ποσών. Νέα εβδομαδιαία καταγραφή ISMEA για το Lazio στις 02/10: 1,525 €/λίτρο με ΦΠΑ, αμετάβλητη.
05/10/2026	Νέος έλεγχος χωρίς αλλαγή της επίσημης τιμής παραγωγού. Προστέθηκε η νεότερη εικόνα της λιανικής αγοράς της φέτας: εκτιμώμενες ανατιμήσεις 5%–9% και πιθανή επιβάρυνση περίπου 1–1,5 €/κιλό στο τελικό προϊόν λόγω μειωμένης διαθεσιμότητας πρόβειου γάλακτος και αυξημένου κόστους.
08/10/2026	Νέος έλεγχος της ελληνικής αγοράς χωρίς μεταβολή των τεκμηριωμένων επιπέδων τιμών. Δεν εντοπίστηκε νεότερος επίσημος πανελλαδικός μέσος ή νέα συμφωνία που να αντικαθιστά τις υπάρχουσες καταγραφές.

Πηγές

• ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ – Επίσημα στατιστικά παραγωγής και μέσων τιμών πρόβειου και γίδινου γάλακτος.
• ΑγροΤύπος, 22/09/2026 – Διαπραγματεύσεις, τιμές παραδόσεων και δηλώσεις συνεταιρισμών.
• Agrocapital, 25/09/2026 – Αναφορές για επιμέρους συμφωνίες στα 2 €/κιλό.
• Agronews, 29/09/2026 – Νεότερες διαπραγματεύσεις και προσφορές της ελληνικής αγοράς.
• ISMEA Mercati – Εβδομαδιαίες καταγραφές πρόβειου γάλακτος στην Ιταλία.
• Ministerio de Agricultura, Pesca y Alimentación (MAPA) / INFOLAC – Επίσημες δηλώσεις παραδόσεων και τιμών πρόβειου γάλακτος στην Ισπανία.
• FranceAgriMer – Τιμές και οικονομικά στοιχεία της γαλλικής αγοράς πρόβειου γάλακτος.
• Agreste – Μηνιαία στατιστικά συλλογής πρόβειου γάλακτος στη Γαλλία.
• Έθνος, 04/10/2026 – Νεότερες εκτιμήσεις για ανατιμήσεις στη φέτα και στα γαλακτοκομικά λόγω μειωμένης διαθεσιμότητας πρόβειου γάλακτος και αυξημένου κόστους.

Τελευταίος έλεγχος: 11 Οκτωβρίου 2026.
Κατάσταση αγοράς: Δεν εντοπίστηκε νέα επίσημη ελληνική μέση τιμή παραγωγού ή νέα επαρκώς τεκμηριωμένη συμφωνία που να μεταβάλλει την εικόνα της σελίδας. Οι διαπραγματεύσεις παραμένουν στην περιοχή των 1,80–1,90 €/κιλό, με υψηλότερα επίπεδα να έχουν αναφερθεί σε οργανωμένες ή επιμέρους εμπορικές συμφωνίες.

Η σελίδα ενημερώνεται όταν δημοσιεύονται νέα επίσημα στοιχεία τιμών παραγωγού ή επαρκώς τεκμηριωμένες εμπορικές συμφωνίες. Οι ήδη τιμολογημένες παραδόσεις, τα νέα συμβόλαια και οι διαπραγματεύσεις παρουσιάζονται πάντοτε χωριστά.

Read more »

Ενισχύσεις κτηνοτρόφων 2026: πληρωμές, αποζημιώσεις και τι αναμένεται

Στη σελίδα αυτή συγκεντρώνουμε και ενημερώνουμε όλες τις βασικές ενισχύσεις και αποζημιώσεις που αφορούν τους αιγοπροβατοτρόφους. Στόχος είναι ο παραγωγός να μπορεί να βλέπει σε ένα σημείο τι έχει ήδη πληρωθεί, ποια διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη και ποιες ενισχύσεις αναμένονται.

Η σελίδα θα ενημερώνεται κάθε φορά που δημοσιεύεται νέα ΚΥΑ, ανακοινώνεται πληρωμή ή αλλάζουν οι όροι κάποιας ενίσχυσης.

Τελευταία ενημέρωση: 16 Οκτωβρίου 2026. Δεν εντοπίστηκε νεότερη επίσημη ανακοίνωση πληρωμής ή δημοσιευμένη ΚΥΑ που να μεταβάλλει την εικόνα.

Ζωοτροφές: Η πίστωση των 53.773.000 € για όλη τη χώρα έχει εγκριθεί από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Στις 5/10 ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Θανάσης Καββαδάς ανέφερε ότι η σχετική ΚΥΑ θα υπογραφεί τις επόμενες ημέρες και ότι οι δικαιούχοι θα πληρωθούν εντός Οκτωβρίου.

Λέσβος: Η πληρωμή των 7.726.101 € για 46.124 θανατωθέντα ζώα πραγματοποιήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2026, σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση του ΥΠΑΑΤ.

Κατάσταση: Για τη νέα πρόσθετη ενίσχυση ζωοτροφών υπάρχει δεσμευμένη πίστωση, αλλά μέχρι τον έλεγχο της 16/10 δεν έχει ανακοινωθεί ολοκλήρωση της πληρωμής. Ο επίσημος χρονικός ορίζοντας που έχει δοθεί είναι εντός Οκτωβρίου.

Οι ενισχύσεις με μια ματιά

Ενίσχυση / αποζημίωση	Κατάσταση	Τι γνωρίζουμε
Πρόσθετη ενίσχυση ζωοτροφών 2026	🟡 Δεσμεύτηκε πίστωση – πληρωμή εντός Οκτωβρίου	Έχει εγκριθεί πίστωση 53.773.000 € πανελλαδικά. Στις 5/10 ανακοινώθηκε ότι η σχετική ΚΥΑ θα υπογραφεί τις επόμενες ημέρες και ότι η πληρωμή θα γίνει εντός Οκτωβρίου.
Ενίσχυση ζωοτροφών 2025 λόγω ευλογιάς και πανώλης	🟢 Έχουν γίνει πληρωμές	Η στήριξη αυξήθηκε και το συνολικό προβλεπόμενο ύψος της έφθασε τα 84 εκατ. ευρώ.
Αποζημιώσεις για θανατωθέντα ζώα	🟡 Σε εξέλιξη	Έχουν πραγματοποιηθεί πληρωμές. Στις 2/10 καταβλήθηκαν 7.726.101 € για 46.124 θανατωθέντα ζώα στη Λέσβο.
Απώλεια εισοδήματος Α΄ εξαμήνου 2026	🟢 Εγκρίθηκε	16.843.162,50 ευρώ για 2.806 εκμεταλλεύσεις.
Απώλεια εισοδήματος Β΄ εξαμήνου 2026	🟠 Αναμένεται	Στις 2/10 το ΥΠΑΑΤ ανέφερε ως στόχο καταβολής το τέλος του 2026· δεν ανακοινώθηκε ακριβής ημερομηνία.
Κατεστραμμένο ή μη παραχθέν γάλα	🟠 Αναμένεται	Για τη Λέσβο έχει νομοθετηθεί ειδική αποζημίωση μη διατεθέντος γάλακτος της περιόδου 15/3–5/5/2026· αναμένονται οι επόμενες διαδικαστικές εξελίξεις.

1. Νέα πρόσθετη ενίσχυση ζωοτροφών 2026

Η σημαντικότερη εκκρεμότητα αυτή τη στιγμή αφορά τη νέα πρόσθετη οικονομική ενίσχυση για την κάλυψη του αυξημένου κόστους ζωοτροφών.

Στις 15 Σεπτεμβρίου 2026 είχε ανακοινωθεί ότι η σχετική ΚΥΑ αναμενόταν έως το τέλος Σεπτεμβρίου και η πληρωμή στις αρχές Οκτωβρίου. Στις 2 Οκτωβρίου ανακοινώθηκε η δέσμευση της πίστωσης και στις 5 Οκτωβρίου 2026 δόθηκε νεότερος επίσημος χρονικός ορίζοντας.

Σύμφωνα με το ΥΠΑΑΤ, έχει εγκριθεί από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους πίστωση 53.773.000 € για ζωοτροφές. Το ποσό αφορά ολόκληρη τη χώρα. Στις 5 Οκτωβρίου ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Θανάσης Καββαδάς δήλωσε ότι η σχετική ΚΥΑ θα υπογραφεί τις επόμενες ημέρες και ότι οι δικαιούχοι θα πληρωθούν εντός Οκτωβρίου.

Πρόκειται για συγκεκριμένη δημοσιονομική εξέλιξη, όχι για επιβεβαιωμένη πληρωμή ή ανακοινωμένο ποσό ανά ζώο. Με βάση τη διαθέσιμη ανακοίνωση εξακολουθούν να απαιτούνται οι τελικοί όροι των αποφάσεων για:

• τους ακριβείς δικαιούχους και τις προϋποθέσεις,
• τον τρόπο υπολογισμού του ποσού ανά επιλέξιμη εκμετάλλευση ή ζώο,
• τυχόν αιτήσεις ή διασταυρώσεις στοιχείων,
• το οριστικό χρονοδιάγραμμα καταβολής.

Κατάσταση 16/10/2026:

Δεσμευμένη πίστωση: 53.773.000 €. Η επίσημη ενημέρωση της 5/10 τοποθετεί την πληρωμή των δικαιούχων εντός Οκτωβρίου. Μέχρι τον σημερινό έλεγχο δεν έχει ανακοινωθεί ολοκλήρωση της καταβολής.

2. Ενίσχυση ζωοτροφών 2025 λόγω ευλογιάς και πανώλης

Η νέα ενίσχυση του 2026 δεν πρέπει να συγχέεται με την ενίσχυση ζωοτροφών που είχε δοθεί το 2025 λόγω των περιορισμών που επιβλήθηκαν για την αντιμετώπιση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων και της πανώλης των μικρών μηρυκαστικών.

Στις 27 Οκτωβρίου 2025 πραγματοποιήθηκε πληρωμή 44.726.678 ευρώ σε 39.820 δικαιούχους στο πλαίσιο της ενίσχυσης ζωοτροφών de minimis.

Στη συνέχεια αποφασίστηκε αύξηση της στήριξης κατά 50%. Με τη νέα ρύθμιση, η συνολική προβλεπόμενη ενίσχυση για το κόστος ζωοτροφών στους αιγοπροβατοτρόφους που επλήγησαν από την ευλογιά αυξήθηκε στα 84 εκατ. ευρώ.

Τα ποσά ανά ζώο διαφοροποιήθηκαν ανάλογα με την περιοχή και τη διάρκεια των περιοριστικών μέτρων.

Προσοχή: Τα 84 εκατ. ευρώ αφορούν το συνολικό προβλεπόμενο πλαίσιο της συγκεκριμένης ενίσχυσης μετά την αύξησή της και δεν πρέπει να συγχέονται με τη νέα πρόσθετη ενίσχυση ζωοτροφών που ανακοινώθηκε για το 2026.

3. Αποζημιώσεις για θανατωθέντα ζώα

Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν οι αποζημιώσεις που καταβάλλονται σε κτηνοτρόφους των οποίων τα ζώα θανατώθηκαν υποχρεωτικά στο πλαίσιο των μέτρων αντιμετώπισης επιζωοτιών.

Στις 28 Απριλίου 2026 καταβλήθηκαν 22.757.594,65 ευρώ σε 849 δικαιούχους.

Ακολούθησε νέα καταβολή τον Μάιο, με αποτέλεσμα οι αποζημιώσεις για θανατωθέντα ζώα που είχαν πληρωθεί μέχρι τότε μέσα στο 2026 να ξεπεράσουν τα 26,3 εκατ. ευρώ.

Στις 4 Αυγούστου 2026 ολοκληρώθηκε επίσης η οριστικοποίηση στοιχείων για 176 κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, με συνολικό ποσό αποζημίωσης 4.218.469 ευρώ.

Στις 10 Σεπτεμβρίου το ΥΠΑΑΤ είχε ανακοινώσει την ενεργοποίηση διαδικασίας αποζημίωσης για 104 φακέλους και περίπου 20.000 θανατωθέντα ζώα στη Λέσβο.

Νεότερη εξέλιξη στη Λέσβο – 2 Οκτωβρίου 2026

Για τις επιπτώσεις του αφθώδους πυρετού, το ΥΠΑΑΤ ανακοίνωσε ότι στις 2 Οκτωβρίου 2026 πραγματοποιήθηκε η πληρωμή 7.726.101 € για 46.124 θανατωθέντα ζώα σε κτηνοτρόφους της Λέσβου.

Στην ίδια επίσημη ενημέρωση αναφέρθηκε ότι είχαν επίσης καταβληθεί στη Λέσβο 3.566.450 € για θανατωθέντα ζώα, 1.341.767 € για απώλεια εισοδήματος και 2.555.799 € για στήριξη τυροκομικών επιχειρήσεων. Με την πληρωμή των 7.726.101 € της 2/10, το ΥΠΑΑΤ ανέφερε ότι η συνολική στήριξη του νησιού ανέρχεται περίπου σε 15,19 εκατ. €.

Διευκρίνιση: Τα παραπάνω αφορούν διαφορετικές κατηγορίες στήριξης στη Λέσβο και δεν αθροίζονται αυτομάτως με τα πανελλαδικά ποσά των προηγούμενων παραγράφων ως ενιαία νέα πληρωμή.

Κατάσταση: Οι αποζημιώσεις για θανατωθέντα ζώα δεν αποτελούν μία ενιαία πληρωμή. Οι φάκελοι επεξεργάζονται σταδιακά και πραγματοποιούνται διαδοχικές καταβολές.

4. Αποζημίωση για απώλεια εισοδήματος

Διαφορετική από την αποζημίωση για την αξία των ζώων είναι η αποζημίωση για απώλεια εισοδήματος.

Η συγκεκριμένη ενίσχυση αφορά τη ζημία που υφίσταται μια εκμετάλλευση όταν, μετά από υποχρεωτική θανάτωση ζώων και την εφαρμογή περιοριστικών μέτρων, παραμένει για χρονικό διάστημα με μειωμένο ζωικό κεφάλαιο και μικρότερη παραγωγική δυνατότητα.

Για το Α΄ εξάμηνο του 2026 εγκρίθηκε ποσό:

• 16.843.162,50 ευρώ,
• για 2.806 εκμεταλλεύσεις.

Η ενίσχυση αφορά πληγέντες κτηνοτρόφους από την ευλογιά των αιγοπροβάτων, την πανώλη των μικρών μηρυκαστικών και, όπου προβλέπεται, τον αφθώδη πυρετό.

Στις 2/10 το ΥΠΑΑΤ επανέλαβε ότι θα ακολουθήσει νέα πληρωμή για το Β΄ εξάμηνο του 2026, με ανακοινωμένο στόχο έως το τέλος του έτους. Δεν δόθηκε ακριβής ημερομηνία πίστωσης.

Τι είχε καταβληθεί για το 2025

Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του ΥΠΑΑΤ, για την απώλεια εισοδήματος του 2025 είχε διατεθεί συνολική στήριξη περίπου 28,5 εκατ. ευρώ.

Επομένως, πρόκειται για μία κατηγορία αποζημίωσης που πρέπει να παρακολουθείται ανεξάρτητα τόσο από την αποζημίωση των θανατωθέντων ζώων όσο και από τις ενισχύσεις ζωοτροφών.

5. Κατεστραμμένο ή μη παραχθέν γάλα

Η ανακοίνωση του ΥΠΑΑΤ στις 2/10/2026 διευκρίνισε ότι για τη Λέσβο έχει νομοθετηθεί ειδική αποζημίωση για το γάλα που δεν κατέστη δυνατό να διατεθεί από 15 Μαρτίου έως 5 Μαΐου 2026 λόγω των μέτρων για τον αφθώδη πυρετό.

Ο υπολογισμός της σχετικής αποζημίωσης θα βασιστεί στα αντίστοιχα νόμιμα παραστατικά του προηγούμενου έτους. Η ανακοίνωση δεν επιβεβαιώνει ότι έχει ολοκληρωθεί ήδη η καταβολή του συγκεκριμένου μέτρου.

Η ειδική αυτή αποζημίωση δεν αποτελεί γενική πανελλαδική ενίσχυση κάθε παραγωγού γάλακτος και πρέπει να διαχωρίζεται τόσο από τη στήριξη τυροκομικών επιχειρήσεων όσο και από την αποζημίωση για τα θανατωθέντα ζώα.

6. Άλλο οι έκτακτες αποζημιώσεις και άλλο οι ενισχύσεις της ΚΑΠ

Οι παραπάνω ενισχύσεις δεν πρέπει να συγχέονται με τις τακτικές ενισχύσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.

Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η συνδεδεμένη ενίσχυση στον τομέα του πρόβειου και αίγειου κρέατος, η βασική εισοδηματική στήριξη, η αναδιανεμητική ενίσχυση, η εξισωτική αποζημίωση και άλλες παρεμβάσεις της ΚΑΠ.

Οι ενισχύσεις αυτές έχουν διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο, διαφορετικά κριτήρια και διαφορετικό τρόπο πληρωμής από τις έκτακτες αποζημιώσεις λόγω επιζωοτιών.

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ των βασικών ενισχύσεων

Μέτρο	Τι καλύπτει
Ζωοτροφές	Το πρόσθετο κόστος διατροφής των ζώων λόγω περιορισμών και επιζωοτιών.
Θανατωθέντα ζώα	Την αξία ζώων που θανατώθηκαν υποχρεωτικά στο πλαίσιο υγειονομικών μέτρων.
Απώλεια εισοδήματος	Την οικονομική απώλεια που προκύπτει επειδή η μονάδα παραμένει με μειωμένη παραγωγική δυνατότητα.
Γάλα	Ειδικές περιπτώσεις γάλακτος που καταστράφηκε ή δεν μπόρεσε να παραχθεί/διατεθεί λόγω περιορισμών.
ΚΑΠ	Τακτικές ευρωπαϊκές και εθνικές ενισχύσεις με ξεχωριστούς όρους επιλεξιμότητας.

Τι πρέπει να παρακολουθεί τώρα ο κτηνοτρόφος

Το επόμενο διάστημα οι σημαντικότερες εξελίξεις που αναμένονται είναι:

• η υπογραφή και δημοσίευση της ΚΥΑ για την πρόσθετη ενίσχυση ζωοτροφών των 53.773.000 €,
• η ανακοίνωση των οριστικών δικαιούχων, των κριτηρίων και των ποσών ανά εκμετάλλευση,
• η επιβεβαίωση πραγματικής πίστωσης και η ακριβής ημερομηνία πληρωμής των ζωοτροφών, με επίσημο ορίζοντα εντός Οκτωβρίου,
• η αποζημίωση για απώλεια εισοδήματος του Β΄ εξαμήνου 2026, με ανακοινωμένο ορίζοντα το τέλος του έτους,
• οι διαδικαστικές λεπτομέρειες για την ειδική αποζημίωση μη διατεθέντος γάλακτος στη Λέσβο (15/3–5/5/2026).

Συμπέρασμα

Οι οικονομικές ενισχύσεις προς την κτηνοτροφία δεν αποτελούν μία ενιαία πληρωμή. Υπάρχουν διαφορετικά μέτρα για ζωοτροφές, θανατωθέντα ζώα, απώλεια εισοδήματος και ειδικές ζημιές στην παραγωγή.

Για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό κάθε νέα ανακοίνωση να συνδέεται με το σωστό μέτρο και να μην παρουσιάζονται ως οριστικά ποσά ή ημερομηνίες που δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί επίσημα.

Η σελίδα αυτή θα ενημερώνεται διαρκώς με κάθε νέα επίσημη εξέλιξη.

Πηγές

Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων – επίσημες ανακοινώσεις και δελτία Τύπου για τις ενισχύσεις ζωοτροφών, τις αποζημιώσεις θανατωθέντων ζώων και την απώλεια εισοδήματος.

ΚΥΑ 206042/05.08.2026 – Αποζημίωση παραγωγών για απώλεια εισοδήματος λόγω επιζωοτιών.

Επίσημες ανακοινώσεις ΥΠΑΑΤ 2025–2026 για τις ενισχύσεις de minimis ζωοτροφών και τις αποζημιώσεις κτηνοτρόφων.

ΥΠΑΑΤ – Δελτίο Τύπου 2 Οκτωβρίου 2026: 53.773.000 € για ζωοτροφές, πληρωμές Λέσβου, αποζημίωση μη διατεθέντος γάλακτος.

ΥΠΑΑΤ – Επίσημη ενημέρωση 5 Οκτωβρίου 2026: πληρωμή της πρόσθετης ενίσχυσης ζωοτροφών εντός Οκτωβρίου.

Τελευταία ενημέρωση: 16 Οκτωβρίου 2026.
Η σελίδα ελέγχεται καθημερινά και ενημερώνεται όταν δημοσιεύονται νέες επίσημες αποφάσεις, ΚΥΑ ή ανακοινώσεις πληρωμών.

Read more »

Ευλογιά αιγοπροβάτων στην Ελλάδα: Η εξέλιξη της νόσου, τα κρούσματα και τα μέτρα

Η ευλογιά των αιγοπροβάτων εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή απειλή για την ελληνική κτηνοτροφία. Η επιζωοτία, που ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2024, παραμένει ενεργή και το 2026, με νέες εστίες, θανατώσεις ζώων και μεταβολές στις απαγορευμένες ζώνες. Στην παρούσα σελίδα συγκεντρώνουμε τα επίσημα επιδημιολογικά στοιχεία, τις νεότερες τοπικές εξελίξεις και τις οδηγίες που ενδιαφέρουν άμεσα τους παραγωγούς.

Τελευταία ενημέρωση: 16 Οκτωβρίου 2026

Τελευταία συγκεντρωτική εθνική έκθεση που επαληθεύτηκε: 21 Αυγούστου 2026.

Επιβεβαιωμένες εστίες: 2.255
Θανατωθέντα αιγοπρόβατα: 493.194

Νεότερες τοπικές εξελίξεις:

15 Οκτωβρίου 2026: Κρήτη – η Περιφέρεια ανακοίνωσε νέα παράταση των προληπτικών μέτρων για την ευλογιά των αιγοπροβάτων από 16 έως και 29 Οκτωβρίου 2026. Η παράταση αφορά προληπτική προστασία του ζωικού κεφαλαίου λόγω της επιδημιολογικής κατάστασης στην ηπειρωτική Ελλάδα και δεν αποτελεί ανακοίνωση επιβεβαιωμένης εστίας στο νησί.

12 Οκτωβρίου 2026: Στον σημερινό έλεγχο ενσωματώθηκε η κοινή παρέμβαση των Ομοσπονδιών Αγροτικών Συλλόγων Άρτας και Πρέβεζας. Ζητούν άμεσο εμβολιασμό κατά της ευλογιάς και του αφθώδους πυρετού, αυξημένα μέτρα βιοασφάλειας, πλήρεις αποζημιώσεις και κρατική χρηματοδότηση για ανασύσταση των κοπαδιών. Η ανακοίνωση είχε δημοσιευθεί στις 09/10.

10 Οκτωβρίου 2026: Στη Δυτική Ελλάδα συνεχίστηκαν οι αντιδράσεις για τους ορολογικούς ελέγχους. Σύμφωνα με νεότερη δημοσίευση, η Περιφέρεια ζήτησε σαφείς οδηγίες για τη διαχείριση θετικών ευρημάτων και η θέση της υιοθετήθηκε και από την ΕΝΠΕ.

9 Οκτωβρίου 2026: Ροδόπη – δημοσιεύθηκαν στοιχεία για τέσσερις νέες εστίες σε Δαρμένη, Δειλινά, Άμφια και Νέδα, με συνολικά 623 ζώα να οδηγούνται σε θανάτωση.

8 Οκτωβρίου 2026: Ηλεία – πραγματοποιήθηκε συγκέντρωση κτηνοτρόφων στον Πύργο κατά του τρόπου εφαρμογής του νέου προγράμματος ορολογικής επιτήρησης. Δεν πρόκειται για ανακοίνωση νέας εστίας.

7 Οκτωβρίου 2026: Σέρρες – επιβεβαιώθηκε νέο κρούσμα στα Άνω Πορόια Σιντικής, σε δύο συστεγαζόμενες μονάδες με 223 πρόβατα. Την ίδια ημέρα επιβεβαιώθηκαν τα πρώτα κρούσματα στην Π.Ε. Άρτας, στο Διάσελλο, σε δύο εκτροφές περίπου 130 και 30 προβάτων.

6 Οκτωβρίου 2026: Ήπειρος – ξεκίνησαν οι ορολογικοί έλεγχοι του νέου προγράμματος επιτήρησης, με 153 εκτροφές συνολικά στις τέσσερις Π.Ε. και αιμοληψία από 15 ζώα ανά εκτροφή.

1 Οκτωβρίου 2026: Κρήτη – ανακοινώθηκε η προηγούμενη παράταση των προληπτικών μέτρων για την περίοδο 02/10–15/10, χωρίς επιβεβαιωμένη τοπική εστία.

25 Σεπτεμβρίου 2026: Ιωάννινα – η Π.Ε. τέθηκε σε αυξημένη προληπτική επιτήρηση λόγω της επιδημιολογικής εικόνας στην Πρέβεζα.

18 Σεπτεμβρίου 2026: Φλώρινα – επιβεβαιώθηκε εστία στον Φιλώτα.

10 Σεπτεμβρίου 2026: Πρέβεζα – επίσημη περιφερειακή ενημέρωση κατέγραφε 18 εστίες και 1.011 θανατωθέντα ζώα, όλα στην Π.Ε. Πρέβεζας.

Τα εθνικά στοιχεία αφορούν την 21η Αυγούστου και όχι τη σημερινή ημερομηνία. Οι νεότερες τοπικές εστίες δεν προστίθενται αυθαίρετα στο παλαιότερο συγκεντρωτικό σύνολο.

Περιεχόμενα

• Η σημερινή επιδημιολογική εικόνα
• Εθνικά στοιχεία – κρούσματα και θανατώσεις
• Οι τελευταίες τοπικές εξελίξεις
• Πρέβεζα – 18 εστίες και 1.011 θανατώσεις
• Ιωάννινα – αυξημένη επιτήρηση
• Φλώρινα – Φιλώτας
• Σέρρες – Λιβαδιά και Άνω Πορόια Σιντικής
• Άρτα – πρώτα επιβεβαιωμένα κρούσματα
• Ροδόπη – τέσσερις νέες εστίες
• Ηλεία – αντιδράσεις για τους ορολογικούς ελέγχους
• Κρήτη – Παράταση προληπτικών μέτρων
• Οι εστίες του καλοκαιριού
• Απαγορευμένες ζώνες και περιορισμοί
• Τι σημαίνουν τα μέτρα για τον κτηνοτρόφο
• Βιοασφάλεια
• Η ιστορική εξέλιξη της επιζωοτίας
• Ιστορικό ενημερώσεων της σελίδας

Ευλογιά αιγοπροβάτων: τι γνωρίζουμε στις 12 Οκτωβρίου 2026

Η ευλογιά των αιγοπροβάτων δεν έχει εκριζωθεί από την Ελλάδα. Παρά την αποκλιμάκωση που είχε καταγραφεί την άνοιξη του 2026, νέες εστίες συνέχισαν να εμφανίζονται το καλοκαίρι και τον Σεπτέμβριο.

Η τελευταία συγκεντρωτική εθνική επιδημιολογική έκθεση του ΥΠΑΑΤ που επαληθεύτηκε κατά την παρούσα επικαιροποίηση φέρει ημερομηνία 21 Αυγούστου 2026. Ακολούθησαν τοπικές ανακοινώσεις, η Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2026/2123 της 17ης Σεπτεμβρίου σχετικά με τα έκτακτα μέτρα και, στις αρχές Οκτωβρίου, παράταση των προληπτικών μέτρων στην Κρήτη έως 15/10. Η Ήπειρος έχει ήδη ουσιαστική επιδημιολογική επιβάρυνση: σε επίσημη ενημέρωση της Περιφέρειας Ηπείρου στις 10 Σεπτεμβρίου καταγράφηκαν 18 εστίες/εκτροφές στην Π.Ε. Πρέβεζας και 1.011 θανατωθέντα ζώα. Στις 25 Σεπτεμβρίου η Π.Ε. Ιωαννίνων τέθηκε σε αυξημένο βαθμό επιτήρησης λόγω της κατάστασης στην Πρέβεζα. Στις 6 Οκτωβρίου ξεκίνησαν στην Ήπειρο οι ορολογικοί έλεγχοι του νέου προγράμματος επιτήρησης. Στις 7 Οκτωβρίου επιβεβαιώθηκε νέο κρούσμα στα Άνω Πορόια Σιντικής, ενώ στην ίδια χρονική περίοδο επιβεβαιώθηκαν τα πρώτα κρούσματα στην Π.Ε. Άρτας, στο Διάσελλο, σε δύο εκτροφές περίπου 130 και 30 προβάτων. Στις 9 Οκτωβρίου δημοσιεύθηκαν επίσης στοιχεία για τέσσερις νέες εστίες στη Ροδόπη, σε Δαρμένη, Δειλινά, Άμφια και Νέδα. Στην Ηλεία οι αντιδράσεις στο πρόγραμμα ορολογικής επιτήρησης είχαν ξεκινήσει πριν από τη συγκέντρωση της 8ης Οκτωβρίου στον Πύργο. Στις 10 Οκτωβρίου δημοσιεύθηκε νεότερη παρέμβαση από τη Δυτική Ελλάδα, με αίτημα να δοθούν σαφείς οδηγίες για τη διαχείριση τυχόν θετικών ορολογικών ευρημάτων και τις πιθανές συνέπειες για τις εκτροφές. Παράλληλα, σε κοινή ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου, οι Ομοσπονδίες Αγροτικών Συλλόγων Άρτας και Πρέβεζας ζήτησαν άμεσο εμβολιασμό για την ευλογιά και τον αφθώδη πυρετό, ενίσχυση της βιοασφάλειας, πλήρεις αποζημιώσεις και χρηματοδότηση για την ανασύσταση των κοπαδιών. Οι οργανώσεις εκφράζουν επίσης αντίθεση σε μαζικές θανατώσεις που θα μπορούσαν να συνδεθούν μόνο με ορολογικά ευρήματα χωρίς άλλη τεκμηρίωση. Το πρόγραμμα ορολογικής επιτήρησης προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Οι αντιδράσεις και οι θεσμικές παρεμβάσεις για το πρόγραμμα δεν αποτελούν από μόνες τους ανακοίνωση νέας εστίας. Δεν αντικαθιστούμε την εθνική καταγραφή με μη συγκρίσιμους τοπικούς αριθμούς.

Τι πρέπει να γνωρίζουμε:

Η παρουσία μιας περιοχής σε καθεστώς αυξημένης επιτήρησης δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι έχει επιβεβαιωθεί κρούσμα μέσα στην ίδια περιοχή.

Οι ζώνες μπορούν να επεκτείνονται προληπτικά, όταν η επιδημιολογική κατάσταση γειτονικών Περιφερειακών Ενοτήτων το απαιτεί.

Πόσες εστίες και θανατώσεις έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα;

Στις 21 Αυγούστου 2026 το Τμήμα Λοιμωδών και Παρασιτικών Νοσημάτων του ΥΠΑΑΤ δημοσίευσε αναλυτική έκθεση για την εξέλιξη της επιζωοτίας.

Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη έκθεση, από την έναρξη της επιζωοτίας είχαν καταγραφεί συνολικά:

• 2.255 επιβεβαιωμένες εστίες ευλογιάς.
• 493.194 θανατωθέντα αιγοπρόβατα.

Στην ίδια έκθεση αναφέρεται ότι κατά την περίοδο Ιουλίου–18 Αυγούστου είχαν επιβεβαιωθεί 54 νέες εστίες, από τις οποίες 36 τον Ιούλιο και 18 τον Αύγουστο.

Το ΥΠΑΑΤ σημείωνε επίσης ότι, παρά τη βελτίωση της συνολικής εικόνας σε σχέση με το 2025, η εμφάνιση νέων εστιών συνεχιζόταν, γεγονός που υποδείκνυε συνεχιζόμενη κυκλοφορία του ιού.

Σημαντική διευκρίνιση για τα στατιστικά:

Οι 2.255 εστίες και οι 493.194 θανατώσεις αποτελούν επίσημο συγκεντρωτικό σημείο αναφοράς της 21ης Αυγούστου 2026.

Δεν αποτελούν τον συνολικό απολογισμό της 1ης Οκτωβρίου, καθώς ακολούθησαν επιβεβαιωμένες τοπικές εστίες.

Νεότερο σημείο αναφοράς – στοιχεία έως 9 Σεπτεμβρίου 2026:

Σε στοιχεία που παρουσίασε η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ στη Μόνιμη Επιτροπή για την Υγεία των Ζώων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις 17–18 Σεπτεμβρίου, η εικόνα έως τις 9/9/2026 αναφερόταν σε 2.271 εστίες και 495.918 θανατωθέντα αιγοπρόβατα.

Τα στοιχεία αυτά είναι νεότερα από τη συγκεντρωτική έκθεση της 21/08. Στη σελίδα τα κρατάμε ως ξεχωριστό νεότερο σημείο αναφοράς και δεν συγχέουμε διαφορετικές ημερομηνίες ή διαφορετικού τύπου δημοσιεύσεις.

Οι τελευταίες τοπικές εξελίξεις

Κατά τον Σεπτέμβριο και τις αρχές Οκτωβρίου η εικόνα παρέμεινε δυναμική. Στην Ήπειρο, η Πρέβεζα είχε ήδη φτάσει σε 18 εστίες και 1.011 θανατωθέντα ζώα, ενώ στη συνέχεια επιβεβαιώθηκαν τα πρώτα κρούσματα και στην Άρτα. Στις Σέρρες επιβεβαιώθηκε νέο κρούσμα στα Άνω Πορόια και στη Ροδόπη δημοσιεύθηκαν στοιχεία για τέσσερις νέες εστίες μέσα στην ίδια εβδομάδα. Παράλληλα, ξεκίνησε το νέο πρόγραμμα ορολογικής επιτήρησης. Οι αντιδράσεις στην Ηλεία συνεχίστηκαν και σε επίπεδο Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, ενώ οι Ομοσπονδίες Αγροτικών Συλλόγων Άρτας και Πρέβεζας ζήτησαν εμβολιασμό, αποζημιώσεις και χρηματοδότηση ανασύστασης των κοπαδιών.

Ημερομηνία	Περιοχή	Εξέλιξη
10/10/2026	Δυτική Ελλάδα	Νεότερη παρέμβαση για το πρόγραμμα ορολογικής επιτήρησης· ζητούνται σαφείς οδηγίες για θετικά ευρήματα και προστασία του ζωικού κεφαλαίου.
09/10/2026	Άρτα – Πρέβεζα	Κοινή παρέμβαση αγροτικών ομοσπονδιών: αίτημα για εμβολιασμό, βιοασφάλεια, πλήρεις αποζημιώσεις και ανασύσταση κοπαδιών.
09/10/2026	Ροδόπη	Δημοσίευση στοιχείων για 4 νέες εστίες σε Δαρμένη, Δειλινά, Άμφια και Νέδα – 623 ζώα σε θανάτωση.
08/10/2026	Ηλεία	Συγκέντρωση κτηνοτρόφων στον Πύργο για το πρόγραμμα ορολογικής επιτήρησης – όχι νέα εστία.
07/10/2026	Άνω Πορόια Σερρών	Επιβεβαιωμένο νέο κρούσμα σε δύο συστεγαζόμενες μονάδες με 223 πρόβατα.
07/10/2026	Διάσελλο Άρτας	Πρώτα επιβεβαιωμένα κρούσματα στην Π.Ε. Άρτας, σε δύο εκτροφές περίπου 130 και 30 προβάτων.
06/10/2026	Ήπειρος	Έναρξη ορολογικών ελέγχων: 153 εκτροφές στις τέσσερις Π.Ε., 15 ζώα ανά εκτροφή.
01/10/2026	Κρήτη	Ανακοινώθηκε παράταση προληπτικών μέτρων για 02–15/10, χωρίς ανακοίνωση τοπικής εστίας.
25/09/2026	Π.Ε. Ιωαννίνων	Αυξημένη προληπτική επιτήρηση λόγω της κατάστασης στην Πρέβεζα.
21/09/2026	Λιβαδιά Σιντικής	Επιβεβαιωμένη εστία.
18/09/2026	Φιλώτας Φλώρινας	Επιβεβαιωμένη εστία.
10/09/2026	Π.Ε. Πρέβεζας	18 επιβεβαιωμένες εστίες/εκτροφές και 1.011 θανατωθέντα ζώα.

Πρέβεζα: 18 εστίες και 1.011 θανατωθέντα ζώα

Η Πρέβεζα δεν βρίσκεται μόνο σε καθεστώς προληπτικής επιτήρησης. Σε επίσημη ενημέρωση της Περιφέρειας Ηπείρου στις 10 Σεπτεμβρίου 2026 ανακοινώθηκε ότι στην Ήπειρο είχαν καταγραφεί 18 εστίες/εκτροφές ευλογιάς, όλες στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας, και ότι είχαν θανατωθεί συνολικά 1.011 ζώα.

Η πρώτη εργαστηριακή επιβεβαίωση του καλοκαιριού είχε δημοσιοποιηθεί στις αρχές Ιουλίου, όταν επιβεβαιώθηκαν κρούσματα σε τρεις εκτροφές της Π.Ε. Πρέβεζας. Η Περιφέρεια Ηπείρου ανέφερε στη συνέχεια ότι η επιδημιολογική εικόνα επιβαρύνθηκε κυρίως μέσα στον Ιούλιο και τον Αύγουστο, οδηγώντας στο σύνολο των 18 εστιών που ανακοινώθηκε τον Σεπτέμβριο.

Σημαντικό για την Ήπειρο:

Η Πρέβεζα αποτελεί επιβεβαιωμένη περιοχή με εστίες ευλογιάς. Αντίθετα, η ανακοίνωση της 25/09 για τα Ιωάννινα αφορούσε αυξημένη επιτήρηση λόγω της επιδημιολογικής εικόνας στην Πρέβεζα και όχι επιβεβαιωμένο κρούσμα στην Π.Ε. Ιωαννίνων.

Κοινή παρέμβαση Άρτας και Πρέβεζας – 9 Οκτωβρίου 2026

Οι Ομοσπονδίες Αγροτικών Συλλόγων Άρτας και Πρέβεζας δημοσιοποίησαν κοινή παρέμβαση για την εξέλιξη της ευλογιάς και του αφθώδους πυρετού. Ζητούν άμεσο εμβολιασμό των αιγοπροβάτων, ενισχυμένα μέτρα βιοασφάλειας, πλήρεις αποζημιώσεις των πληγέντων και κρατική χρηματοδότηση για την ανασύσταση των κοπαδιών.

Στην ανακοίνωσή τους αναφέρουν ότι στην Πρέβεζα έχουν ήδη θανατωθεί περισσότερα από χίλια ζώα και ότι κρούσματα έχουν πλέον εμφανιστεί και στην Άρτα. Εκφράζουν επίσης αντίθεση στις μαζικές θανατώσεις και στους ορολογικούς ελέγχους όταν τα ευρήματα αντισωμάτων αντιμετωπίζονται χωρίς σαφή διαδικασία επιβεβαίωσης και διαχείρισης.

Ιωάννινα: αυξημένη επιτήρηση λόγω της κατάστασης στην Πρέβεζα

Στις 25 Σεπτεμβρίου 2026, η Υποδιεύθυνση Κτηνιατρικής της Περιφερειακής Ενότητας Ιωαννίνων ανακοίνωσε αυξημένο βαθμό επιτήρησης λόγω της επιδημιολογικής εικόνας στην Π.Ε. Πρέβεζας.

Η υπηρεσία διευκρίνισε ότι μέχρι την ημερομηνία της ανακοίνωσης δεν είχε επιβεβαιωθεί κρούσμα ευλογιάς στην Π.Ε. Ιωαννίνων.

Τι ισχύει για τις μετακινήσεις σύμφωνα με την ανακοίνωση

• Απαγορεύεται η μετακίνηση αιγοπροβάτων με σκοπό την αναπαραγωγή.
• Απαγορεύεται η μετακίνηση με σκοπό την πάχυνση.
• Για μετακίνηση προς σφαγή απαιτείται υποχρεωτική δειγματοληψία.
• Ο παραγωγός πρέπει να ενημερώνει την αρμόδια κτηνιατρική αρχή για τον αριθμό των ζώων και την ημερομηνία μετακίνησης.
• Η σχετική δήλωση πρέπει να πραγματοποιείται τουλάχιστον μία εβδομάδα πριν από την προγραμματισμένη μετακίνηση για σφαγή.

Προσοχή:

Τα συγκεκριμένα μέτρα ανακοινώθηκαν για προληπτικούς λόγους. Η ανακοίνωση της 25ης Σεπτεμβρίου δεν αποτελεί επιβεβαίωση κρούσματος στην Π.Ε. Ιωαννίνων.

Έναρξη ορολογικών ελέγχων στην Ήπειρο – 6 Οκτωβρίου 2026

Στις 6 Οκτωβρίου 2026 η ΕΡΤ Ιωαννίνων μετέδωσε ότι ξεκινούν στην Ήπειρο οι ορολογικοί έλεγχοι στο πλαίσιο του νέου προγράμματος επιτήρησης. Σύμφωνα με την ενημέρωση, θα ελεγχθούν 153 εκτροφές συνολικά στις τέσσερις Περιφερειακές Ενότητες της Ηπείρου και από κάθε εκτροφή θα λαμβάνονται δείγματα αίματος από 15 ζώα.

Η διαδικασία προβλέπεται να συνεχιστεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Θετικά ή αμφίβολα αποτελέσματα θα παραπέμπονται στο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς για περαιτέρω έλεγχο.

Σέρρες: νέα εστία στα Άνω Πορόια μετά τη Λιβαδιά Σιντικής

Στις 21 Σεπτεμβρίου 2026 είχε επιβεβαιωθεί νέα εστία ευλογιάς σε κτηνοτροφική εκμετάλλευση στη Λιβαδιά του Δήμου Σιντικής, στην Π.Ε. Σερρών.

Νεότερη εξέλιξη – Άνω Πορόια, 7 Οκτωβρίου 2026

Στις 7 Οκτωβρίου 2026 επιβεβαιώθηκε νέο κρούσμα ευλογιάς των αιγοπροβάτων στα Άνω Πορόια του Δήμου Σιντικής. Σύμφωνα με την ΕΡΤ Σερρών, το κρούσμα αφορά δύο συστεγαζόμενες μονάδες με συνολικά 223 πρόβατα. Ενεργοποιήθηκαν τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα θανάτωσης, υγειονομικής ταφής, καθαρισμού και απολύμανσης, καθώς και νέες ζώνες προστασίας και επιτήρησης γύρω από τη μολυσμένη εκτροφή.

Με βάση την ίδια τοπική καταγραφή της 7/10, στην Π.Ε. Σερρών είχαν καταγραφεί συνολικά 250 κρούσματα σε 198 εστίες και 42.494 θανατωθέντα ζώα. Οι αριθμοί αυτοί αποτελούν χρονολογημένη τοπική ενημέρωση και δεν υποκαθιστούν τα επίσημα εθνικά συγκεντρωτικά στοιχεία.

Οι ζώνες που οριοθετήθηκαν γύρω από τη Λιβαδιά

Μετά την επιβεβαίωση της εστίας, οριοθετήθηκαν απαγορευμένες ζώνες βάσει της σχετικής κτηνιατρικής απόφασης.

Ζώνη	Έκταση / περιοχές
Προστασίας	Ελάχιστη ακτίνα 5 km. Λιβαδιά, Κερκίνη, Μοναστηράκι, Σταυροδρόμι, Νεοχώρι Σιντικής και Μανδράκι.
Επιτήρησης	Ελάχιστη ακτίνα 20 km. Περιοχές των Δήμων Σιντικής, Ηράκλειας και Κιλκίς.
Περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη	Περιοχές που ορίζονται στη σχετική κτηνιατρική απόφαση, με βασικό χωρικό πλαίσιο την ακτίνα των 40 km.

Οι παραγωγοί της περιοχής πρέπει να ελέγχουν τις ισχύουσες αποφάσεις της αρμόδιας κτηνιατρικής υπηρεσίας, καθώς τα γεωγραφικά όρια και η διάρκεια εφαρμογής των περιορισμών μπορούν να τροποποιηθούν.

Ροδόπη: τέσσερις νέες εστίες μέσα σε μία εβδομάδα

Στις 9 Οκτωβρίου 2026 δημοσιεύθηκαν στοιχεία της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής Ροδόπης για τέσσερις νέες επιβεβαιωμένες εστίες ευλογιάς των αιγοπροβάτων μέσα στην ίδια εβδομάδα.

Περιοχή	Δήμος	Ζώα που οδηγήθηκαν σε θανάτωση
Δαρμένη	Αρριανών	156
Δειλινά	Αρριανών	186
Άμφια	Μαρωνείας–Σαπών	103
Νέδα	Αρριανών	178

Οι τέσσερις αυτές εστίες αντιστοιχούν σε 623 ζώα που οδηγήθηκαν σε θανάτωση. Οι αριθμοί αυτοί αποτελούν τοπική, χρονολογημένη ενημέρωση και δεν προστίθενται αυθαίρετα στο παλαιότερο εθνικό σύνολο.

Άρτα: πρώτα επιβεβαιωμένα κρούσματα στο Διάσελλο

Στις 7 Οκτωβρίου 2026 επιβεβαιώθηκαν κρούσματα ευλογιάς αιγοπροβάτων στο Διάσελλο του Δήμου Γεωργίου Καραϊσκάκη. Πρόκειται για τα πρώτα επιβεβαιωμένα κρούσματα που δημοσιοποιήθηκαν στην Περιφερειακή Ενότητα Άρτας. Σύμφωνα με την ενημέρωση της ΕΡΤ, αφορούν δύο εκτροφές, μία με περίπου 130 πρόβατα και μία με περίπου 30, με κλινικά συμπτώματα και εργαστηριακή επιβεβαίωση.

Μετά την επιβεβαίωση ορίστηκε ζώνη προστασίας 5 km και ζώνη επιτήρησης 20 km, ενώ ως περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη ορίστηκε ολόκληρη η Περιφερειακή Ενότητα Άρτας. Στις ζώνες εφαρμόζονται περιορισμοί στις μετακινήσεις αιγοπροβάτων και απαγορεύεται η βόσκηση. Επειδή οι ακριβείς όροι μπορούν να τροποποιούνται με νεότερες αποφάσεις, οι παραγωγοί πρέπει να επιβεβαιώνουν τα ισχύοντα μέτρα με την αρμόδια κτηνιατρική υπηρεσία.

Ηλεία: αντιδράσεις για το πρόγραμμα ορολογικών ελέγχων

Οι αντιδράσεις στην Ηλεία δεν ξεκίνησαν στις 8 Οκτωβρίου. Είχαν προηγηθεί συζητήσεις και κινητοποίηση κτηνοτρόφων για τον τρόπο εφαρμογής της ορολογικής επιτήρησης και κυρίως για το τι θα ακολουθεί σε περίπτωση θετικών ή αμφίβολων ευρημάτων.

Στις 8 Οκτωβρίου 2026 πραγματοποιήθηκε συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το Διοικητήριο της Περιφερειακής Ενότητας Ηλείας στον Πύργο. Αντικείμενο της κινητοποίησης ήταν το νέο πρόγραμμα ορολογικής επιτήρησης για την ευλογιά των αιγοπροβάτων.

Το πρόγραμμα εφαρμόζεται σε εννέα Περιφέρειες της ηπειρωτικής χώρας και προβλέπει δειγματοληψίες σε 153 εκμεταλλεύσεις ανά Περιφέρεια, με αιμοληψία από 15 ζώα ανά εκτροφή. Κατά προτεραιότητα επιλέγονται ζώα άνω του ενός έτους και ζώα με αλλοιώσεις που ενδέχεται να συνδέονται με προηγούμενη λοίμωξη. Παράλληλα προβλέπεται έλεγχος αντισωμάτων και για αφθώδη πυρετό και πανώλη των μικρών μηρυκαστικών.

Το πρόγραμμα προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Οι αντιδράσεις αφορούν τη διαδικασία των ελέγχων και τη διαχείριση τυχόν θετικών αποτελεσμάτων, όχι ανακοίνωση νέας εστίας στην Ηλεία.

Διευκρίνιση:

Η κινητοποίηση στην Ηλεία αποτελεί εξέλιξη σχετικά με το πρόγραμμα επιτήρησης και δεν αποτελεί επιβεβαίωση νέας εστίας ευλογιάς στην Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας.

Νεότερη παρέμβαση στη Δυτική Ελλάδα – 10 Οκτωβρίου 2026

Σε νεότερη δημοσίευση για τη Δυτική Ελλάδα αναφέρεται ότι η Περιφέρεια ζήτησε από το ΥΠΑΑΤ σαφείς απαντήσεις σχετικά με το πώς θα διαχειρίζονται οι κτηνιατρικές υπηρεσίες ένα θετικό ορολογικό αποτέλεσμα και αν μπορεί να ακολουθήσουν κυρώσεις ή θανατώσεις ζώων.

Σύμφωνα με την ίδια ενημέρωση, η θέση της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας υιοθετήθηκε και από την Ένωση Περιφερειών Ελλάδας (ΕΝΠΕ), με αίτημα να προστατευθεί το ζωικό κεφάλαιο και να υπάρξουν σαφείς επιστημονικές και διοικητικές οδηγίες πριν από οποιαδήποτε απόφαση που επηρεάζει υγιή ζώα.

Τι σημαίνει αυτό:

Η συζήτηση αφορά τη διαχείριση των αποτελεσμάτων της ορολογικής επιτήρησης. Δεν αποτελεί ανακοίνωση νέας εστίας στην Ηλεία, την Αχαΐα ή την Αιτωλοακαρνανία.

Φλώρινα: η εστία στον Φιλώτα

Στις 18 Σεπτεμβρίου 2026 η Υποδιεύθυνση Κτηνιατρικής Φλώρινας ανακοίνωσε επιβεβαιωμένη εστία ευλογιάς των προβάτων και αιγών σε εκτροφή στην Τοπική Κοινότητα Φιλώτα.

Για την προσβεβλημένη εκμετάλλευση προβλέφθηκε η επιτόπου θανάτωση των ζώων ευαίσθητων ειδών και η προβλεπόμενη υγειονομική διαχείριση των πτωμάτων.

Παράλληλα προβλέφθηκαν:

• καθαρισμός και απολύμανση εγκαταστάσεων,
• απολύμανση οχημάτων και εξοπλισμού,
• διαχείριση μολυσμένων ζωοτροφών και κόπρου,
• επιδημιολογική έρευνα,
• εφαρμογή μέτρων στις οριοθετημένες ζώνες.

Η αρχική οριοθέτηση των ζωνών στον Φιλώτα

Ζώνη	Περιοχή
Προστασίας	5 km – Φιλώτας, Λεβαία και Πελαργός.
Επιτήρησης	20 km – περιοχές Φλώρινας και όμορων Π.Ε. Κοζάνης και Πέλλας.
Περαιτέρω απαγορευμένη	Υπόλοιπη Περιφερειακή Ενότητα Φλώρινας, σύμφωνα με την αρχική απόφαση.

Διάρκεια μέτρων που προβλέφθηκε στην αρχική απόφαση:

Ζώνη Προστασίας: 45 ημέρες μετά τη θανάτωση και την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διαδικασιών καθαρισμού και απολύμανσης.
Ζώνη Επιτήρησης: 55 ημέρες.
Περαιτέρω Απαγορευμένη Ζώνη: τουλάχιστον 85 ημέρες.

Η ακριβής ισχύς των μέτρων εξαρτάται από τις εφαρμοστέες αποφάσεις και τυχόν νεότερες τροποποιήσεις.

Κρήτη: νέα παράταση των προληπτικών μέτρων έως 29 Οκτωβρίου 2026

Η Περιφέρεια Κρήτης ανακοίνωσε στις 15 Οκτωβρίου 2026 νέα παράταση των άμεσων προληπτικών μέτρων για την προστασία του ζωικού κεφαλαίου από την ευλογιά των αιγοπροβάτων.

Η νέα περίοδος εφαρμογής ισχύει από Παρασκευή 16 Οκτωβρίου έως και Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2026. Η απόφαση ελήφθη λόγω της αυξημένης επιδημιολογικής επιβάρυνσης στην ηπειρωτική Ελλάδα και της ανάγκης προληπτικής θωράκισης της κτηνοτροφίας της Κρήτης.

Η Περιφέρεια διευκρινίζει ότι πρόκειται για προληπτικά μέτρα και όχι για ανακοίνωση επιβεβαιωμένης εστίας ευλογιάς στο νησί.

Οι παραγωγοί πρέπει να επιβεβαιώνουν τις ειδικές προϋποθέσεις μετακινήσεων και τα ισχύοντα μέτρα με την αρμόδια κτηνιατρική υπηρεσία πριν από κάθε μετακίνηση.

Η εξέλιξη της ευλογιάς το καλοκαίρι του 2026

Οι εστίες του Σεπτεμβρίου αποτελούν συνέχεια της κυκλοφορίας του ιού που είχε ήδη καταγραφεί κατά τους προηγούμενους μήνες.

Σύμφωνα με την εγκύκλιο του ΥΠΑΑΤ της 31ης Ιουλίου 2026, κατά το διάστημα 8–29 Ιουλίου είχαν επιβεβαιωθεί 28 νέες εστίες.

Οι περιοχές στις οποίες είχαν καταγραφεί νέες εστίες περιλάμβαναν:

• Ανατολική Μακεδονία και Θράκη: Ροδόπη και Θάσο.
• Κεντρική Μακεδονία: Σέρρες.
• Δυτική Μακεδονία: Καστοριά.
• Θεσσαλία: Λάρισα και Καρδίτσα.
• Ήπειρος: Πρέβεζα.
• Δυτική Ελλάδα: Αιτωλοακαρνανία.
• Πελοπόννησος: Αρκαδία.

Η μεταγενέστερη έκθεση του ΥΠΑΑΤ, της 21ης Αυγούστου, επιβεβαίωσε ότι κατά τον Ιούλιο είχαν καταγραφεί συνολικά 36 νέες εστίες και μέχρι τις 18 Αυγούστου άλλες 18.

Πώς λειτουργούν οι απαγορευμένες ζώνες;

Η αντιμετώπιση της ευλογιάς περιλαμβάνει τη δημιουργία απαγορευμένων ζωνών γύρω από τις επιβεβαιωμένες εστίες.

Σύμφωνα με τις επίσημες διευκρινίσεις του ΥΠΑΑΤ, το βασικό χωρικό πλαίσιο περιλαμβάνει:

Ζώνη	Βασικό χωρικό πλαίσιο
Προστασίας	Έως 5 km από τη μολυσμένη εκτροφή.
Επιτήρησης	Περιοχή μεταξύ 5 και 20 km.
Περαιτέρω απαγορευμένη	Περιοχή μεταξύ 20 και 40 km, ή όπως ορίζεται στην εφαρμοστέα απόφαση.

Τα συγκεκριμένα όρια αποτελούν το βασικό πλαίσιο εφαρμογής των μέτρων. Τα τελικά γεωγραφικά όρια, οι κοινότητες που περιλαμβάνονται και η διάρκεια ισχύος καθορίζονται από τις σχετικές αποφάσεις και εγκυκλίους.

Στις 17 Σεπτεμβρίου 2026 εκδόθηκε η Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2026/2123 της Επιτροπής (δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ στις 22/09), με την οποία τροποποιήθηκε η απόφαση 2024/2207 για τα έκτακτα μέτρα στην Ελλάδα.

Για αυτό, μια προηγούμενη απόφαση δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως μοναδική πηγή πριν από οποιαδήποτε μετακίνηση ζώων. Η ενότητα αυτή περιγράφει το γενικό χωρικό πλαίσιο, όχι έναν ζωντανό χάρτη της ισχύουσας αδειοδότησης.

Οι ισχύουσες εγκύκλιοι συγκεντρώνονται στην επίσημη σελίδα του ΥΠΑΑΤ για τις ασθένειες αιγοπροβάτων .

Τι σημαίνουν τα μέτρα για τον κτηνοτρόφο;

Μια κτηνοτροφική εκμετάλλευση μπορεί να επηρεαστεί από τους περιορισμούς ακόμη και όταν δεν έχει εντοπιστεί κρούσμα στο κοπάδι της.

Θέμα	Τι πρέπει να γνωρίζει ο παραγωγός
Αναπαραγωγή	Μπορεί να ισχύει απαγόρευση μετακίνησης ζώων.
Πάχυνση	Ενδέχεται να απαγορεύεται η μεταφορά ζώων από μία εκμετάλλευση σε άλλη.
Σφαγή	Όπου προβλέπεται εξαίρεση, απαιτείται η σχετική διαδικασία έγκρισης και δειγματοληψίας.
Οχήματα / εξοπλισμός	Εφαρμόζονται αυξημένες απαιτήσεις καθαρισμού και απολύμανσης.
Εμπορία	Οι περιορισμοί ενδέχεται να επηρεάσουν τη διάθεση και μεταφορά των ζώων.
Επιτήρηση	Αυξημένοι κτηνιατρικοί έλεγχοι και παρακολούθηση εκτροφών.

Τι κάνω πριν μετακινήσω ζώα;

Ο παραγωγός πρέπει πρώτα να επικοινωνεί με την αρμόδια τοπική κτηνιατρική υπηρεσία και να ενημερώνεται για το καθεστώς στο οποίο υπάγεται η εκμετάλλευσή του.

Δεν πρέπει να θεωρεί ότι μια μετακίνηση επιτρέπεται απλώς επειδή έχει περάσει συγκεκριμένο χρονικό διάστημα από την επιβεβαίωση της τελευταίας εστίας.

Βιοασφάλεια: πώς προστατεύουμε το κοπάδι;

Η αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας παραμένει βασικό εργαλείο για τον περιορισμό της εξάπλωσης της ευλογιάς.

• Δεν μετακινούμε ζώα ή ζωοτροφές χωρίς την προβλεπόμενη άδεια και τον έλεγχο της κτηνιατρικής υπηρεσίας.
• Εφαρμόζουμε συστηματικό καθαρισμό και απολύμανση στις εισόδους της μονάδας, στα οχήματα και στον εξοπλισμό.
• Δεν μοιραζόμαστε εργαλεία ή εξοπλισμό με άλλες εκτροφές χωρίς την απαιτούμενη διαδικασία απολύμανσης.
• Περιορίζουμε τις άσκοπες επισκέψεις και την είσοδο οχημάτων στη μονάδα.
• Τηρούμε αρχείο επισκέψεων, απολυμάνσεων και μετακινήσεων.
• Παρακολουθούμε καθημερινά την κατάσταση της υγείας των ζώων.
• Σε περίπτωση ύποπτων συμπτωμάτων περιορίζουμε άμεσα τις κινήσεις και ενημερώνουμε την κτηνιατρική υπηρεσία.

Ύποπτο περιστατικό;

Η έγκαιρη ενημέρωση της αρμόδιας κτηνιατρικής υπηρεσίας είναι απαραίτητη. Δεν πραγματοποιούμε μετακινήσεις ζώων και δεν επιχειρούμε ανεξέλεγκτη διαχείριση του περιστατικού.

Για αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με τη νόσο, τα συμπτώματα και τους τρόπους μετάδοσης, διαβάστε τον ξεχωριστό οδηγό μας:

Ευλογιά αιγοπροβάτων: συμπτώματα, μετάδοση και αντιμετώπιση .

Η εξέλιξη της ευλογιάς από την αρχή της επιζωοτίας

Η επιζωοτία ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2024, με την πρώτη επιβεβαιωμένη εστία στον Έβρο. Ακολούθησε μεγάλη γεωγραφική επέκταση κατά τη διάρκεια του 2025.

Ο παρακάτω πίνακας διατηρεί τις διαδοχικές ιστορικές καταγραφές που περιλαμβάνονταν στην προηγούμενη έκδοση του άρθρου και προσθέτει τη νεότερη επαληθευμένη συγκεντρωτική έκθεση του Αυγούστου.

Ημερομηνία αναφοράς	Κρούσματα*	Εκτροφές*	Θανατώσεις
Τέλος Αυγούστου 2025	903	1.148	262.854
14/11/2025	1.702	2.135	417.365
15/01/2026	2.042	2.540	470.274
28/02/2026	2.113	2.620	481.359
29/03/2026	2.144	2.652	486.300
19/04/2026	2.152	2.660	486.666
24/05/2026	2.172	2.681	488.754
12/06/2026	2.179	2.690	489.307
21/08/2026	2.255 εστίες	—	493.194

* Οι παλαιότερες γραμμές διατηρούν την ορολογία των αντίστοιχων συγκεντρωτικών ενημερώσεων. Η έκθεση της 21/08/2026 αναφέρει ρητά επιβεβαιωμένες εστίες και θανατώσεις. Δεν χρησιμοποιείται ο αριθμός των εστιών ως υποκατάστατο διαφορετικού στατιστικού δείκτη.

Πώς διαβάζουμε τον πίνακα;

Τα ιστορικά σύνολα δεν περιγράφουν κατ' ανάγκη την κατάσταση που ισχύει κατά την ημέρα ανάγνωσης του άρθρου.

Κάθε αριθμός συνδέεται με συγκεκριμένη ημερομηνία αναφοράς και ανανεώνεται μόνο όταν υπάρχει επαρκώς τεκμηριωμένη νεότερη συγκεντρωτική καταγραφή.

Τι δείχνει συνολικά η πορεία της επιζωοτίας;

Η εξέλιξη της ευλογιάς δείχνει ότι η μείωση των νέων εστιών για ένα χρονικό διάστημα δεν συνεπάγεται απαραίτητα εξάλειψη της νόσου.

Τα στοιχεία της άνοιξης του 2026 είχαν καταγράψει σημαντική αποκλιμάκωση. Ωστόσο, κατά το καλοκαίρι εμφανίστηκαν νέες εστίες, ενώ τον Σεπτέμβριο επιβεβαιώθηκαν νέα περιστατικά σε διαφορετικές περιοχές.

Η γεωγραφική διασπορά και η ανάγκη διατήρησης των περιοριστικών μέτρων αναδεικνύουν τη σημασία της συνεχούς κτηνιατρικής επιτήρησης.

Πού ελέγχουμε τα ισχύοντα μέτρα;

Επειδή τα όρια των απαγορευμένων ζωνών και οι προϋποθέσεις μετακίνησης μπορούν να τροποποιούνται, ο παραγωγός πρέπει να χρησιμοποιεί την τελευταία επίσημη απόφαση και να επικοινωνεί με την αρμόδια κτηνιατρική αρχή.

Η παρούσα σελίδα παρακολουθεί την εξέλιξη της επιζωοτίας, αλλά δεν υποκαθιστά τις επίσημες κτηνιατρικές αποφάσεις.

Ιστορικό ενημερώσεων της σελίδας

Ημερομηνία	Εξέλιξη
12/10/2026	Προστέθηκαν η κοινή παρέμβαση των Ομοσπονδιών Αγροτικών Συλλόγων Άρτας και Πρέβεζας και η νεότερη εξέλιξη των αντιδράσεων στη Δυτική Ελλάδα για τους ορολογικούς ελέγχους. Η ενότητα «Νεότερες τοπικές εξελίξεις» αναδιατάχθηκε με ημερομηνία πρώτα και σειρά από τη νεότερη προς την παλαιότερη.
11/10/2026	Προσθήκη της επιδημιολογικής εικόνας της Πρέβεζας, της έναρξης ορολογικών ελέγχων στην Ήπειρο, των τεσσάρων νέων εστιών στη Ροδόπη, των στοιχείων της Άρτας και του νεότερου σημείου αναφοράς έως 09/09.
10/10/2026	Νεότερη παρέμβαση στη Δυτική Ελλάδα για τη διαχείριση θετικών ορολογικών ευρημάτων και αναφορά ότι η θέση υιοθετήθηκε και από την ΕΝΠΕ.
09/10/2026	Καταγραφή της κινητοποίησης στην Ηλεία, των τεσσάρων νέων εστιών στη Ροδόπη και της κοινής παρέμβασης αγροτικών οργανώσεων Άρτας και Πρέβεζας.
08/10/2026	Προσθήκη του νέου κρούσματος στα Άνω Πορόια Σιντικής και καταγραφή των πρώτων επιβεβαιωμένων κρουσμάτων στην Π.Ε. Άρτας.
03/10/2026	Ενσωμάτωση της παράτασης προληπτικών μέτρων στην Κρήτη, προσθήκη της ενωσιακής απόφασης 2026/2123 και επανέλεγχος των εθνικών αριθμών.
01/10/2026	Επικαιροποίηση των εθνικών στατιστικών με την έκθεση της 21ης Αυγούστου και σαφής διαχωρισμός επιβεβαιωμένων εστιών από προληπτικά μέτρα επιτήρησης.
27/09/2026	Προηγούμενη ενημέρωση της σελίδας.
25/09/2026	Ανακοίνωση προληπτικών περιορισμών μετακίνησης στην Π.Ε. Ιωαννίνων λόγω της κατάστασης στην Πρέβεζα.
21/09/2026	Επιβεβαίωση εστίας στη Λιβαδιά Σιντικής.
18/09/2026	Τροποποίηση των απαγορευμένων ζωνών και επιβεβαίωση εστίας στον Φιλώτα Φλώρινας.
10/09/2026	Περιφέρεια Ηπείρου: 18 εστίες/εκτροφές στην Π.Ε. Πρέβεζας και 1.011 θανατωθέντα ζώα.
21/08/2026	Εθνική επιδημιολογική έκθεση: 2.255 εστίες και 493.194 θανατώσεις.
31/07/2026	Εγκύκλιος ΥΠΑΑΤ για νέες εστίες και απαγορευμένες ζώνες.

Πηγές

• ΥΠΑΑΤ – Αντιμετώπιση της Ευλογιάς των Αιγοπροβάτων .
• ΥΠΑΑΤ – Επιδημιολογική Εξέλιξη της Ευλογιάς των Προβάτων και Αιγών, 21/08/2026 (PDF) .
• ΥΠΑΑΤ – Ασθένειες Αιγοπροβάτων: εγκύκλιοι και τροποποιήσεις απαγορευμένων ζωνών .
• Περιφέρεια Ηπείρου – Ανακοίνωση για τις μετακινήσεις αιγοπροβάτων στην Π.Ε. Ιωαννίνων, 25/09/2026 .
• Υποδιεύθυνση Κτηνιατρικής Φλώρινας – Ανακοινώσεις για την εστία στον Φιλώτα, Σεπτέμβριος 2026.
• Περιφερειακή Ενότητα Σερρών – Οριοθέτηση απαγορευμένων ζωνών στη Λιβαδιά Σιντικής, Σεπτέμβριος 2026.
• ΕΡΤ Σερρών – Ενημέρωση για την εξέλιξη της ευλογιάς στην Π.Ε. Σερρών, 21/09/2026.
• ΕΡΤ Σερρών – Νέο κρούσμα ευλογιάς στα Άνω Πορόια, 07/10/2026 .
• Δημοσιευμένες τοπικές ανακοινώσεις 07/10/2026 – Πρώτα επιβεβαιωμένα κρούσματα ευλογιάς στο Διάσελλο της Π.Ε. Άρτας και εφαρμογή ζωνών προστασίας και περιοριστικών μέτρων.
• ΕΡΤ – Διαμαρτυρία κτηνοτρόφων στον Πύργο Ηλείας για το πρόγραμμα ορολογικών ελέγχων, 08/10/2026 .
• Περιφέρεια Ηπείρου – 10/09/2026: 18 εστίες/εκτροφές στην Π.Ε. Πρέβεζας και 1.011 θανατωθέντα ζώα .
• ΕΡΤ Ιωαννίνων – Έναρξη ορολογικών ελέγχων στην Ήπειρο, 06/10/2026 .
• ΕΡΤ Ιωαννίνων – Πρώτα επιβεβαιωμένα κρούσματα στο Διάσελλο Άρτας, 07/10/2026 .
• ΑγροΤύπος – Νέες εστίες σε Ροδόπη και Άρτα, 09/10/2026 .
• in.gr – Στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη Μόνιμη Επιτροπή της Ε.Ε. για την κατάσταση έως 09/09/2026 .
• ΕΡΤ Ιωαννίνων – Κοινή παρέμβαση αγροτικών συλλόγων Άρτας και Πρέβεζας για μέτρα κατά της ευλογιάς, 09/10/2026 .
• PatraPress – Νεότερη παρέμβαση στη Δυτική Ελλάδα για τους ορολογικούς ελέγχους, 10/10/2026 .

Πρόσθετες πηγές της επικαιροποίησης 03/10/2026:

• Περιφέρεια Κρήτης – Δελτίο Τύπου 01/10/2026: παράταση των προληπτικών μέτρων από 02/10 έως 15/10/2026.
• Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2026/2123 της Επιτροπής, 17/09/2026 (ΕΕ L της 22/09/2026).

Τελευταία ενημέρωση: 12 Οκτωβρίου 2026.

Η σελίδα ελέγχεται καθημερινά και ενημερώνεται όταν υπάρχουν νέες επιβεβαιωμένες εστίες, επικαιροποιημένα εθνικά στατιστικά, τροποποιήσεις στις απαγορευμένες ζώνες, μεταβολές στα μέτρα ή σημαντικές θεσμικές παρεμβάσεις που επηρεάζουν άμεσα τους κτηνοτρόφους.

Read more »

Ασθένειες προβάτων: 18 σημαντικά νοσήματα, συμπτώματα, πρόληψη και στατιστικά στοιχεία

Ασθένειες προβάτων: συμπτώματα, ποσοστά θνητότητας, απώλειες και πρόληψη. Κάθε νόσημα παρουσιάζεται σε δική του πλήρη καρτέλα: δεν χρειάζεται να αναζητήσετε τα στοιχεία ζημιάς στο τέλος του άρθρου. Κάθε καρτέλα περιλαμβάνει και τις διαθέσιμες επιλογές αντιμετώπισης πέρα από τον εμβολιασμό· όλη η εξωτερική βιβλιογραφία βρίσκεται στο τέλος.

Ενημέρωση: 1 Οκτωβρίου 2026. Οι αριθμοί είναι χρονολογημένοι και έχουν συγκεκριμένο πληθυσμό αναφοράς. «Θνητότητα» (νεκρά / ασθενή), «ποσοστό θανάτων» σε πληθυσμό και «επίσημες θανατώσεις» δεν ταυτίζονται. Δεν κάνουμε διάγνωση από φωτογραφία ή μία ένδειξη· σε υποψία σοβαρής μεταδοτικής νόσου ενημερώνουμε άμεσα κτηνίατρο/αρμόδια υπηρεσία.

ΕΜΒΟΛΙΑ (έλεγχος 01/10/2026): όταν αναφέρεται εμπορικό εμβόλιο άλλης χώρας, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι διαθέτει ελληνική άδεια ή μπορεί να χορηγηθεί χωρίς κτηνίατρο. Πάντα ακολουθούμε την ισχύουσα Περίληψη Χαρακτηριστικών Προϊόντος (ΠΧΠ), τα προγράμματα των αρμόδιων αρχών και τις οδηγίες του υπεύθυνου κτηνιάτρου. Τα εμβόλια προλαμβάνουν/περιορίζουν νόσο· δεν θεραπεύουν ήδη άρρωστα ζώα.

Γρήγορη αναζήτηση με βάση τα συμπτώματα

Τι βλέπω;	Τι να διερευνηθεί;
Πυρετός με δερματικά οζίδια	Ευλογιά, άλλα λοιμώδη/δερματικά αίτια.
Πυρετός, στοματικές αλλοιώσεις, διάρροια	Πανώλη, άλλες σοβαρές λοιμώξεις.
Οίδημα κεφαλής, σιαλόρροια, χωλότητα	Καταρροϊκός πυρετός, διαφορική διάγνωση.
Απότομη μείωση γάλακτος	Μαστίτιδα, λοιμώδης αγαλαξία, μεταβολικά αίτια.
Ξαφνικός θάνατος	Εντεροτοξιναιμία, δηλητηρίαση, άλλες οξείες αιτίες.
Διάρροια αρνιών	Κοκκιδίωση, κρυπτοσπορίδια, λοιμώξεις και διατροφή.
Αδυνάτισμα	Παραφυματίωση, νηματώδη, Fasciola, άλλα αίτια.
Αποβολή	Χλαμυδίωση, τοξοπλάσμωση, βρουκέλλωση, άλλα αίτια.
Κλίση κεφαλής/κυκλικές κινήσεις	Λιστερίωση και άλλα νευρολογικά αίτια.
Πριν από τοκετό, ανορεξία/αδυναμία	Τοξιναιμία κύησης, υπασβεστιαιμία, άλλα αίτια.

Περιεχόμενα – απευθείας στις καρτέλες

• 1. Ευλογιά αιγοπροβάτων
• 2. Πανώλη μικρών μηρυκαστικών (PPR)
• 3. Καταρροϊκός πυρετός (Bluetongue)
• 4. Λοιμώδης αγαλαξία (Παρμάρα)
• 5. Λοιμώδες έκθυμα (Orf)
• 6. Εντεροτοξιναιμία
• 7. Κοκκιδίωση και νεογνικές διάρροιες
• 8. Παραφυματίωση (νόσος Johne)
• 9. Ηπατική διστομίαση (Fasciola hepatica)
• 10. Γαστρεντερικά νηματώδη
• 11. Χλαμυδίωση και λοιμώδεις αποβολές
• 12. Βρουκέλλωση (Μελιταίος πυρετός)
• 13. Μαστίτιδα (κλινική και υποκλινική)
• 14. Πνευμονίες
• 15. Λιστερίωση
• 16. Ποδοδερματίτιδα και χωλότητα
• 17. Μυϊκή δυστροφία – νόσος λευκού μυός
• 18. Τοξιναιμία κύησης
• Πηγές – συγκεντρωτική βιβλιογραφία

Α. Σοβαρά μεταδοτικά νοσήματα

1. Ευλογιά αιγοπροβάτων

Τι είναι: Σοβαρή ιογενής, υποχρεωτικώς δηλούμενη νόσος που μπορεί να επιφέρει μέτρα εκρίζωσης σε ολόκληρη τη μονάδα.

Συμπτώματα: Πυρετός, κατάπτωση, δερματικά οζίδια/βλατίδες, εκκρίσεις, δυσκολία αναπνοής.

Μετάδοση / παράγοντες κινδύνου: Επαφή με μολυσμένα ζώα και μεταφορά του ιού με εξοπλισμό, οχήματα ή άλλα μολυσμένα υλικά.

Πιθανές απώλειες: Θανάτωση ζώων στο πλαίσιο επίσημων μέτρων, διακοπή γάλακτος, περιορισμοί εμπορίου και κόστος ανασύστασης.

Στοιχεία, θνητότητα και οικονομική επίπτωση:
Ελλάδα – επίσημη έκθεση 21/08/2026: 2.255 εστίες και 493.194 θανατωθέντα αιγοπρόβατα. Οι θανατώσεις ΔΕΝ ισοδυναμούν με θανάτους από τον ιό. Δεν προκύπτει από τα δύο μεγέθη ποσοστό θνητότητας.

Εμβόλιο – τι ισχύει: Υπάρχουν εμβόλια κατά της ευλογιάς αιγοπροβάτων διεθνώς. Δεν αποτελούν εμβόλια που ο κτηνοτρόφος προμηθεύεται και εφαρμόζει μόνος του. Ενδεχόμενη χρήση στην ΕΕ γίνεται αποκλειστικά στο πλαίσιο απόφασης/σχεδίου των αρμόδιων αρχών και των ειδικών όρων του κανονισμού 2023/361. Το ισχύον ελληνικό πρόγραμμα πρέπει να ελέγχεται πριν από οποιαδήποτε διατύπωση ότι πραγματοποιείται εμβολιασμός.

Αντιμετώπιση – τι μπορεί να γίνει: Επείγουσα υποψία: δεν υπάρχει ειδικό εγκεκριμένο αντιικό σχήμα που να υποκαθιστά τα επίσημα μέτρα εκρίζωσης. Αποφεύγονται μετακινήσεις ζώων, επισκέπτες και διακίνηση εξοπλισμού. Ενημερώνεται αμέσως η αρμόδια κτηνιατρική αρχή για δειγματοληψία, ιχνηλάτηση και εφαρμογή του επίσημου σχεδίου (περιορισμοί, θανατώσεις όπου επιβάλλονται, ασφαλής διαχείριση υλικών, καθαρισμός και απολύμανση). Δεν επιχειρείται ανεπίσημη κατ’ οίκον «θεραπεία» ή εμβολιασμός.

Σημαντική διευκρίνιση: Η διαχείριση καθορίζεται από το καθεστώς νόσου κατηγορίας Α της ΕΕ.

Πρόληψη: Αυστηρή βιοασφάλεια, τήρηση ζωνών/περιορισμών και οδηγιών των αρχών.

Μεταδίδεται στον άνθρωπο; Δεν θεωρείται ζωονόσος.

Για την επικαιροποιημένη εικόνα: ειδική σελίδα ευλογιάς.

2. Πανώλη μικρών μηρυκαστικών (PPR)

Τι είναι: Ιδιαίτερα μεταδοτική ιογενής νόσος προβάτων και αιγών.

Συμπτώματα: Υψηλός πυρετός, στοματικές αλλοιώσεις, οφθαλμικά/ρινικά εκκρίματα, διάρροια και αναπνευστική δυσχέρεια.

Μετάδοση / παράγοντες κινδύνου: Στενή επαφή ευπαθών και μολυσμένων ζώων και εκκρίσεις.

Πιθανές απώλειες: Μεγάλη απώλεια ζώων, πτώση παραγωγής, περιορισμοί στο εμπόριο και δαπάνες διαχείρισης.

Στοιχεία, θνητότητα και οικονομική επίπτωση: Σε ανοσολογικά ευπαθείς πληθυσμούς η νοσηρότητα μπορεί να προσεγγίσει το 100% και η θνησιμότητα μπορεί να είναι πολύ υψηλή (συχνά αναφέρονται έως 80% σε βαριές εξάρσεις). Οι τιμές αυτές δεν είναι δείκτες της Ελλάδας. WOAH: εκτιμώμενες παγκόσμιες οικονομικές απώλειες έως 2,1 δισ. δολάρια ανά έτος.

Εμβόλιο – τι ισχύει: Υπάρχουν αποτελεσματικά ζωντανά εξασθενημένα εμβόλια PPR διεθνώς. Στην ΕΕ ο εμβολιασμός δεν αποτελεί ελεύθερη πρακτική της εκτροφής· ενδεχόμενος έκτακτος εμβολιασμός προϋποθέτει επίσημο σχέδιο βάσει του κανονισμού 2023/361. Η Ελλάδα ανέκτησε, σύμφωνα με το ΥΠΑΑΤ, το επίσημο καθεστώς απαλλαγής από PPR με ισχύ από 18/08/2026. Δεν παρουσιάζουμε συνεπώς το εμβόλιο ως συνήθη οδηγία εμβολιασμού ελληνικού κοπαδιού.

Αντιμετώπιση – τι μπορεί να γίνει: Δεν υπάρχει ειδική αντιική θεραπεία. Σε περιοχές όπου το θεσμικό πλαίσιο το επιτρέπει, ο κτηνίατρος μπορεί να προσφέρει υποστηρικτική φροντίδα (υγρά/ηλεκτρολύτες, εύληπτη τροφή και αντιμετώπιση δευτερογενών επιπλοκών). Σε χώρα ή ζώνη με επίσημο καθεστώς απαλλαγής προέχουν η άμεση αναφορά, η απαγόρευση μετακινήσεων και η εφαρμογή των μέτρων της αρχής· δεν εφαρμόζουμε μόνοι μας θεραπευτικό ή εμβολιακό πρόγραμμα.

Σημαντική διευκρίνιση: Η υποστηρικτική αγωγή δεν εξουδετερώνει τον ιό και δεν αντικαθιστά την υποχρεωτική διαχείριση.

Πρόληψη: Βιοασφάλεια, έλεγχος μετακινήσεων και επίσημη επιτήρηση.

Μεταδίδεται στον άνθρωπο; Δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο.

3. Καταρροϊκός πυρετός (Bluetongue)

Τι είναι: Ιογενής νόσος που μεταδίδεται με σκνίπες Culicoides και όχι κατά κανόνα με απλή άμεση επαφή.

Συμπτώματα: Πυρετός, σιαλόρροια, στοματικές αλλοιώσεις, οίδημα, χωλότητα, απώλεια βάρους.

Μετάδοση / παράγοντες κινδύνου: Δραστηριότητα μολυσμένων εντόμων· η σοβαρότητα διαφέρει ανά ορότυπο, φυλή και ανοσία.

Πιθανές απώλειες: Θάνατοι, απώλεια βάρους/γάλακτος, διαταραχή ανάπτυξης ερίου, αναπαραγωγικές απώλειες και εμπορικοί περιορισμοί.

Στοιχεία, θνητότητα και οικονομική επίπτωση:
WOAH: στους ευπαθείς πληθυσμούς νοσηρότητα έως 100%, θνησιμότητα συνήθως 2–30%, αλλά έως 70% σε ορισμένες σοβαρές συνθήκες. Είναι διεθνή εύρη, όχι ελληνικός μέσος όρος.

Εμβόλιο – τι ισχύει: Υπάρχουν εμβόλια κατά του καταρροϊκού πυρετού. Η επιλογή πρέπει να ταιριάζει με τον ορότυπο που κυκλοφορεί και με την άδεια/οδηγίες του συγκεκριμένου προϊόντος· ένα εμβόλιο για έναν ορότυπο δεν προστατεύει αυτομάτως έναντι όλων των άλλων. Η εφαρμογή συντονίζεται με τον κτηνίατρο και τις εκάστοτε οδηγίες των αρμόδιων αρχών.

Αντιμετώπιση – τι μπορεί να γίνει: Δεν υπάρχει ειδικό αντιικό. Ο κτηνίατρος οργανώνει υποστηρικτική αγωγή: ήσυχο περιβάλλον, μαλακή εύπεπτη τροφή όταν υπάρχουν στοματικές βλάβες, καλή ενυδάτωση, ανακούφιση πόνου/φλεγμονής όταν ενδείκνυται και φροντίδα τυχόν δευτερογενών λοιμώξεων. Παράλληλα εξετάζονται προστασία από Culicoides, διαγνωστικός έλεγχος και περιορισμοί μετακίνησης.

Σημαντική διευκρίνιση: Δεν υπάρχει εγγυημένη ειδική θεραπεία· η υποστήριξη μπορεί να περιορίσει επιπλοκές.

Πρόληψη: Έλεγχος διαβιβαστών, επιτήρηση, κατάλληλος εμβολιασμός όπου προβλέπεται και σύμφωνα με τον ορότυπο.

Μεταδίδεται στον άνθρωπο; Δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο.

4. Λοιμώδης αγαλαξία (Παρμάρα)

Τι είναι: Συχνά συνδέεται με Mycoplasma agalactiae και επηρεάζει άμεσα γαλακτοπαραγωγικά κοπάδια.

Συμπτώματα: Μαστίτιδα, απότομη μείωση/διακοπή γάλακτος, αρθρίτιδα, οφθαλμικές αλλοιώσεις.

Μετάδοση / παράγοντες κινδύνου: Εισαγωγή μολυσμένων ζώων και επαφή με μολυσμένες εκκρίσεις, ιδιαίτερα στο περιβάλλον άμελξης.

Πιθανές απώλειες: Μόνιμη υποβάθμιση λειτουργίας μαστού, λιγότερο γάλα, απομάκρυνση παραγωγικών ζώων.

Στοιχεία, θνητότητα και οικονομική επίπτωση:
Δεν διαθέτουμε αξιόπιστο ενιαίο σημερινό ποσοστό θνητότητας ή απώλειας γάλακτος για τις ελληνικές εκτροφές. Η κλινική εικόνα και οι απώλειες διαφέρουν σημαντικά μεταξύ επιζωοτιών.

Εμβόλιο – τι ισχύει: Ναι. Υπάρχουν εμπορικά αδρανοποιημένα εμβόλια κατά του Mycoplasma agalactiae και συνδυασμένα προϊόντα για ορισμένα άλλα μυκοπλάσματα. Η αποτελεσματικότητα είναι μεταβλητή και δεν εξασφαλίζεται πλήρης διακοπή της μετάδοσης. Τα ζωντανά εμβόλια που χρησιμοποιούνται σε ορισμένες χώρες δεν πρέπει να θεωρούνται αυτομάτως επιτρεπόμενα στην ΕΕ. Το συγκεκριμένο σκεύασμα και το σχήμα επιλέγονται με κτηνίατρο. Σύμφωνα με το Merck Veterinary Manual, ο εμβολιασμός κατά τη διάρκεια ενεργής κλινικής έξαρσης δεν συνιστάται, επειδή μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα.

Αντιμετώπιση – τι μπορεί να γίνει: Απαιτείται εργαστηριακή επιβεβαίωση (PCR ή καλλιέργεια) και, όπου εφικτό, έλεγχος ευαισθησίας. Ο κτηνίατρος μπορεί να επιλέξει κατάλληλη αντιμικροβιακή αγωγή για περιορισμό της κλινικής έξαρσης, μαζί με υποστηρικτική αντιμετώπιση μαστίτιδας/αρθρίτιδας. Ωστόσο η αγωγή δεν εξασφαλίζει βακτηριολογική ίαση: ζώα μπορεί να παραμείνουν φορείς. Χρειάζονται διαχωρισμός ύποπτων/θετικών, έλεγχος γάλακτος και, σε επίμονη λοίμωξη, αξιολόγηση απομάκρυνσης μολυσμένων ζώων.

Σημαντική διευκρίνιση: Τα μυκοπλάσματα δεν έχουν κυτταρικό τοίχωμα: οι πενικιλίνες από μόνες τους δεν αποτελούν κατάλληλη αγωγή έναντι Mycoplasma agalactiae.

Πρόληψη: Υγιεινή άμελξης, έλεγχος νέων ζώων και εμβολιασμός όπου κρίνεται κατάλληλος.

Μεταδίδεται στον άνθρωπο; Δεν χαρακτηρίζεται συνήθης ζωονόσος.

5. Λοιμώδες έκθυμα (Orf)

Τι είναι: Ιογενής δερματοπάθεια, ιδιαίτερα σημαντική σε αρνιά και σε θηλές προβατίνων.

Συμπτώματα: Εφελκίδες, βλάβες στα χείλη/στόμα ή στις θηλές, δυσκολία θηλασμού.

Μετάδοση / παράγοντες κινδύνου: Άμεση επαφή με βλάβες ή μολυσμένα αντικείμενα, ειδικά από εκδορές του δέρματος.

Πιθανές απώλειες: Ανεπαρκής θηλασμός, καθυστέρηση ανάπτυξης, δευτερογενείς λοιμώξεις και δυσκολία άμελξης.

Στοιχεία, θνητότητα και οικονομική επίπτωση:
Σε μη επιπλεγμένες περιπτώσεις η θνητότητα είναι γενικά χαμηλή, αλλά δεν υπάρχει ένα καθολικό αξιόπιστο ποσοστό για όλες τις εκτροφές. Οι επιπλοκές στα μικρά αρνιά αλλάζουν τον κίνδυνο.

Εμβόλιο – τι ισχύει: Ναι, υπάρχουν ζωντανά εμβόλια για το λοιμώδες έκθυμα, κυρίως ως εργαλείο σε εκτροφές όπου η νόσος ήδη ενδημεί. Επειδή περιέχουν ζωντανό ιό και μπορούν να προκαλέσουν βλάβες ή να διασπείρουν τον ιό, δεν εφαρμόζονται αυθαίρετα σε κοπάδι χωρίς ιστορικό νόσου. Η διαθεσιμότητα και το κατάλληλο σχήμα στην Ελλάδα χρειάζονται κτηνιατρικό έλεγχο.

Αντιμετώπιση – τι μπορεί να γίνει: Δεν υπάρχει ειδικό αντιικό. Προέχει να μπορεί το αρνί να θηλάζει ή να τραφεί με ασφάλεια: διαχωρισμός και υποστήριξη έντονα προσβεβλημένων ζώων, φροντίδα βλαβών σύμφωνα με κτηνιατρική οδηγία, αντιμετώπιση δευτερογενών βακτηριακών λοιμώξεων μόνο όταν τεκμηριώνονται, και έλεγχος μυίασης όπου χρειάζεται. Αποφεύγουμε αυθαίρετη αφαίρεση εφελκίδων· οι χειριστές φορούν γάντια.

Σημαντική διευκρίνιση: Το εμβόλιο είναι εργαλείο διαχείρισης συγκεκριμένων εκτροφών, όχι θεραπεία του ήδη άρρωστου ζώου.

Πρόληψη: Καθαριότητα, περιορισμός διασποράς· εμβολιασμός μόνο ύστερα από κτηνιατρική εκτίμηση.

Μεταδίδεται στον άνθρωπο; Ναι, μπορεί να μεταδοθεί στον άνθρωπο.

Β. Πεπτικό σύστημα και παρασιτώσεις

6. Εντεροτοξιναιμία

Τι είναι: Ταχύτατα εξελισσόμενη νόσος σχετική με το Clostridium perfringens και τις τοξίνες του.

Συμπτώματα: Συχνά αιφνίδιος θάνατος χωρίς εμφανή προηγούμενα σημεία· ενδεχομένως κοιλιακά, νευρολογικά ή διαρροϊκά συμπτώματα.

Μετάδοση / παράγοντες κινδύνου: Παράγοντες κινδύνου είναι οι απότομες αλλαγές σιτηρεσίου και οι συνθήκες που ευνοούν την παραγωγή τοξινών.

Πιθανές απώλειες: Αιφνίδια απώλεια αρνιών/ενηλίκων, επενδυμένου κόστους πάχυνσης και αναμενόμενων εσόδων.

Στοιχεία, θνητότητα και οικονομική επίπτωση:
Μπορεί να είναι θανατηφόρα πριν γίνει αντιληπτή· δεν υπάρχει ενιαίο τεκμηριωμένο ποσοστό θνητότητας που να ισχύει για όλες τις ελληνικές μονάδες.

Εμβόλιο – τι ισχύει: Ναι. Υπάρχουν ευρέως χρησιμοποιούμενα αδρανοποιημένα κλωστηριδιακά εμβόλια/τοξοειδή, που καλύπτουν μεταξύ άλλων Clostridium perfringens τύπους C και D, ανάλογα με το προϊόν. Απαιτείται σωστό αρχικό σχήμα και αναμνηστικός εμβολιασμός βάσει ΠΧΠ· ο εμβολιασμός των προβατίνων πριν τον τοκετό συμβάλλει στην παθητική προστασία μέσω πρωτογάλακτος. Μία μόνο αρχική δόση δεν πρέπει να θεωρείται επαρκής.

Αντιμετώπιση – τι μπορεί να γίνει: Επείγουσα εκτίμηση ακόμη και όταν εμφανίζεται μόνο ένας αιφνίδιος θάνατος. Ο κτηνίατρος μπορεί, όταν διαγνωστεί έγκαιρα συγκεκριμένη μορφή, να εξετάσει κατάλληλη αντιτοξίνη εφόσον είναι διαθέσιμη, εντατική υποστηρικτική αγωγή και αντιμετώπιση επιπλοκών· σε βαριές ταχέως εξελισσόμενες περιπτώσεις η πρόγνωση παραμένει δυσμενής. Ελέγχεται το σιτηρέσιο όλου του κοπαδιού, αποφεύγονται απότομες αυξήσεις συμπυκνωμένων ζωοτροφών και επανεξετάζεται η εμβολιακή κάλυψη.

Σημαντική διευκρίνιση: Η θεραπεία δεν υποκαθιστά την πρόληψη, ούτε μπορεί να «αντιστρέψει» πάντα ήδη εγκατεστημένη τοξινική βλάβη.

Πρόληψη: Πρόγραμμα εμβολιασμού και σταδιακές αλλαγές στη διατροφή.

Μεταδίδεται στον άνθρωπο; Δεν ταξινομείται εδώ ως συνήθης ζωονόσος.

7. Κοκκιδίωση και νεογνικές διάρροιες

Τι είναι: Το διαρροϊκό σύνδρομο δεν είναι μία ασθένεια: κοκκίδια, κρυπτοσπορίδια, βακτήρια και διατροφικοί παράγοντες χρειάζονται διαφορετική διερεύνηση.

Συμπτώματα: Διάρροια, αφυδάτωση, αδυναμία, μειωμένη πρόσληψη γάλακτος και αργή ανάπτυξη.

Μετάδοση / παράγοντες κινδύνου: Μολυσμένοι χώροι τοκετού, συνωστισμός, κακή υγιεινή, ανεπαρκές πρωτόγαλα (ανάλογα με το αίτιο).

Πιθανές απώλειες: Νεογνικοί θάνατοι, μειωμένος ρυθμός ανάπτυξης, αυξημένη εργασία φροντίδας και κόστος.

Στοιχεία, θνητότητα και οικονομική επίπτωση:
Η θνητότητα εξαρτάται από το συγκεκριμένο παθογόνο, την ηλικία και την αφυδάτωση. Δεν είναι επιστημονικά ορθό να αποδώσουμε ένα κοινό ποσοστό σε όλες τις διάρροιες.

Εμβόλιο – τι ισχύει: Για την κοκκιδίωση των προβάτων (Eimeria) δεν διατίθεται καθιερωμένο εμπορικό εμβόλιο, σύμφωνα με το Merck. Ο όρος «νεογνικές διάρροιες» περιλαμβάνει διαφορετικά αίτια· η ύπαρξη εμβολίου για ένα συγκεκριμένο βακτήριο σε κάποια χώρα ή άλλο είδος ζώου δεν σημαίνει ότι υπάρχει ενιαίο εμβόλιο που προλαμβάνει όλες τις διάρροιες αρνιών. Πρωτόγαλα, υγιεινή και αιτιολογική διάγνωση είναι οι βασικές πρακτικές.

Αντιμετώπιση – τι μπορεί να γίνει: Πρώτα εξετάζονται ηλικία, ενυδάτωση, κόπρανα και πιθανά αίτια: η κοκκιδίωση και η κρυπτοσποριδίωση δεν είναι η ίδια νόσος. Για τεκμηριωμένη κοκκιδίωση ο κτηνίατρος μπορεί να επιλέξει κατάλληλο αντικοκκιδιακό σκεύασμα (π.χ. όπου επιτρέπεται δραστική ουσία όπως δικλαζουρίλη ή τολτραζουρίλη), ενώ η κρυπτοσποριδίωση αντιμετωπίζεται κυρίως με ενυδάτωση, θρεπτική υποστήριξη, υγιεινή και εκτίμηση των εγκεκριμένων επιλογών. Στα βαριά περιστατικά απαιτούνται ηλεκτρολύτες/υγρά. Η φαρμακευτική αγωγή χορηγείται ατομικά με κτηνιατρική οδηγία: δεν αρκεί να τοποθετηθεί στο νερό ή στην τροφή, επειδή τα άρρωστα αρνιά συχνά καταναλώνουν λιγότερα και ενδέχεται να μη λάβουν την αναγκαία ποσότητα. Μεταφέρονται τα ζώα σε καθαρό στεγνό χώρο, μειώνεται ο συνωστισμός και προστατεύονται οι υγιείς ομάδες.

Σημαντική διευκρίνιση: Δεν δίνουμε γενικευμένη «προληπτική αντιβίωση» για κάθε διάρροια· χρειάζεται αιτιολογική διάγνωση.

Πρόληψη: Έγκαιρο επαρκές πρωτόγαλα, στεγνοί καθαροί χώροι, μείωση συνωστισμού.

Μεταδίδεται στον άνθρωπο; Ορισμένα αίτια, π.χ. κρυπτοσπορίδια, μπορούν να είναι ζωονοσογόνα.

8. Παραφυματίωση (νόσος Johne)

Τι είναι: Χρόνια λοίμωξη με Mycobacterium avium subsp. paratuberculosis.

Συμπτώματα: Σταδιακό αδυνάτισμα και μείωση σωματικής κατάστασης· η διάρροια δεν είναι υποχρεωτικό γνώρισμα στα πρόβατα.

Μετάδοση / παράγοντες κινδύνου: Κυρίως κοπρανοστοματική μετάδοση· υψηλός κίνδυνος όταν εκτίθενται μικρά ζώα σε μολυσμένο περιβάλλον.

Πιθανές απώλειες: Μειωμένη απόδοση για μεγάλο διάστημα, πρόωρη απομάκρυνση και διατήρηση λοίμωξης στην εκτροφή.

Στοιχεία, θνητότητα και οικονομική επίπτωση: Χρόνια απώλεια παραγωγικότητας, πρόωρη απομάκρυνση ζώων. Σε αυστραλιανή επιτόπια μελέτη σε τρεις εκτροφές (1999–2004), όπου η ετήσια θνησιμότητα λόγω νόσου πριν τη δοκιμή ήταν 5–15%, ο εμβολιασμός Gudair συνδέθηκε με περίπου 90% μείωση των θανάτων από παραφυματίωση έναντι μη εμβολιασμένων. Αποτελέσματα μελέτης, όχι εγγυημένη προστασία ή ελληνική επίπτωση.

Εμβόλιο – τι ισχύει: Ναι – Gudair® (αδρανοποιημένο εμβόλιο κατά της παραφυματίωσης). Η ελληνική Περίληψη Χαρακτηριστικών συνιστά εμβολιασμό ζώων αντικατάστασης ηλικίας 2–3 εβδομάδων έως 6 μηνών, με εμβολιασμό άπαξ στο προβλεπόμενο σχήμα. Η ίδια ΠΧΠ ορίζει χρήση μόνο σε μολυσμένα κοπάδια. Μειώνει την εμφάνιση κλινικής νόσου και την αποβολή του παθογόνου, δεν εγγυάται αποστείρωση της λοίμωξης. Προσοχή σε αντιδράσεις στο σημείο ένεσης, τυχαία αυτοένεση και πιθανή παρεμβολή σε ανοσολογικές εξετάσεις.

Αντιμετώπιση – τι μπορεί να γίνει: Δεν υπάρχει αξιόπιστη φαρμακευτική αγωγή εκρίζωσης της λοίμωξης από ήδη μολυσμένο ζώο. Το σχέδιο ελέγχου σε επίπεδο εκτροφής περιλαμβάνει συνδυασμό ELISA/PCR ή άλλων εξετάσεων κατά την κρίση του κτηνιάτρου, επισήμανση και διαχείριση θετικών ζώων, περιορισμό έκθεσης αρνιών σε μολυσμένα κόπρανα, καθαρούς χώρους τοκετού, αποφυγή εισαγωγής άγνωστου ζωικού κεφαλαίου και εμβολιασμό Gudair όπου επιτρέπεται/ενδείκνυται. Η θρεπτική υποστήριξη δεν θεραπεύει τη λοίμωξη.

Σημαντική διευκρίνιση: Ο εμβολιασμός μειώνει νόσο/αποβολή μικροβίου, δεν καθιστά το κοπάδι αυτομάτως απαλλαγμένο.

Πρόληψη: Έλεγχος μολυσμένων ζώων και υγιεινή, ιδιαίτερα στους χώρους νεογέννητων.

Μεταδίδεται στον άνθρωπο; Η σύνδεση του συγκεκριμένου παθογόνου με ανθρώπινη νόσο παραμένει αντικείμενο επιστημονικής έρευνας.

9. Ηπατική διστομίαση (Fasciola hepatica)

Τι είναι: Παρασίτωση του ήπατος που συνδέεται με περιβάλλον και βοσκοτόπους όπου ολοκληρώνεται ο κύκλος ζωής του παρασίτου.

Συμπτώματα: Αναιμία, απίσχνανση, οίδημα κάτω από τη γνάθο, κατάπτωση· σε οξεία μορφή αιφνίδιοι θάνατοι.

Μετάδοση / παράγοντες κινδύνου: Πρόσληψη μολυσματικών μορφών από βοσκοτόπους· συμμετοχή ενδιάμεσου ξενιστή.

Πιθανές απώλειες: Μείωση γάλακτος, ανάπτυξης και σωματικής κατάστασης· ενίοτε θάνατοι/ηπατικές αλλοιώσεις.

Στοιχεία, θνητότητα και οικονομική επίπτωση:
Η οξεία μορφή μπορεί να επιφέρει σημαντική θνητότητα, αλλά δεν υπάρχει γενικεύσιμο ποσοστό χωρίς γεωγραφία, έκταση παρασίτωσης και τύπο μελέτης. Οι εκτιμήσεις για γαστρεντερικά νηματώδη ΔΕΝ εφαρμόζονται αυτομάτως στη Fasciola.

Εμβόλιο – τι ισχύει: Δεν υπάρχει έως σήμερα καθιερωμένο εμπορικό εμβόλιο κατά της Fasciola hepatica. Ερευνητικά υποψήφια εμβόλια έχουν δοκιμαστεί, χωρίς να αποτελούν διαθέσιμη λύση ρουτίνας για τον παραγωγό. Η πρόληψη βασίζεται στη διαχείριση βοσκοτόπων, τον προσδιορισμό κινδύνου και στοχευμένη κτηνιατρική αντιπαρασιτική αγωγή.

Αντιμετώπιση – τι μπορεί να γίνει: Μετά από κτηνιατρική εκτίμηση της επιδημιολογίας, της ηλικίας του παρασίτου και, όπου ενδείκνυται, εξετάσεις κοπράνων/ορολογικό ή άλλο έλεγχο, χορηγείται κατάλληλο εγκεκριμένο διστομοκτόνο για τα στάδια που χρειάζεται να καλυφθούν. Δεν είναι όλα τα αντιπαρασιτικά αποτελεσματικά έναντι όλων των σταδίων της Fasciola και αναφέρεται ανθεκτικότητα σε ορισμένες δραστικές. Στην οξεία διστομίαση απαιτείται κάλυψη των πολύ νεαρών ανώριμων παρασίτων: το NADIS επισημαίνει την τρικλαβενδαζόλη ως επιλογή που μπορεί να καλύψει αυτά τα στάδια, εφόσον είναι κατάλληλη, εγκεκριμένη και αποτελεσματική για την εκτροφή. Για χρόνια νόσο ή στρατηγική αγωγή προτιμάται κατά περίπτωση άλλη κατάλληλη δραστική ώστε να προστατεύεται η αποτελεσματικότητα της τρικλαβενδαζόλης. Συνδυάζονται ο έλεγχος των υγρών βοσκοτόπων, η αποφυγή περιοχών υψηλού κινδύνου όπου είναι εφικτό και ο επανέλεγχος της αποτελεσματικότητας.

Σημαντική διευκρίνιση: Σε οξεία σοβαρή μορφή με αναιμία απαιτείται άμεση υποστηρικτική κτηνιατρική φροντίδα.

Πρόληψη: Διαχείριση βοσκοτόπων και έλεγχος παρασιτικού φορτίου.

Μεταδίδεται στον άνθρωπο; Ναι, η φασιολίαση είναι δυνητική ζωονόσος, με διαφορετικές οδούς έκθεσης στον άνθρωπο.

10. Γαστρεντερικά νηματώδη

Τι είναι: Συχνές παρασιτώσεις που ενδέχεται να μειώνουν την παραγωγή χωρίς προφανείς μαζικούς θανάτους.

Συμπτώματα: Αδυνάτισμα, μειωμένη ανάπτυξη, ενίοτε διάρροια ή αναιμία ανάλογα με το παράσιτο.

Μετάδοση / παράγοντες κινδύνου: Έκθεση στη βοσκή, παρασιτικό φορτίο και διαχείριση βοσκοτόπου.

Πιθανές απώλειες: Συστηματική απώλεια γάλακτος, ανάπτυξης αρνιών και παραγωγής μαλλιού.

Στοιχεία, θνητότητα και οικονομική επίπτωση:
Μετα-ανάλυση 88 μελετών/218 δοκιμών (Mavrot et al., 2015): μέση απόδοση μολυσμένων ζώων 78% στο γάλα (−22%), 90% στο μαλλί (−10%) και, μετά διόρθωση πιθανής μεροληψίας, 85% στην αύξηση βάρους (−15%). Δεν είναι ποσοστά θνητότητας ή ελληνικοί μέσοι όροι.

Εμβόλιο – τι ισχύει: Δεν υπάρχει ενιαίο εμβόλιο για όλα τα γαστρεντερικά νηματώδη. Υπάρχει όμως το Barbervax® κατά του συγκεκριμένου νηματώδους Haemonchus contortus, με χρήση/διάθεση σε ορισμένες χώρες, όπως η Αυστραλία· αυτό δεν αποδεικνύει ελληνική άδεια ή διαθεσιμότητα. Η αποτελεσματικότητα και το εμβολιακό σχήμα αφορούν το συγκεκριμένο παράσιτο, όχι όλες τις εντερικές παρασιτώσεις. Για τις ελληνικές εκτροφές παραμένει κεντρική η στοχευμένη παρασιτολογική παρακολούθηση.

Αντιμετώπιση – τι μπορεί να γίνει: Στοχευμένη αποπαρασίτωση έπειτα από συνεκτίμηση κλινικής εικόνας, εξέτασης κοπράνων και ιστορικού της εκτροφής. Ανάλογα με το παράσιτο, τις εγκεκριμένες ενδείξεις και την πιθανή ανθεκτικότητα, ο κτηνίατρος επιλέγει δραστική κατηγορία (όπως βενζιμιδαζόλες, λεβαμιζόλη ή μακροκυκλικές λακτόνες). Χρήσιμος είναι ο έλεγχος μείωσης αυγών στα κόπρανα μετά την αγωγή όπου ενδείκνυται. Για τον αιματοφάγο Haemonchus contortus, η εκπαίδευση στη μέθοδο FAMACHA μπορεί να βοηθήσει τον κτηνίατρο να επιλέγει τα ζώα που χρειάζονται θεραπεία. Η διατήρηση ορισμένων ευαίσθητων παρασίτων που δεν εκτέθηκαν στο φάρμακο (refugia), στο πλαίσιο σχεδιασμένης επιλεκτικής αγωγής, μπορεί να επιβραδύνει την ανάπτυξη ανθεκτικότητας. Σε βαριά αναιμία/υποπρωτεϊναιμία απαιτείται υποστηρικτική αντιμετώπιση. Παράλληλα εφαρμόζεται διαχείριση βοσκής και στοχευμένη θεραπεία ώστε να περιορίζεται η ανάπτυξη ανθεκτικότητας.

Σημαντική διευκρίνιση: Δεν αποπαρασιτώνουμε τυφλά όλα τα ζώα με το ίδιο φάρμακο επ’ αόριστον.

Πρόληψη: Σχέδιο βοσκής, εξέταση κοπράνων και διαχείριση ανθεκτικότητας σε αντιπαρασιτικά.

Μεταδίδεται στον άνθρωπο; Ποικίλλει ανά παράσιτο· τα συνήθη γαστρεντερικά νηματώδη των προβάτων δεν περιγράφονται συλλήβδην ως μία ζωονόσος.

Γ. Αποβολές, αναπαραγωγή και μαστός

11. Χλαμυδίωση και λοιμώδεις αποβολές

Τι είναι: Η Chlamydia abortus αποτελεί σημαντικό αίτιο αποβολών· τοξοπλάσμωση, καμπυλοβακτηρίωση κ.ά. απαιτούν διαφορική διάγνωση.

Συμπτώματα: Αποβολές, θνησιγενή ή αδύναμα αρνιά, συχνά χωρίς προηγούμενα εμφανή συμπτώματα στη μητέρα.

Μετάδοση / παράγοντες κινδύνου: Έκθεση σε μολυσμένο πλακούντα, εμβρυϊκά υγρά, εκκρίσεις και περιβάλλον.

Πιθανές απώλειες: Χαμένα αρνιά, μειωμένη ανανέωση ζωικού κεφαλαίου, δαπάνες διερεύνησης και διαχείρισης.

Στοιχεία, θνητότητα και οικονομική επίπτωση:
AHDB: ποσοστό αποβολών πάνω από 2% στο κοπάδι αποτελεί ένδειξη διερεύνησης πιθανού λοιμώδους αιτίου. Ιστορική βρετανική οικονομική εκτίμηση: τουλάχιστον £85 ανά χαμένο αρνί (Mearns, 2007). Δεν είναι ποσοστό θνητότητας προβατίνων ούτε σημερινό ελληνικό κόστος.

Εμβόλιο – τι ισχύει: Για τη χλαμυδιακή αποβολή υπάρχει συγκεκριμένο εμβόλιο, ENZOVAX (ζωντανό στέλεχος Chlamydia abortus 1B), με εγγραφή «εγκεκριμένο» και «διαθέσιμο» στην Ελλάδα στην επίσημη ευρωπαϊκή βάση. Χορηγείται σε κατάλληλες προβατίνες βάσει ΠΧΠ και όχι αυθαίρετα σε έγκυα ζώα. Για την τοξοπλάσμωση υπάρχει χωριστό εμβόλιο (Toxovax) σε ορισμένες αγορές, όμως η ελληνική διάθεσή του δεν επιβεβαιώθηκε στον παρόντα έλεγχο. Κανένα από τα δύο δεν καλύπτει ΟΛΕΣ τις αιτίες αποβολής. Ιδιαίτερη προσοχή στις εγκύους που χειρίζονται ζωντανά εμβόλια ή υλικά αποβολής.

Αντιμετώπιση – τι μπορεί να γίνει: Κάθε αποβολή αντιμετωπίζεται ως πιθανό λοιμώδες συμβάν μέχρι να διερευνηθεί: απομόνωση προβατίνας, γάντια, ασφαλής διαχείριση πλακούντα και εμβρύου και εργαστηριακή δειγματοληψία με οδηγία κτηνιάτρου. Σε επιβεβαιωμένες ή ισχυρά πιθανολογούμενες λοιμώξεις όπως Chlamydia abortus ο κτηνίατρος μπορεί να αξιολογήσει κατάλληλη αντιμικροβιακή διαχείριση εκτροφής, αλλά αυτό δεν αντιστρέφει αποβολή που ήδη συνέβη ούτε εγγυάται εκρίζωση. Για τοξοπλάσμωση, καμπυλοβακτηρίωση και άλλα αίτια διαφέρει η προσέγγιση. Στη διαφορική διάγνωση πρέπει να περιλαμβάνονται, ανάλογα με το ιστορικό και την περιοχή, και Coxiella burnetii (πυρετός Q), Salmonella spp. και ιός Border Disease· γι’ αυτό είναι απαραίτητη η αιτιολογική δειγματοληψία και όχι γενικευμένη αγωγή για «αποβολές». Χρειάζονται διαχείριση μολυσμένων υλικών, προγράμματα πρόληψης και αποκλεισμός πρόσβασης εγκύων γυναικών.

Σημαντική διευκρίνιση: Η θεραπεία πρέπει να ακολουθεί την εργαστηριακή αιτία, όχι τον γενικό τίτλο «αποβολές».

Πρόληψη: Υγιεινή χώρων τοκετού, έλεγχος εισερχόμενων ζώων και κατάλληλος εμβολιασμός όπου ενδείκνυται.

Μεταδίδεται στον άνθρωπο; Ναι, ειδικά Chlamydia abortus και ορισμένα άλλα αίτια· ιδιαίτερος κίνδυνος για εγκύους.

12. Βρουκέλλωση (Μελιταίος πυρετός)

Τι είναι: Σημαντική βακτηριακή ζωονόσος, κυρίως από Brucella melitensis στα αιγοπρόβατα.

Συμπτώματα: Αποβολές, αναπαραγωγικά προβλήματα· ορισμένα ζώα παραμένουν χωρίς εμφανή συμπτώματα.

Μετάδοση / παράγοντες κινδύνου: Μολυσμένα υλικά τοκετού, εκκρίσεις και γάλα.

Πιθανές απώλειες: Χαμένα αρνιά, προβλήματα αναπαραγωγής, διαχείριση θετικών ζώων και υγειονομικοί περιορισμοί.

Στοιχεία, θνητότητα και οικονομική επίπτωση:
Δεν μπορεί να δοθεί υπεύθυνα ένας ενιαίος σύγχρονος πανελλαδικός δείκτης θνητότητας από τη βρουκέλλωση με βάση τις χρησιμοποιούμενες πηγές· κεντρικό πρόβλημα είναι οι αποβολές και ο υγειονομικός κίνδυνος.

Εμβόλιο – τι ισχύει: Ναι. Υπάρχει ζωντανό εξασθενημένο εμβόλιο Brucella melitensis Rev-1, όπως το οφθαλμικό OCUREV, που εμφανίζεται εγκεκριμένο στην ελληνική καταχώριση. Η χρήση του συνδέεται με το επίσημο πρόγραμμα αντιμετώπισης της βρουκέλλωσης και με τις αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες· δεν είναι εμβόλιο για ανεξέλεγκτη ιδιωτική χορήγηση. Το στέλεχος Rev-1 ενέχει κινδύνους για τον άνθρωπο και ειδικές αντενδείξεις/προφυλάξεις.

Αντιμετώπιση – τι μπορεί να γίνει: Η υποψία δηλώνεται και ακολουθείται το επίσημο πρόγραμμα ελέγχου για Brucella melitensis: εργαστηριακή επιβεβαίωση, περιορισμοί/σήμανση, διαχείριση θετικών ζώων και ιχνηλάτηση σύμφωνα με τις κτηνιατρικές αρχές. Η ιδιωτική αντιβιοτική θεραπεία δεν αποτελεί αποδεκτή στρατηγική εκρίζωσης από παραγωγικό κοπάδι και μπορεί να αποκρύψει τη λοίμωξη. Αποφεύγεται η διακίνηση μη ασφαλούς γάλακτος και τηρούνται αυστηρά μέτρα ατομικής προστασίας.

Σημαντική διευκρίνιση: Η Rev-1 αφορά πρόληψη στο εγκεκριμένο/επίσημο πρόγραμμα, όχι θεραπεία θετικών ζώων.

Πρόληψη: Επίσημη επιτήρηση, υγιεινή, κανόνες εισόδου ζώων και εμβολιασμός όπου προβλέπεται.

Μεταδίδεται στον άνθρωπο; Ναι – μείζονος σημασίας ζωονόσος.

13. Μαστίτιδα (κλινική και υποκλινική)

Τι είναι: Φλεγμονή μαστού με σημαντική επίπτωση στην παραγωγή και ποιότητα του γάλακτος.

Συμπτώματα: Κλινική: πόνος, διόγκωση/θερμότητα, αλλοιωμένο γάλα· υποκλινική: μπορεί να μη φαίνεται με γυμνό μάτι.

Μετάδοση / παράγοντες κινδύνου: Μικροβιακά αίτια, υγιεινή άμελξης, κατάσταση μαστού και συνθήκες διαχείρισης.

Πιθανές απώλειες: Μείωση γάλακτος και ποιότητάς του, χαμηλότερη τυροκομική αξιοποίηση, πιθανή απομάκρυνση ζώων.

Στοιχεία, θνητότητα και οικονομική επίπτωση:
Ελληνική διαχρονική μελέτη (2023): 240 προβατίνες σε 12 εκτροφές, σωρευτικός κίνδυνος υποκλινικής μαστίτιδας 51,7% σε περίοδο 6 μηνών (25–75% ανά μονάδα). Άλλη ελληνική μελέτη σε 325 κοπάδια: με SCC >1,5 εκατ./ml συσχετίστηκε 42,9% χαμηλότερη ετήσια παραγωγή/προβατίνα· συσχέτιση, όχι απόδειξη αποκλειστικής αιτιότητας. Τα 51,7% ΔΕΝ είναι θνητότητα.

Εμβόλιο – τι ισχύει: Ναι, αλλά όχι ένα εμβόλιο που προστατεύει από κάθε μαστίτιδα. Το VIMCO είναι αδρανοποιημένο εμβόλιο για τη μείωση της υποκλινικής μαστίτιδας από Staphylococcus aureus σε προβατίνες/αίγες· καταγράφεται σε ευρωπαϊκές εθνικές άδειες, ενώ η συγκεκριμένη ελληνική άδεια και εμπορική διαθεσιμότητα πρέπει να επιβεβαιώνονται στην τρέχουσα βάση πριν από σύσταση προϊόντος. Δεν αντικαθιστά την υγιεινή άμελξης, τη διάγνωση του υπεύθυνου μικροβίου ή τη διαχείριση του αρμεκτικού.

Αντιμετώπιση – τι μπορεί να γίνει: Εξετάζεται ο μαστός, λαμβάνεται άσηπτο δείγμα γάλακτος για καλλιέργεια/αντιβιόγραμμα όπου ενδείκνυται και αξιολογείται η γενική κατάσταση. Ανάλογα με το αίτιο και τη βαρύτητα, ο κτηνίατρος μπορεί να χρησιμοποιήσει κατάλληλη τοπική ή/και συστηματική αντιμικροβιακή αγωγή, αντιφλεγμονώδη/αναλγησία και υποστηρικτική φροντίδα. Σε σοβαρή γαγγραινώδη μαστίτιδα απαιτείται επείγουσα αντιμετώπιση· σε χρόνιες μη αναστρέψιμες βλάβες εξετάζεται απομάκρυνση ζώου. Στη μονάδα γίνεται επανέλεγχος μηχανής, υγιεινής άμελξης και διαχείρισης του γάλακτος.

Σημαντική διευκρίνιση: Τηρούνται απολύτως οι χρόνοι αναμονής σε γάλα και κρέας. Δεν χρησιμοποιείται τυχαία αντιβίωση χωρίς διάγνωση.

Πρόληψη: Υγιεινή άμελξης, έλεγχος μηχανής, δειγματοληψίες και κατάλληλο προληπτικό πρόγραμμα.

Μεταδίδεται στον άνθρωπο; Δεν θεωρείται μία ενιαία ζωονόσος· ο χειρισμός γάλακτος υπακούει στους κανόνες ασφάλειας τροφίμων.

Δ. Λοιπές σημαντικές παθήσεις

14. Πνευμονίες

Τι είναι: Σύνδρομο πολλών λοιμωδών αιτιών που επιδεινώνεται από κακό αερισμό, υγρασία και συνωστισμό.

Συμπτώματα: Βήχας, πυρετός, δύσπνοια, ταχύπνοια και μειωμένη όρεξη.

Μετάδοση / παράγοντες κινδύνου: Ανάλογα με το παθογόνο, στενή επαφή και δυσμενείς συνθήκες στέγασης.

Πιθανές απώλειες: Θάνατοι, χαμηλότερη αύξηση βάρους και μεγαλύτερη διάρκεια πάχυνσης.

Στοιχεία, θνητότητα και οικονομική επίπτωση:
Η θνητότητα ποικίλλει σημαντικά με ηλικία, αίτιο και χρόνο παρέμβασης· δεν υπάρχει κοινό ποσοστό για όλες τις «πνευμονίες».

Εμβόλιο – τι ισχύει: Ναι, για συγκεκριμένα βακτηριακά αίτια. Κυκλοφορούν σε ορισμένες χώρες εμβόλια έναντι Mannheimia haemolytica και Bibersteinia trehalosi, ενίοτε συνδυασμένα με κλωστηριδιακά αντιγόνα. Δεν υπάρχει ένα γενικό εμβόλιο που προλαμβάνει όλες τις πνευμονίες (ιογενείς, βακτηριακές ή παρασιτικές). Η επιλογή και η ελληνική άδεια του συγκεκριμένου προϊόντος χρειάζονται έλεγχο από κτηνίατρο.

Αντιμετώπιση – τι μπορεί να γίνει: Ο κτηνίατρος διαχωρίζει τα πιθανά βακτηριακά, ιογενή, παρασιτικά και μη λοιμώδη αίτια. Σε τεκμηριωμένη ή ισχυρά πιθανολογούμενη βακτηριακή πνευμονία μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατάλληλη αντιμικροβιακή αγωγή έγκαιρα, μαζί με αντιμετώπιση πυρετού/πόνου, υγρά όπου απαιτούνται και καλές συνθήκες στέγασης. Βελτιώνονται αερισμός χωρίς ρεύματα, πυκνότητα ζώων, στρωμνή και διαχείριση στρες. Εξετάζονται νεκροτομή ή δείγματα σε επαναλαμβανόμενες εξάρσεις ώστε το πρόγραμμα πρόληψης να ταιριάζει με το αίτιο.

Σημαντική διευκρίνιση: Δεν υπάρχει μία ενιαία θεραπεία ή ένα εμβόλιο για όλες τις «πνευμονίες».

Πρόληψη: Αερισμός, αποφυγή συνωστισμού, καλές συνθήκες στέγασης.

Μεταδίδεται στον άνθρωπο; Εξαρτάται από το παθογόνο.

15. Λιστερίωση

Τι είναι: Βακτηριακή νόσος με νευρολογική, σηψαιμική ή αναπαραγωγική μορφή, συχνά συνδεδεμένη με κακής ποιότητας ενσίρωμα.

Συμπτώματα: Κυκλικές κινήσεις, κλίση κεφαλής, σιαλόρροια, δυσκολία λήψης τροφής, ενίοτε αποβολές.

Μετάδοση / παράγοντες κινδύνου: Μολυσμένη τροφή/περιβάλλον· κίνδυνος από αλλοιωμένο ενσίρωμα.

Πιθανές απώλειες: Θάνατοι ζώων, αποβολές, απώλεια παραγωγής και κόστος επείγουσας φροντίδας.

Στοιχεία, θνητότητα και οικονομική επίπτωση:
Στη νευρική μορφή η πρόγνωση μπορεί να είναι δυσμενής, ιδίως αν καθυστερήσει η αγωγή. Δεν υπάρχει εδώ επιβεβαιωμένο καθολικό ποσοστό θνητότητας για ελληνικά κοπάδια.

Εμβόλιο – τι ισχύει: Δεν υπάρχει καθιερωμένο, ευρέως εγκεκριμένο εμβόλιο ρουτίνας για τη λιστερίωση των προβάτων. Έχουν γίνει ερευνητικές δοκιμές ανοσοποίησης, αλλά η πρόληψη στηρίζεται στην ποιότητα ζωοτροφών/ενσιρώματος, στην υγιεινή και στην έγκαιρη κτηνιατρική παρέμβαση.

Αντιμετώπιση – τι μπορεί να γίνει: Επείγουσα κτηνιατρική εκτίμηση: η έγκαιρη εντατική κατάλληλη αντιμικροβιακή αγωγή μπορεί να βελτιώσει την πρόγνωση, ιδίως πριν από κατάκλιση και βαριά νευρολογική εικόνα. Συνδυάζεται κατά περίπτωση με υγρά, διόρθωση ηλεκτρολυτών, υποστήριξη σίτισης/κατάποσης και κατάλληλη αναλγησία ή αντιφλεγμονώδη αγωγή. Αφαιρούνται άμεσα ύποπτες αλλοιωμένες ζωοτροφές/ενσίρωμα και εξετάζονται ζώα με παρόμοια συμπτώματα.

Σημαντική διευκρίνιση: Η παλιά διατύπωση «δεν έχει θεραπεία» είναι λανθασμένη. Η έκβαση εξαρτάται πολύ από την έγκαιρη έναρξη.

Πρόληψη: Καλή υγιεινή και ποιότητα ζωοτροφών, απομάκρυνση ύποπτου ενσιρώματος.

Μεταδίδεται στον άνθρωπο; Ναι – σημαντική ζωονόσος.

16. Ποδοδερματίτιδα και χωλότητα

Τι είναι: Μία συχνή αιτία πόνου και πτώσης παραγωγικότητας, με διάφορα πιθανά αίτια.

Συμπτώματα: Χωλότητα, δυσκολία μετακίνησης, φλεγμονή, αλλοιώσεις χηλών/μεσοδακτύλιου.

Μετάδοση / παράγοντες κινδύνου: Μολυσματικοί παράγοντες, υγροί χώροι, επαφή και κακή διαχείριση άκρων.

Πιθανές απώλειες: Λιγότερη πρόσληψη τροφής, μειωμένη παραγωγή, εργασία φροντίδας και πρόωρη απομάκρυνση.

Στοιχεία, θνητότητα και οικονομική επίπτωση:
AHDB (έρευνα 162 παραγωγών στην Αγγλία): μόνο η ποδοδερματίτιδα κόστιζε £6,35 ανά προβατίνα/έτος σε κοπάδια με ≥10% χωλότητα, έναντι £3,90 σε κοπάδια με ≤5% χωλότητα. Δεν είναι ποσοστό θνητότητας ούτε σημερινό ελληνικό κόστος.

Εμβόλιο – τι ισχύει: Ναι, για τη λοιμώδη ποδοδερματίτιδα που σχετίζεται με Dichelobacter nodosus, με εμβόλια όπως το Footvax, το οποίο εμφανίζεται και στον κατάλογο προϊόντων για την Ελλάδα της επίσημης ευρωπαϊκής βάσης. Δεν αποτελεί εμβόλιο κατά κάθε αιτίας χωλότητας: τραυματισμοί, αρθρίτιδες ή άλλα αίτια δεν καλύπτονται. Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται και από τους ορότυπους και απαιτεί συνδυασμό με απομόνωση περιστατικών και υγιεινή.

Αντιμετώπιση – τι μπορεί να γίνει: Πρώτα διαφοροποιείται η λοιμώδης ποδοδερματίτιδα από τραυματισμό, μεσοδακτύλια δερματίτιδα, αποστήματα ή αρθρίτιδα. Στη λοιμώδη μορφή ο κτηνίατρος μπορεί να συνδυάσει απομόνωση χωλών ζώων, κατάλληλο ποδόλουτρο (π.χ. με διάλυμα θειικού ψευδαργύρου που επιλέγει και οργανώνει ο κτηνίατρος), συστηματική αντιμικροβιακή αγωγή όπου ενδείκνυται και αναλγησία. Η επαρκής επαφή με το διάλυμα είναι σημαντικότερη από το βαθύ κόψιμο των χηλών. Ακολουθούν καθαρός/στεγνός χώρος και εβδομαδιαίος επανέλεγχος· σε επίμονα υποτροπιάζοντες φορείς εξετάζεται απομάκρυνση. Το επιθετικό βαθύ κόψιμο των χηλών δεν συστήνεται ως καθολική λύση, καθώς μπορεί να προκαλέσει επιπλέον βλάβη.

Σημαντική διευκρίνιση: Το εμβόλιο Footvax είναι επικουρικό μέσο για τη συγκεκριμένη λοιμώδη μορφή, όχι λύση για κάθε χωλότητα.

Πρόληψη: Έλεγχος νέων ζώων, στεγνοί χώροι, καθημερινή παρατήρηση και διαχείριση χηλών.

Μεταδίδεται στον άνθρωπο; Δεν είναι μία ενιαία ζωονόσος.

17. Μυϊκή δυστροφία – νόσος λευκού μυός

Τι είναι: Διατροφική μυοπάθεια που σχετίζεται με ανεπάρκεια σεληνίου και/ή βιταμίνης Ε.

Συμπτώματα: Μυϊκή αδυναμία, δυσκαμψία, δυσκολία έγερσης· στις σοβαρές μορφές καρδιακή προσβολή.

Μετάδοση / παράγοντες κινδύνου: Δεν είναι μεταδοτική· σχετίζεται με το διατροφικό/μεταβολικό υπόβαθρο.

Πιθανές απώλειες: Απώλεια νεαρών αρνιών, μειωμένη ανάπτυξη και αυξημένο κόστος φροντίδας.

Στοιχεία, θνητότητα και οικονομική επίπτωση:
Η καρδιακή μορφή μπορεί να αποβεί αιφνίδια θανατηφόρα. Δεν υπάρχει τεκμηριωμένο γενικό ποσοστό θνητότητας για όλες τις εκτροφές.

Εμβόλιο – τι ισχύει: Όχι. Η νόσος λευκού μυός είναι διατροφική/μεταβολική διαταραχή και όχι λοιμώδης νόσος, συνεπώς δεν προλαμβάνεται με εμβόλιο. Χρειάζεται αξιολόγηση του σεληνίου και της βιταμίνης Ε στο σιτηρέσιο και, εφόσον ενδείκνυται, ελεγχόμενη συμπλήρωση. Η υπερδοσολογία σεληνίου είναι επικίνδυνη.

Αντιμετώπιση – τι μπορεί να γίνει: Ο κτηνίατρος εξετάζει αν υπάρχει έλλειψη σεληνίου/βιταμίνης Ε και αν έχει προσβληθεί σκελετικός ή καρδιακός μυς. Σε έγκαιρα αναγνωρισμένη σκελετική μορφή μπορεί να ενδείκνυται προσεκτική χορήγηση κατάλληλου εγκεκριμένου σκευάσματος σεληνίου/βιταμίνης Ε, με θρεπτική και κινητική υποστήριξη. Η καρδιακή μορφή μπορεί να είναι αιφνιδίως θανατηφόρα και η ήδη εγκατεστημένη μυϊκή νέκρωση δεν αποκαθίσταται πάντα. Διορθώνεται το σιτηρέσιο και των μητέρων/ζώων της ίδιας ομάδας μετά από αξιολόγηση.

Σημαντική διευκρίνιση: Το σελήνιο έχει στενό θεραπευτικό περιθώριο: ποτέ αυθαίρετες ενέσεις ή συνδυασμός πολλών συμπληρωμάτων.

Πρόληψη: Αξιολόγηση μικροθρεπτικών συστατικών και διορθωτικές παρεμβάσεις μόνο με τεκμηριωμένη ένδειξη.

Μεταδίδεται στον άνθρωπο; Όχι.

18. Τοξιναιμία κύησης

Τι είναι: Σοβαρή μεταβολική διαταραχή του τελευταίου σταδίου κύησης, ιδιαίτερα σε πολύδυμες κυήσεις.

Συμπτώματα: Ανορεξία, απομόνωση, κατάπτωση, νευρολογικά συμπτώματα, αδυναμία έγερσης.

Μετάδοση / παράγοντες κινδύνου: Δεν είναι μεταδοτική· σχετίζεται με ανεπαρκές ενεργειακό ισοζύγιο και διαχείριση.

Πιθανές απώλειες: Κίνδυνος θανάτου προβατίνας και εμβρύων, απώλεια επόμενης γαλακτοπαραγωγής και ανανέωσης.

Στοιχεία, θνητότητα και οικονομική επίπτωση:
Οι βαριές μη αντιμετωπισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι θανατηφόρες. Χωρίς συγκεκριμένη αντιπροσωπευτική μελέτη δεν δίνουμε ενιαίο ποσοστό θνητότητας.

Εμβόλιο – τι ισχύει: Όχι. Η τοξιναιμία κύησης είναι μεταβολική κατάσταση αρνητικού ενεργειακού ισοζυγίου, όχι λοιμώδες νόσημα. Δεν υπάρχει εμβόλιο. Προλαμβάνεται με σωστή διατροφική διαχείριση κυρίως στο τελευταίο στάδιο της κύησης, αξιολόγηση σωματικής κατάστασης και έγκαιρη αναγνώριση ζώων υψηλού κινδύνου.

Αντιμετώπιση – τι μπορεί να γίνει: Απαιτεί επείγουσα κτηνιατρική αξιολόγηση (όρεξη, σωματική κατάσταση, κετόνες/β-υδροξυβουτυρικό, γλυκόζη, ηλεκτρολύτες, έμβρυα). Στα πρώιμα περιστατικά, όταν το ζώο ακόμη στέκεται και καταπίνει με ασφάλεια, ο κτηνίατρος μπορεί να οργανώσει άμεση ενεργειακή υποστήριξη, π.χ. με κατάλληλους γλυκοπλαστικούς παράγοντες, διόρθωση αφυδάτωσης/ηλεκτρολυτών, έλεγχο και διόρθωση συνυπάρχουσας υπασβεστιαιμίας και αντιμετώπιση των παραγόντων που εμποδίζουν τη λήψη τροφής. Στα προχωρημένα περιστατικά ενδέχεται να χρειαστεί εντατική αγωγή και εκτίμηση πρόκλησης τοκετού ή καισαρικής, ανάλογα με τη βιωσιμότητα των εμβρύων. Η πρόγνωση επιδεινώνεται σημαντικά όταν η προβατίνα κατακλιθεί.

Σημαντική διευκρίνιση: Δεν προσπαθούμε να ποτίσουμε με το ζόρι κατακείμενο ή δυσκαταποτικό ζώο λόγω κινδύνου εισρόφησης.

Πρόληψη: Σωστή σίτιση στο τέλος κύησης, έλεγχος σωματικής κατάστασης και πολύδυμων κυήσεων.

Μεταδίδεται στον άνθρωπο; Όχι.

Τι να παρακολουθεί καθημερινά ο κτηνοτρόφος

Όρεξη και πρόσληψη νερού, συμπεριφορά, θνησιμότητα, αριθμό αποβολών, σωματική κατάσταση, υγεία μαστού, χωλότητα και μεταβολή γαλακτοπαραγωγής. Κρατήστε ημερολόγιο με αριθμό ζώου, ημέρα, σύμπτωμα και ενέργειες, σε συνεννόηση με τον κτηνίατρο.

Επείγον: αιφνίδιοι/πολλαπλοί θάνατοι, συρροή αποβολών, πυρετός με ύποπτες δερματικές αλλοιώσεις, νευρολογικά σημεία, δύσπνοια ή απότομη διασπορά συμπτωμάτων απαιτούν αμέσως κτηνιατρική επικοινωνία. Μην μετακινείτε ύποπτα ζώα. Οι έγκυες δεν πρέπει να χειρίζονται αποβληθέντα έμβρυα/πλακούντες ή ζώα που αποβάλλουν.

Σημείωση στατιστικών: Όπου δεν εμφανίζεται αριθμητικό ποσοστό θνητότητας, δεν εντοπίστηκε στη χρησιμοποιούμενη τεκμηρίωση αξιόπιστη ενιαία τιμή μεταφέρσιμη στον ελληνικό πληθυσμό. Ποσοστά νόσησης και παραγωγικής απώλειας δεν σημαίνουν θνητότητα. Τα ποσά AHDB αφορούν ιστορικό/βρετανικό πλαίσιο.

Τελευταία ενημέρωση: 01/10/2026. Οι πηγές και τα στοιχεία ανά νόσημα βρίσκονται μέσα στην αντίστοιχη καρτέλα.

Επιστημονικές πηγές και τεκμηρίωση (ανά νόσημα)

Οι εξωτερικές κτηνιατρικές, θεσμικές και ερευνητικές πηγές έχουν συγκεντρωθεί εδώ ώστε οι καρτέλες να παραμένουν καθαρές. Η αναφορά προϊόντος/εμβολίου δεν ισοδυναμεί με υπόδειξη χρήσης χωρίς έλεγχο τρέχουσας ελληνικής άδειας και κτηνιατρική οδηγία.

1. Ευλογιά αιγοπροβάτων

• ΥΠΑΑΤ – Ευλογιά (έκθεση 21.08.2026)
• WOAH – Ευλογιά
• ΕΕ – κανονισμός 2023/361, Παράρτημα XVIII
• Ευρωπαϊκή Επιτροπή – ευλογιά και μέτρα εκρίζωσης

2. Πανώλη μικρών μηρυκαστικών (PPR)

• WOAH – Πανώλη και οικονομικές επιπτώσεις
• WOAH – PPR vaccine bank
• ΥΠΑΑΤ – καθεστώς απαλλαγής από PPR, 21/08/2026
• ΕΕ – κανονισμός 2023/361, Παράρτημα X
• Merck – Peste des Petits Ruminants

3. Καταρροϊκός πυρετός (Bluetongue)

• WOAH – Καταρροϊκός πυρετός
• Ευρωπαϊκή βάση εγκεκριμένων κτηνιατρικών φαρμάκων
• Merck – Bluetongue in Ruminants

4. Λοιμώδης αγαλαξία (Παρμάρα)

• Merck Veterinary Manual – Κτηνιατρική βιβλιογραφία
• WOAH – Contagious agalactia
• Ανασκόπηση εμβολίων μυκοπλασμάτων
• Merck – Contagious Agalactia in Small Ruminants

5. Λοιμώδες έκθυμα (Orf)

• Merck Veterinary Manual – Κτηνιατρική βιβλιογραφία
• Merck – Contagious ecthyma

6. Εντεροτοξιναιμία

• Merck Veterinary Manual – Κτηνιατρική βιβλιογραφία
• Merck – Enterotoxemias
• Merck – Clostridial vaccines

7. Κοκκιδίωση και νεογνικές διάρροιες

• Merck Veterinary Manual – Κτηνιατρική βιβλιογραφία
• Merck – Coccidiosis of sheep
• Merck – εξατομικευμένη αγωγή και διαχείριση κοκκιδίωσης

8. Παραφυματίωση (νόσος Johne)

• Merck Veterinary Manual – Κτηνιατρική βιβλιογραφία
• Virbac Ελλάδας – Gudair και ελληνική ΠΧΠ
• Reddacliff et al. – μελέτη αποτελεσματικότητας

9. Ηπατική διστομίαση (Fasciola hepatica)

• Merck Veterinary Manual – Κτηνιατρική βιβλιογραφία
• Επιστημονική ανασκόπηση για Fasciola και εμβόλια (2024)
• Merck – Overview of fluke infections
• NADIS – θεραπεία οξείας/χρόνιας διστομίασης και ανθεκτικότητα

10. Γαστρεντερικά νηματώδη

• Mavrot et al. (2015), μετα-ανάλυση 88 μελετών
• Barbervax – πληροφορίες προϊόντος και χώρες διάθεσης
• Ανασκόπηση εμβολίου έναντι Haemonchus
• Merck – Gastrointestinal parasites

11. Χλαμυδίωση και λοιμώδεις αποβολές

• AHDB – Αποβολές προβάτων
• Επίσημη ευρωπαϊκή βάση – ENZOVAX Ελλάδα
• Merck – Abortion in Sheep

12. Βρουκέλλωση (Μελιταίος πυρετός)

• Merck Veterinary Manual – Κτηνιατρική βιβλιογραφία
• Επίσημη ευρωπαϊκή βάση – OCUREV Ελλάδα
• ΥΠΑΑΤ – εθνικά προγράμματα ασθενειών
• Merck – Brucellosis in Sheep

13. Μαστίτιδα (κλινική και υποκλινική)

• Michael et al. (2023), ελληνική μελέτη μαστίτιδας
• Lianou et al. (2021), ελληνική έρευνα ποιότητας γάλακτος
• Ευρωπαϊκή βάση – VIMCO, ένδειξη και είδος-στόχος

14. Πνευμονίες

• Merck Veterinary Manual – Κτηνιατρική βιβλιογραφία
• AHDB – Pasteurellosis vaccines in sheep

15. Λιστερίωση

• Merck Veterinary Manual – Κτηνιατρική βιβλιογραφία
• Merck – Listeriosis in animals

16. Ποδοδερματίτιδα και χωλότητα

• AHDB – Κόστος χωλότητας
• Ευρωπαϊκή βάση – καταχώριση Footvax για Ελλάδα
• Merck – Contagious footrot in sheep

17. Μυϊκή δυστροφία – νόσος λευκού μυός

• Merck Veterinary Manual – Κτηνιατρική βιβλιογραφία
• Merck – Nutritional diseases of sheep
• Merck – Nutritional Myopathies

18. Τοξιναιμία κύησης

• Merck Veterinary Manual – Κτηνιατρική βιβλιογραφία
• Merck – Nutritional diseases of sheep
• Merck – Pregnancy Toxemia

Read more »